Khoảnh khắc

Hồi lâu, có lần chợt nghe thấy bài "Khoảnh khắc" thời Làn Sóng Xanh tự nhiên nổi cơn nhớ ghê gớm thời sinh viên những năm đầu đi học đại học. Mùa thu mù mù, cái làng ven đô, cánh đồng chiều, vườn cây rậm lá. Những tập bài hát LSX có sẵn gam để tập guitar, những tờ tranh bột màu trên giấy báo. Những ngày tháng đạp xe lang thang khắp chốn. Bờ sông Hồng một chiều mùa đông, quán rượu cóc ven sông mùa đông, cuộc rượu cuối năm trong làng với những người thợ xây ở Kẻ Gỗ. Một khúc ca xưa nhiều khi giống lớp bụi trên giá sách, vô tình dính vào là hắt xì ầm ĩ, kỷ niệm văng tóe loe, gai góc sởn dựng từng lỗ chân lông.

Tối. Tôi tìm dọc phố, tìm một chỗ ngồi vỉa hè có thể đốt vài điếu thuốc. Một chỗ nhập nhoạng không quá sáng. Một chỗ không đông người nhưng đừng vắng thảm. Tốt nhất chủ quán có vẻ dửng dưng đơn giản chờ ngày qua. Bàn ghế thấp và những dáng ngồi chùng gập. Mùa thu đấy, ông LQV ạ.

Muộn. Trong quán chuyển mấy bài nhạc vàng xưa lắc. Thế là nhớ lại về tóe loe như hắt xì hơi. Tôi nhớ những ngày học lớp 9 đi trọ học xa nhà. Một ngõ nhỏ, khuất khúc, nép mình bên kiến trúc nhà thờ cũ đã được chuyển thành chỗ cho mấy trường học. Thành phố nhỏ những năm đầu 90s. Nhà đối diện suốt ngày mở nhạc vàng, chính là mấy bản đang nghe. Tiếng cassette đều đều văng vẳng cả ngày trùm lấy một góc không gian, họ đánh bạc cả ngày trong đấy nên ít nói chuyện, tiếng người khẽ, thảng hoặc. Điệu nhạc như một thứ mùi hương len lỏi từng ngóc ngách, dù tận gác xép buồng trong thì vẫn nghe rõ. Giờ thì nó đã trở thành một biểu trưng của một đoạn ký ức.

Chếch ở góc bên, một nhà hàng xóm khác suốt ngày mở video, phim chưởng Hồng Kông các thể loại. Một gia đình đông người dễ mến. Bà cụ già bán dưa chua và những thứ tạp hóa lặt vặt ngay hiên nhà. Bác gái nhận dệt len tại nhà, cái máy dệt nhỏ cá nhân chạy cả ngày; thỉnh thoảng cả bác trai cũng làm. Vừa làm vừa xem băng video. Mấy người con đều lành và dễ mến. Cả người anh lớn đi học xa nhà nữa là năm. Quý nhất là thằng bé út lúc ấy chừng lớp 3 lớp 4 gì đấy: trắng trẻo, bầu bĩnh và lanh lẹ. Nhiều năm sau thỉnh thoảng tôi lại ghé thăm gia đình họ, cho đến khi tự thấy đã quá lâu để vẫn thấy tự nhiên như những ngày trước. Những người hàng xóm cũ cũng dần chuyển nhà đi hết.

Tôi vẫn nhớ rõ hầu như từng người từng nhà một: nhà ông bác sỹ thấp người béo ị có hai cô con gái, tuy kỹ tính nhưng thỉnh thoảng vẫn có thể sang vay ít mỡ hay nước mắm (cho món cơm trộn những ngày cuối tháng hết nhẵn tiền); một nhà khác giàu nhất vì có cửa hàng đồng hồ ngoài phố lớn; một anh cựu võ sỹ quyền anh không nghề nghiệp ổn định, một bác hưu thích đi bộ việt dã và hay bình luận thế sự có thằng con cùng tuổi hay đứng nói chuyện với tôi ngoài cửa...

Tôi ở trọ (thực ra là ở nhờ và góp tiền ăn chung) cùng mấy người anh lớn đang học tại chức. Nhịp sống trộn lộn đời học sinh mới lớn với đời sinh viên nghiệp dư. Quãng thời gian nửa năm đó chừng như đã dài hơn, dày dặn hơn bằng những trải nghiệm xê dịch của tuổi thiếu niên. Đá cầu buổi chiều, đánh bài, chạy bộ trong công viên, đi (theo) cưa gái ở KTX...Những lúc hết tiền đến bữa, đứng một mình đầu ngõ, cay đắng không biết phải làm gì. Những lần khẩn trương leo lên gác xép cho anh tiếp bạn gái nửa đêm. Chiều mưa ngồi tán dóc và tranh luận kịch liệt về chuyện liệu có thể sống một cuộc đời với những chuyến đi bất định liên miên được không? Một buổi chiều tự nhiên xách ba lô lên và đi luôn một mạch. Cái thằng hay đứng ngoài cửa nói chuyện phiếm với tôi chở tôi ra bến xe. Hình như là tôi có sang chia tay với nhà bác hay chiếu video - tôi đã bỏ dở một bộ về Võ Đang Thất Hiệp.

Khi đã quá lâu mình không quay lại thăm mọi người, rồi mình và mọi người cũng khác xưa, thì việc đi vào một ngõ cụt hóa ra có gì bất tiện như kẻ không được mời - trong ngõ nhỏ anh phải là khách của một nhà ai đó. Dù không vào nhưng vẫn biết là đang đi qua ngõ cũ năm nào mỗi bất chợt ghé thăm thành phố. Trong khoảnh khắc, sẩy ra lại tòe loe tèm nhem ký ức ở đầu mũi.

Đinh Ý Nhi. Cũ kỹ vừa phải để không quá ảm đạm.

1.
Rõ ràng là đang đứng trước hiên nhà mình. Mọi người đã ngủ và ngoài kia thì trăng sáng bạc. Không khí lạnh, hanh hao. Vậy mà điều gì khiến mình quay vào? Điều gì khiến tiếng bước chân gõ lơ đãng trong đêm thành ký ức?

Mình đã từng ở một căn nhà trọ khác.

2.
Giờ thì anh đang ngồi đây - một mình trong căn phòng của mình – căn phòng mà anh đã kỳ công lựa chọn cho ưng ý mình. Đúng như anh hằng mong muốn. Nó cũ kỹ vừa phải để không quá ảm đạm. Đơn côi vừa đủ để anh thấy tự do. Có hai cửa cho anh. Căn nhà nhỏ lợp ngói và nằm tận góc miếng đất của chủ nhà. Trước là một khoảng đất rộng bỏ trống. Một cây ổi nhỏ nhỏ, một bụi chuối xa xa và một đống gạch cũ kỹ lên rêu –chúng có mặt để chiều ý anh. Anh lựa chọn tối thiểu những vật dụng trong nhà. Anh muốn tự thân chúng phải có một ý nghĩa gì, gợi lên một cảm giác cụ thể. Không bao giờ nói ra nhưng anh thường thích thú khi có người nào so sánh đúng như anh nghĩ - mọi thứ giống như trong những bức hoạ cận đại hay Phục Hưng – cũ kỹ uể oải. Anh có một cái giỏ đựng những cuộn giấy và vài thứ linh tinh. Một cái ghế để bày đồ uống nước: một ca nhựa đỏ, một con dao nhỏ và một chiếc cốc bằng gốm, tráng men một màu, hoa văn giản dị...Chiếc cốc ấy trong một chiều cao hứng, cùng với vài người bạn, anh đã sang tận Bát Tràng để chọn mua. Những hoa văn của nó gợi cho anh những ký ức. Không rõ rệt được. Nó phảng phất như những câu đồng dao vậy. Góc phòng là một cái hũ sành chỉ cắm một màu hoa cúc – vàng da diết nhưng âm thầm. Quần áo và sách vở, anh để bừa bộn trên giường. Giường là một chiếc giường đôi, nửa trong anh mắc một cái màn đơn và luôn để như vậy, nửa ngoài là sách vở và quần áo. Một sự bừa bộn vừa phải và cố ý để đổi lấy sự ấm cúng. Anh tự lừa dối mình như vậy và riêng với điều bịa đặt này anh tạm hài lòng và chấp nhận như chấp nhận một phí lí. Anh nhớ đến ông Nam Cao và tặc lưỡi tiếc rẻ. Ông trẻ này dường như đã chặn mất của anh một cảm giác rồi. Thật tiếc cho những ai cả đời chưa một lần say rượu. Họ sẽ chẳng bao giờ biết được cái cảm giác của Chí Phèo lúc tỉnh rượu. Anh chưa hẳn là Chí nhưng anh cũng đang trong cảm giác ấy. Anh đã trong một buổi sáng trời trở lạnh. Tiết Đại Hàn vào ngày rằm cuối năm và mưa phùn. Trong phòng kín nhưng anh vẫn mường tượng rõ cái ánh sáng nhàn nhạt trắng và hơi xam xám của ngày đông. Bây giờ đang là buổi chiều. Anh đang ở trong phòng, đóng kín cửa và để điện. Ngay cả loại bóng điện tròn có thứ ánh sáng vàng đục này cũng là sự lựa chọn của anh. Bất chợt anh lắng nghe được những tiếng động khe khẽ của ngày. Chúng rời rạc và lác đác. Thảng thốt. Một cái gì đó mơ hồ đã được gọi tên: Thảng thốt. Anh biết chắc mình đang như vậy. Cả cái tiếng xe máy đâu đó cũng làm anh động lòng. Ngoài cửa, ở phía sân nhà chủ đang có tiếng nói chuyện. Những câu nói dường như cũng trở lên cố ý tham gia vào buổi chiều này. Nó thảng hoặc và đột ngột. Vu vơ. Rồi đột nhiên tắt hẳn. Một câu chuyện không thành chuyện. Se sẽ trong một ngày dường như sẽ không bao giờ là một ngày hoàn thiện.

3.
Em như sông êm ả một dòng
Có yêu giông trời chớp bể
Có hiểu lòng anh như đứa trẻ
Trong sạch và khát khao.
(LQV)

Muốn tìm một vài bức tranh của Đinh Ý Nhi giai đoạn vẽ đen trắng trên giấy báo nhưng trên mạng không thấy mấy. Chắc tại đã lâu rồi và chắc tại tranh đã bán hết. Thực ra tôi không theo dõi và hiểu biết gì lắm về hội hoạ VN cũng như thế giới giai đoạn gần đây. Cái gì va đập vào cuộc sống của mình thì mình tìm hiểu chứ chẳng thể đeo đuổi mọi điều như thể phải thế được. Giống như nhiều người, kiến thức của chúng ta thường chẳng khá hơn các bác hồi 30-45 là bao :D Cổ điển, quá cổ điển. Nhưng theo tôi thì cũng chẳng nên cố-cứ sống đúng và hết cái điều kiện xã hội của mình đi rồi mọi sự sẽ đến bằng con đường của trải nghiệm. (Đoạn vặn vẹo ngôn từ tiếp sau xin để lại).

Tôi nghĩ đến ĐYN vì đó là một trong những hoạ sỹ gần đây nhất mà tôi có để ý. Hình như là qua một trang báo TTVH từ hồi sinh viên năm nhất năm hai. Tôi thấy ấn tượng và nhớ cái ấn tượng đó. So với ngày xưa tranh của ĐYN bây giờ có sự chuyển biến: ngày xưa thấy có gì đó, bây giờ thấy phải có gì đó. Tôi thích ngày xưa hơn. Nhưng bây giờ mà nhắc đến nữa thì lại theo trào lưu mất rồi :P

Thôi vậy. Có điều nghĩ đến câu thơ của LQV không khỏi bật cười - nếu em không yên ả một dòng, em cứ tung toé toe toét sục ngầu phù sa thì anh chàng giông trời chớp bể kia phải làm sao cho hài hoà được đây. Haizz...

P/s: chào mừng danh sách friends đã lên hơn 50 người :) Có điều mấy bạn gần đây ko có hoặc ko public blog nên chẳng biết đâu mà lần :( Anybody here?

Vào hẻm. Qua sân. Một ngách nhỏ. Đi cụng tường.

1.
Tôi đã ở đó 5 năm. Đã rời đó chừng 5 năm nữa.

Căn phòng khoảng 9m2, nằm trong một cái sân trong của nhà chủ. Đáng kể là một khuông cửa sổ nhìn về phía Đông. Từ ô cửa về phía Đông khoảng 1 mét là đến một bức tường gạch. Cái hàng rào của khu nhà này cách 2m phía trên cùng có vài hàng dây thép gai cũ xỉn. Chắc cũng phải hai chục năm nó đã ở đó và như vậy. Bên kia tường có cái bếp sao chế thuốc Đông y nên thỉnh thoảng mùi thuốc nồng nặc lại um sang mất cả nửa ngày. Nhớ lại viết ra thì thấy cũng có màu sắc, chứ hồi đó chỉ thấy bất tiện - bất kể có lần tôi đã từng gạch ra mấy dòng loạng quạng mô tả cái bức tường cũ, hàng dây thép, cô gái ngồi đun nước trong buổi chiều chạng vạng có tiếng xe ầm ì không dứt từ ngoài phố quyện đặc trong không khí...hòng chứng minh giễu nhại với cô gái và ấm nước về cái gọi là thơ tự do :P

Có những ngày hè nóng nực 37-38 độ, không biết làm gì không biết đi đâu, mùi thuốc sao lưu huỳnh vẫn nồng nặc như mọi khi, tôi ngồi ở bàn viết và rõi nhìn hàng dây thép gai han gỉ đang sẫm đen trên nền trời xanh ngắt vì ngược sáng. Tôi đã không biết làm gì với tự do của mình. Lạ kỳ là chính những khoảnh khắc ngồi một mình trong căn phòng nhỏ hẹp oi nồng đó đã giúp tôi bình thản trở lại.

Tôi nhớ bầu trời xanh ngát rộng thênh thang. Và cũng nhớ hàng dây thép gai han gỉ xỉn màu sẫm đen vì ngược sáng.

2.
Như có lần tôi cũng đã ngồi một mình ở đâu đó...

3.
Đầu tường cũng không có bông hoa nào đâu ạ.

Nhà trọ trần gian. Một huyễn tượng.

1.
Không hiểu sao thỉnh thoảng lại mơ như thế, cảm giác mãnh liệt là mình còn có 3 căn nhà trọ (thời sinh viên) mà mình đã bỏ lãng quên như thế nào đấy không quay lại sau 1 thời gian ngắn ngủi. Những căn nhà trọ này hầu như có thậtở những khu có thật :( nhưng không tài nào nhớ ra ở đâu.

Chỗ thứ nhất là một căn hộ chung cư cũ hình như có gác xép hay 1 chỗ lấn chiếm ngóc ngược lên nào đó ở mạn trường ĐH Công Đoàn. Phải đi qua 1 lối ngách hẹp, hình như ông già sửa (gửi) xe đưa mình vào (căn hộ của ông). Trên tầng 2 hay 3, 4 gì đó. Hình như là tầng 2. Như thể mình đã ở vài ngày rồi đi mất.

Chỗ thứ hai là một cái nhà cấp 4 mái prô ximăng loại dành cho sinh viên trọ ở đâu đó mạn Kim Liên, thậm chí là ngay Chùa Bộc, gần chỗ mình ở cũ. Sao vẫn nhớ mình nhường điều gì đó có lợi cho 1 đôi trẻ (anh em, vợ chồng, yêu nhau sắp cưới?) một nam một nữ. Mình ra đi nhưng vẫn giữ quyền quay lại hay sao đấy. Còn nhớ là nó quay lưng lại 1 cái hồ nhỏ.

Cuối cùng là một căn nhà cũng chung cư trên tầng 2 và ở cuối đầu hồi. Nhớ cảm giác giữa chiều ra ban công nhìn về phía Nam, có cái dây điện để phơi màu đen giăng ngay trước mặt. Thậm chí như là mình đã mua (lol) chỗ đó một phần nữa.

Chắc chủ yếu là do những lần đi xem nhà trước đây. Có 2 đợt đi xem nhà nhiều: một lần để chuyển chỗ ở nhằm chống trầm cảm và một lần để chuẩn bị mua nhà. Đặc biệt là lần đầu, rất nghi ngờ trong óc mình có vài chỗ còn lõm bõm mơ hồ do mấy tháng ngủ mê mệt hồi đó :) Hậu quả là cõi đời cõi mê cứ hư hư thực thực. Cũng không loại trừ khả năng mình hồi đó có đi xem 1 căn nhà (thứ nhất) thực, hình như còn đóng tiền đặt cọc nữa, rồi bỏ.

Nhưng quả thực có những chỗ dù đã đi đi về về vài tháng rồi vẫn quên cả đường vào khi định quay lại "xem 1 tý". Đó là mấy chỗ vợ mình trọ trước đây. Nó nằm trong vùng trí nhớ ngắn, chuyển đi là quên luôn. Tính ra cũng trên dưới chục năm rồi còn gì.

Cũng có những căn nhà trọ thời còn ở một mình hồi sinh viên mà chỉ đến thuê lấy chỗ, trả tiền, vứt cái túi quần áo vào để một tháng sau quay lại chuyển nhà tiếp. Có căn nhà trọ chung với em trai như chỗ trên khu chung cư ở đường Trần Quốc Toản, thậm chí còn chưa ngủ lại ngày nào mà chỉ đáo qua lại vài lần. Lúc thì vì chủ yếu la cà chỗ bạn trọ, lúc thì vì chủ yếu ở luôn chỗ thuê làm văn phòng của mấy thằng hồi sinh viên đi làm thêm!

2.
Cũng có những giấc mơ khác trở đi trở lại vài lần giống hệt nhau mà cảm giác rất mạnh và như thật. Đó là 1 giấc mơ cũng về 1 căn nhà trọ giữa làng gần chợ nào đó với 1 chủ nhà là 1 cặp vợ chồng trẻ (dân làng). Hay như giấc mơ về đường lên chùa Hương đi qua những chỗ rất cụ thể, chi tiết mà rất lạ. Tỉnh dậy nghĩ mãi mới ra nó liên quan đến chỗ nào. Thậm chí có lần còn vẽ lại tuyến đường đã đi qua vì nó cụ thể quá. Và lạ quá.

3.
Lúc nãy, trong bóng tối mờ của thời điểm 2-3 giờ sáng tờ mờ này, mình có cảm giác thoáng qua như thể mình thuộc dạng tâm thần phân liệt có 2 cuộc sống liên hệ nhì nhằng với nhau. Lạy giời đừng có thế chứ :D

Nhân vừa rồi đọc lại mấy ghi chép về giấc mơ trong label "maya" này thấy thỉnh thoảng những giấc mơ cho ta những ẩn dụ thú vị khá hóm hỉnh ^^