Tung H

Đôi lời

2012-01-22T20:07:00.000-08:00

Sông xưa chảy mãi làm đôi ngả
Ta biết xuân nhau có một thì

Khi Nguyễn Bính viết câu thơ này có thể chỉ là 2 câu tán gái. Hoặc là ai đó ghi chú nhầm rồi tôi chép lại ở đây. Khi tôi chép vào blog ngày trước có thể chỉ là tùy tiện tìm cái gì đó quen mà lạ - một đôi câu thơ của NB mà thực ra tôi chưa bao giờ đọc trước đó.

Nhưng khi tôi lại chép nó một lần nữa thì có thể nó sẽ trở thành cái gì đó khác một lần nữa.

Lạc

2011-12-24T04:25:00.000-08:00

In Bed by Ron Mueck.

Liên tưởng rất giống blogger và commenter nhỉ :D

Nhiều lúc

2011-11-09T04:15:00.001-08:00

muốn nói 1 câu rất ngu: "Mình đang theo đuổi cái gì vậy?"

Điệu thù du

2011-10-06T10:26:00.000-07:00

Tiết Trùng Cửu là tục của người xưa nước lạ. Cây thù du cũng chưa thấy bao giờ. Nhưng sao mỗi năm lại không thể quên được dịp này. 9-9 là tiết Từ Thanh, lúc người xưa gia đình tụ tập, bạn hữu "đăng cao xứ" uống rượu ngâm thơ. Là mong lánh nạn hay nhắc đời cũng phù du?

Chẳng phải cô đơn tịch mịch. Chẳng phải thê thiết não nùng. Với cháu nó là cớ để nhìn lại mình, nghĩ những chuyện không đâu. Tri kỷ tri âm đâu phải chuyện để nói ra nhắc đến. Trong lòng tự có hoa cúc, tự có rượu nồng. Trong đời tự biết đã từng như thế như thế.

Viết lại không quên mất

2011-09-04T10:13:00.000-07:00

Khi anh bạn nhỏ 4 tuổi hỏi "Sao bố lại to lớn và tài giỏi thế?" thì đó là bằng chứng hiển nhiên nhất về tầm quan trọng của anh ấy với mình :)

Chỉ trong mắt trẻ thơ chúng ta mới cảm nhận được sự liên đới nhân vị không-có-sự-phán-xét. Lớn lên 1 tý, tích cóp được tý bản ngã nào thì tích tụ chừng ấy nỗi sợ bị đánh giá.

Về nhà mà cảm nhận được sự tin tưởng từ gia đình đã là tài sản quá lớn cho 1 đời người. Dẫu cũng chỉ là phù du.

Khi tôi bắt đầu viết

2011-09-04T08:21:00.000-07:00

1.
Là lúc có 1 mình, ít sức ép những chuyện hàng ngày; và nhân 1 ngẫu hứng ngắn. Ngắn vì phàm những gì mình suy nghĩ quá lâu rồi thì mình sẽ thấy nó phức tạp và các ranh giới cứ bị mở rộng ra mãi đến bất lực.

2.
Ngay lập tức sẽ ý thức viết ra là để lại cho nhau 1 điều gì đó có_ích.

3.
Ngay lập tức là cái nhìn và cảm giác về sự vong thân. Điều tôi viết chỉ là điều tôi đã viết - viết ra để vượt quá thời điểm đó. (có lẽ vì vậy) Luôn luôn là cảm giác vừa mong đợi vừa không hy vọng gì về 1 tương giao mới mẻ và trù mật. Khi ta kỳ vọng điều gì đó ở người khác tức là ta đang khó khăn để đối diện với sự thiếu thốn ở mình.

Mười phút trước nửa đêm.

2011-08-29T21:42:00.000-07:00

Phiêu bồng

Phiêu bồng như thể thệ như phiêu
Lạc diệp tòng thu thuỷ thuận triều
Anh giận bà trời sương bách bội
Em thù mặt đất mộng nguyên tiêu
Cái gì như thể xuân đi mất
Ký ức xuân đầu đất nướng thiêu
Quay quắt có chừng em chóng mặt
Bình minh tan rã giữa sương chiều.
(BG)

Hôm trước tự nhiên muốn đọc lại "Những bài thơ không bình một mình". Có một cái gì đó đang ngày càng khô cạn đi. Có phải là tình thương không? Tình thương của tuổi trẻ cao vọng. Những bài viết từ thuở ban đầu. Dè dặt, thân mến và trang trọng. Những lỗi font cũng lấm tấm như bụi trên trang giấy, phải lần giở và ngó coi.

Có những bài thơ không phải lúc nào cũng cảm được. Nhưng bỗng đâu, có thể một chốc lát nào đấy ta đột nhiên đứng giữa nó-một khu vườn yên lặng. Như lúc nọ, tôi thấy mình có thể cảm được bài thơ "Mời trầu" của Hồ Xuân Hương, theo một cách của riêng mình. Một điều gì đó như là nội lực, là cái hoài vọng còn mãi trong lòng người ta từ khi còn trẻ; không chịu để ba đào làm xao xác. Tuổi ba mươi nhìn cuộc đời vừa rộng vừa hẹp. Đôi khi buồn, ngồi ngó quanh trơ trọi. Tất thảy đều như thế sao? Thấy thương mình thương người ngày càng xơ xác chua chát. Thấy mến phục những nghị lực và sức sống lặng lẽ đầy tình thương tiềm tàng trong những trải nghiệm trơ đáy đời thường.

Khung cảnh thật hẹp, thật tối thiểu. Những lời tưởng như không còn có gì hàm chứa được nữa. Làm sao để không chao chát, khinh mạn? Làm sao đi quá sa mạc hư vô? Đấy có lẽ là khi ta chân thực và lặng lẽ đi quả quyết qua những xao xác, để lại đó khu vườn nhỏ - Không hoài niệm, không hối tiếc những chân thành đã trao?

“...Brice Parain thường cho rằng tập sách nhỏ này đựng trọn hết mọi điều tốt đẹp nhất tôi đã viết ra. Parain lầm. Biết rõ lòng chính trực của ông, tôi không bảo vậy do sự áy náy của người nghệ sỹ đứng trước những kẻ đã cả gan chuộng dĩ vãng hơn là hiện tại của mình. Không, ông lầm là bởi ở tuổi hai mươi hai, trừ phi là thiên tài xuất chúng, người ta chỉ biết bập bẹ viết văn.

Nhưng tôi hiểu rõ Parain muốn nói gì. Ông vừa là kẻ thù uyên bác của nghệ thuật, vừa là nhà triết học nghiên cứu lòng trắc ẩn. Ông muốn nói rằng, và như vậy là chí lý, trong mấy trang sách vụng về này, có hun đúc nhiều tình thương hơn là trong những trang sách kế tiếp về sau của tôi.”.

Albert Camus - Tiểu luận: Giao cảm - Bề trái bề mặt. Tựa.
---------------------

Thử xem lại bài viết cuối trên 1 forum thì ra bài này khoảng hơn 2 năm trước.

Tưởng tượng

2011-07-22T02:00:00.000-07:00

1.
Ngày trước blog bác Gauxx có dẫn bài "The birth of a word", trong đó nổi bật nhất là ý tưởng thiết lập một mô hình dựa trên hàm liên kết các thông số không gian, thời gian và một số sự kiện tương tác đặc thù của một chủ thể. Kết quả là những vòm những lũng "địa hình" số tuyệt đẹp.

Bây giờ thử tưởng tượng kiểu biểu diễn này theo 1 hướng khác: Thế giới khoảng 7 tỷ người, nhưng thực ra mỗi cá nhân chúng ta chỉ tương tác trực tiếp với cỡ quy mô từ hàng nghìn cho đến hàng vạn người. Cứ cho là ước định được tiêu chuẩn cho khái niệm tương tác trực tiếp này rồi thì sẽ sang bước tiếp theo.

Mỗi cá nhân lại có những tương tác loại khác - âm bản - nữa với những thứ phi hình thể từ đơn giản là thế giới cyber cho đến trừu tượng rồi tâm linh...Giả thử cũng ước định được một số loại "tương tác trực tiếp" kiểu này nữa là sang bước thứ ba.

Giả sử thiết lập được (chả bao giờ được vì chỉ để tiện liên tưởng) 01 mô hình của mỗi chủ thể theo quy tắc:
- Phân bổ theo mặt phẳng XoY địa điểm không gian tương tác tương ứng với thời điểm.
- Phân bổ theo chiều cao oZ tần suất tương tác.

Như vậy biểu diễn hàm sẽ cũng là dạng núi đồi và thung lũng hùng vĩ. Tương tác ảo sẽ là dạng những hang động kiểu núi lửa hoặc hang sông...

Mỗi người sẽ có 1 dạng thức núi đồi và thung lũng rất khác nhau. Ngọn núi đầu tiên, "tổ sơn của long mạch" bản ngã sẽ là những tương tác trong gia đình cha mẹ. Nó có phải là ngọn núi cao nhất? Rất có thể vì tương tác đầu đời thường sẽ rất mạnh vì đứa trẻ phải học rất nhiều và được bao bọc rất nhiều.

Mỗi mô hình gia đình sẽ cho 1 dạng thức núi đồi khác nhau. Sẽ có những đỉnh giống đảo trên vịnh Hạ Long, cao mà không rộng với những lòng hang sâu đến bất ngờ.

Mỗi cá nhân sẽ có 1 mạch núi rất khác nhau, khí thế khác nhau. Nghĩ tưởng đến cũng đáng cảm khái lắm chứ!

2.
Nhưng đấy chỉ là giả lập cho 1 chủ thể. Nếu lại đổi sang hàm biểu diễn của 1 chủ thể khác có tương tác thì data của chủ thể cũ chỉ còn là vài điểm. Tức là với một tổng số data nhất định sẽ có vô số thế giới hùng vĩ trùng chập, chất chứa, giao hoán nhau mà không ngăn ngại. Lúc này chắc phải dùng hình ảnh các sóng và hàm sóng để liên tưởng mới chuẩn.

HẢI TRIỀU ÂM: là âm thanh của sóng biển, tiếng nói của sóng biển, là tiếng nói sinh động phát ra từ pháp giới trùng trùng duyên khởi. Nên, tiếng nói nầy, không làm trở ngại tiếng nói kia, tiếng nói kia không làm trở ngại tiếng nói nầy, chúng tương tác lên nhau mà âm thanh phát ra liên tục và vô tận (kinh Pháp Hoa).

3.

Và cuối cùng ta sẽ nói thương nhau

Sau những thung lũng núi đồi của hiểu và không hiểu

(thơ HY)

Ngoại đạo - Đọc lại

2011-06-18T21:50:00.000-07:00

Post lại 1 bài cũ để gần entry về E.F - minh họa ý tưởng về tôn giáo (không comment vụ Thái Hà).
Thêm món "đọc lại" vào thực đơn loanh quanh ^ ^

-----------
Dạo này nhân việc xử phúc thẩm vụ Thái Hà, trên các diễn đàn lại thấy rộ lên những tranh luận liên quan đến tôn giáo. Và như thông lệ, những tranh luận thường rất nhanh chóng rơi vào cảm tính và định kiến. Ngay cả những người có ý định tranh luận nghiêm túc cũng nhanh chóng mất bình tĩnh. Một lần nữa cho thấy những tranh luận trên diễn đàn thường là chẳng đi đến đâu. Vì sao vậy? Tôi nghĩ có mấy ý sau:

- Bản chất của những hình thức forum-diễn đàn phổ biến (trừ một số ít rất chuyên sâu trong những lĩnh vực dễ định lượng đúng sai kiểu như về vấn đề toán học hay kỹ thuật) là 1 loại sân chơi để "nhàn đàm"-như Lâm Ngữ Đường từng mô tả trong cuốn "Sống đẹp" (NHL dịch). Tức là nó không nặng về đúng sai bằng việc chia sẻ, khơi gợi và dựa trên sự thông cảm nhau ít nhiều. Không thông cảm được thì sẽ có thành viên ra đi. Nên nói chung rồi một ngày các forum cũng sẽ chìm lắng xuống trong một không khí "cộng thông" nhàn nhạt bạn bầy.

Hiện tượng này theo tôi xuất phát từ đặc điểm của internet: nó hình thành quá nhanh và trước hết là để giao tiếp, chia sẻ thông tin. Nếu người ta thực sự nghiên cứu và tranh luận học thuật thì sản phẩm sẽ là những cuốn sách hay những bài báo trên tạp chí chuyên sâu. Nên lẽ tự nhiên đến với các forum người ta chủ yếu chỉ dừng lại ở hành trang là những ý tưởng cùng những cảm xúc-thường mang đậm tính thất thường của đời sống từng ngày. Hệ quả tự nhiên những người "chơi 4rum" đều đồng ý rằng "để thư giãn"-để lại sau vô số ví dụ về những rắc rối do đồng nhất net với life. Một số ít đủ tự tin thì lui về làm hot blogger. Hot 1 thời gian rồi khăn đóng áo the lên báo lên sách :P

- Một điểm cũng phải nhắc tới nữa là khía cạnh tâm lí của các "công dân mạng"-từ trỏ những người thường xuyên lang thang trên net, tất nhiên là có làm việc :D Người ta đã nhận thấy ở nhóm đối tượng này những biểu hiện vấn đề tâm lí của chứng nghiện: bồn chồn, mất khả năng tập trung, khó kiểm soát cảm xúc...Trong một bối cảnh người ta mặc định phải "cộng thông" mà lại muốn kèm thêm ý định tranh luận-thường lại là những vấn đề to tát vĩ mô (chính trị-tôn giáo-triết lý)-gay gắt nhưng gói gọn trong vài dòng, vài trang thì việc không đi đến đâu là dễ hiểu. Nhất là khi hành trang chỉ là những ý tưởng, luận chứng rời rạc nặng cảm tính.

Quay trở lại với chủ đề tôn giáo. Muốn minh bạch thì phải có một sự rõ ràng về định nghĩa từ đầu. Nếu lấy cơ sở là đức tin (hiển nhiên tôn giáo gắn với đức tin-cho dù nó mang sắc thái và được đưa đến bằng con đường nào) thì thậm chí người ta có thể nói về một tôn giáo mà ở đó người ta "không tin gì". Cho rằng mình không tin gì thì cũng chỉ là một niềm tin mà thôi! Nhưng từ "đức tin", "xác tín"...đến "mê tín" là cả một phổ rất dài. Cơ hồ định nghĩa như trên cái được cũng ngang với những cái mất nếu chẳng may nổ ra 1 cuộc tranh luận giữa các giáo dân.

Nói về đặc điểm tâm lí của những người "có tôn giáo thực sự" Karl Jasper có đề cập đến một đặc điểm-chính ông cũng né tránh cái bẫy logic luẩn quẩn của việc 1 định nghĩa (như trên) không loại trừ cái gì này bằng cách nói "dường như"-là sự phổ biến và tương đồng trong các mô tả về những "trải nghiệm tâm linh" của họ. Một cảm giác "đồng nhất", "hiệp thông", "tràn ngập", "thấu thoát"...vượt qua khỏi giới hạn của nhân ngã nhỏ nhoi (*). (Mô tả tốt nhất cho điều này có lẽ xin giới thiệu cuốn sách của Eckhart Tolle "The power of Now-Sức mạnh của hiện tại"). Bất chấp việc những từ như từ "thẩm quyền" đã bị ô nhiễm khỏi ngữ cảnh tâm linh đến thế nào thì cũng có thể tạm dùng nó ở đây như thế này: Chỉ khi xuất phát từ những thẩm quyền tâm linh như thế, những bàn luận tâm linh-hay tôn giáo, một khái niệm cũng đã bị suy thoái trầm trọng-mới có thực chất và ích lợi. Và những bậc Thầy như Eckhart cũng luôn thống nhất ở một điểm: luôn phủ nhận việc thông điệp chỉ đơn giản nằm trong lời nói hay ngữ pháp của chữ viết. Ngón tay trỏ mặt trăng không phải là mặt trăng. Lĩnh vực tâm linh là lĩnh vực của trải nghiệm. Và việc hoằng đạo là việc khơi mở những trải nghiệm tâm linh tự thân chứ không phải là "rao giảng".

Có điều oái oăm là: một khi đã tự tách mình ra khỏi lĩnh vực cứng nhắc của logic thì sẽ rơi vào cái cảnh huống trớ trêu: mở miệng đã là sai rồi. Bạn sẽ dễ dàng phản công tôi bằng chỉ một câu ngắn ngủi: nói nhiều thế làm gì? Hình như với những người có cùng trải nghiệm họ có thể nhận biết được nhau nên không cần nói. Ví dụ như những mô tả trong cuốn "Thiền trong nghệ thuật bắn cung" (NTB dịch)-một bậc Thầy sẽ nhận ra khả năng của người khác qua động tác giương cung của anh ta. Nhưng những mức độ phân biệt vi tế nông sâu, nghi ngờ, khảo nghiệm, ấn chứng...trong vấn đề trải nghiệm tâm linh này thì Thiền sử cũng tràn ngập các câu chuyện ví dụ.

Đến đây mới nhận thấy cách phân chia định vị khái niệm "Tôn giáo" như của Erich Fromm trong cuốn "Phân tâm học và Tôn giáo" là có ích lợi nhất-cho những người có ý định tìm hiểu nội tâm mình: mình có tôn giáo không? Tôn giáo nào?

E.F phân biệt tôn giáo thành 2 loại: Tôn giáo chối bỏ tiềm năng nhân bản cuả con người để thừa nhận những thẩm quyền phi lí và thứ Tôn giáo tin vào thứ thẩm quyền duy nhất là thẩm quyền của chính bản thân con người tiềm tàng bên trong mỗi cá nhân. Và như vậy, con đường đúng đắn là con đường tự soi vào chính nội tâm mình, không tìm kiếm đâu xa ngoài chính bản tâm mình.

Ở VN người ta hay dùng từ "ngoại đạo" để chỉ kẻ không trong lĩnh vực, tôn giáo với mình. Tuỳ từng tôn giáo mà có thể là những kẻ từ bàng quan đáng thương hay thậm chí là "phải đoạ địa ngục". May mà chúng ta chưa gặp mấy bạn Hồi giáo kiểu Thái Lan cho mình cái quyền chặt đầu người khác! Một lần tôi đọc 1 tài liệu cố gò cái nghĩa "ngoại đạo" thành ra là "đạo tìm kiếm ở bên ngoài" để đối lập với con đường của Phật giáo "đạo tìm ở trong chính mình"-Đạo nội. Tôi không am tường Hán văn nhưng cảm thấy việc gán ghép này không theo ngữ pháp thông thường. Vả lại nói rốt ráo, chân tâm linh nào chẳng phát xuất từ bên trong? Nhưng khi theo dõi những tranh luận về tôn giáo, tôi thường nhớ đến từ "ngoại đạo" như là một phản nghĩa của cái cảm giác thiếu vắng những trải nghiệm tâm linh đích thực. Sinh ra trong một tôn giáo đâu có nghĩa là sẽ sống tâm linh trong tôn giáo đó? Chẳng phải Phật, Jesu, Mohamed...đều như thế sao. Và con đường nội tâm là con đường bấp bênh gian nan khắc khoải sinh tử quan đầu chứ có phải thứ quà tặng dễ dãi được ban phát trưởng giả, phách lối đâu.

Đời sống nội tâm và ngoại cảnh bồng bềnh
Đều như cây cầu khỉ đối với người mù
Mà kẻ dẫn đường tốt nhất là tinh thần quyết vượt

(Bạch Ẩn Huệ Hạc)
---------------

(*) Thực ra cái nhu cầu hiệp nhất, cảm thông, đồng nhất hoá, trở về với bản lai...vốn là xuất phát điểm chân thực, suối nguồn duy nhất của đời sống tinh thần và không phải độc quyền của riêng Tôn giáo. Mọi Triết lý nói chung đều xuất phát từ đấy. Bởi "Khổ", "Bất An", "cảm thức chia cắt", "những câu hỏi về vô hạn, toàn thể", "mong muốn dự đoán được, kiểm soát được"...là cái SỰ THẬT thứ nhất, căn bản và hiển nhiên của mọi thân phận con người trong mọi thời đại.

Thường xã hội quy ước cứ 18 tuổi thì có quyền công dân, 30 tuổi ở phương Đông là lập thân, lập chí. Nhưng không đơn giản như vậy: người ta có quyền không đồng nghĩa với có khả năng. Các nhà Phân tâm học nhận thấy một cách có phần chua chát rằng về mặt tâm lí, đại đa số nhân sinh mắc kẹt lại ở khoảng tuổi 16 mà không lớn thêm được bao nhiêu suốt chặng đời còn lại. Nhưng cũng phải thôi, làm bất cứ việc nhỏ nhoi nào cũng phải học nhưng có đại sự nhân sinh lớn nhất thì tuyệt đại đa số lại học không được bài bản lắm.

Một cách hình ảnh, nếu mỗi một chu trình hoài thai của một sinh linh đều lặp lại hình ảnh tiến hoá của loài thì sau khi sinh ra cũng vậy: người ta bắt buộc phải đi lại bằng đấy đoạn trường để trưởng thành. Để trở thành "người_thật_là_người" như cách Nhượng Tống dịch chữ "chân nhân" của Trang Tử. Và trên con đường này, một cách cá nhân, tôi cho rằng bản sắc là thứ tầm phào, không cần phải cố.

Nó cứ lòi ra

2011-06-18T10:29:00.000-07:00

Mặc dù hết sức kiềm chế nhưng rồi thì nó vẫn lòi ra :p

Cái tag nhiều nhất của blog này hóa ra vẫn cứ là về chủ đề thơ. Từ hồi đọc "Đường vòng và lối vào" của F.J mình đã có ý định thu vén lại những ý nghĩ về món thịt chó này; nhưng cuối cùng tình trạng vẫn là loanh quanh.

Nhặt lại ở đây 1 đoạn ngắn theo 1 cách tùy tiện.
-----------
Thế thơ thì buồn hay vui mới nên? Theo mình cái đó tuỳ tạng. Như mình buồn buồn lẩn thẩn thì có tí thơ chứ vui là hết chuyện. Lo âu chộn rộn cũng khỏi thơ đi. Nhưng với mình, tình tự của thơ nó đã như thế nào nhỉ?

Thường thì thế này: đó là bột phát của 1 tâm trạng đã lẩn khuất đâu đó trong tâm trí từ bao lâu rồi. Phảng phất, mơ hồ hay đăm đắm cũng có. 1 lúc chùng lòng xuống, 1 sự thả lỏng và...có cái gì đó như là thơ. Tức là cảm xúc nó gọi lên 1 giai điệu, giai điệu gợi về những hình ảnh miên man, lý trí lê la bên cạnh góp vui kể lể 1 bố cục. Tất cả như những khung hình xé dán chồng lớp. Và không đứa nào đứng lên kêu gọi 1 đường hướng gì cả. Mình thường dừng lại ở chỗ 1 di âm nhạt nhoà vô vị băn khoăn vô định vô hạn. Tức là lúc đó mình đã thoát ra khỏi chỗ vừa rồi rồi. Cũng không muốn người khác diễn nôm lại những gì đã qua. Cái mà người ta có thể chia sẻ là cái cách mà tâm tình đã ứng hoạ với tình cảnh chứ không phải câu chuyện tình tiết li kỳ nào cả.
-------------

Để trỏ những chỗ không có hình dạng thì thơ là một thứ tiện dùng. Rốt cuộc, tag thơ có thể đổi thành vớ vỉn, linh tinh lang tang cũng được :D

Mai luận

2011-06-18T09:44:00.000-07:00

Sách “Trân hương bảo thụ” của Phí Cung Ấn đời Minh chép: “Đắc Kỷ ái lãm hàn mai, Trụ tằng ngự tuyết đồng lãm chi” nghĩa là “Đắc Kỷ thích ngắm mai trong giá lạnh, Trụ vương thường đội tuyết mà ngắm cùng…”.

Mai có cốt cách cổ nhã, hương thơm mộc mạc; nhất là mai cũng như tùng, trúc thuộc nhóm “tuế hàn tam hữu”, chịu được tuyết lạnh, chẳng khác bậc trượng phu xưa, khí tiết vững vàng chịu đựng mọi nghịch cảnh và không bao giờ khuất phục bạo quyền.

Mai là loại cây càng già dáng dấp càng đẹp. Gốc mai khúc khuỷu, cành mai vặn vẹo hiên ngang, vỏ mai xù xì điểm mốc…

Tuy dạng giống nhau, nhưng mai có nhiều chủng loại, màu hoa khác biệt. Bạch Mai sắc trắng như tuyết, khi hoa tàn kết quả màu xanh, quả chín chuyển sang màu vàng; Hồng Mai sắc đỏ như máu hoặc màu hồng phấn, quả chưa chín có màu xanh, khi chín màu đỏ như máu; Thanh Mai màu trắng ánh xanh, khi hoa tàn kết quả màu xanh, quả chín màu vàng cam. Còn nghe, có loài hoa màu đen hay tím đen gọi là Mặc Mai; nhưng chưa từng thấy phổ biến.

Cây mai, hoa mai đẹp nhưng quả mai rất chua. Quả mai chín vào tháng tư, tháng năm âm lịch. Khi ấy thường có mưa nhỏ, người xưa gọi là mưa mai (Mai Vũ).

Sách “Nhĩ nhã” luận về hương thơm của hoa mai: “Hoa mai quý ở mùi hương…” Sách “Thôi dụng nhật thi” có câu:

“Khúc trì đài sắc băng tiến dịch

Thượng uyển mai hương tuyết lý phiêu”

Tạm dịch:

“Ven ao rêu lóng lánh băng

Vườn vua mai thoảng hương làn tuyết rơi”

Theo “Mai phổ”, mai có sáu cánh, tròn đẹp như thuỷ tiên được gọi là Thuỷ Tiên Mai; loại mai hoa mọc thành cặp có tên là Uyên Ương Mai; loại mai hoa màu đỏ hồng gọi là Yên Chi Mai; mai có đài hoa màu xanh đậm gọi là Lục Ngạc Mai rồi Hạc Đính Mai; Ngọc Điệp Mai, Quý Phi Mai…

Lại có Dã Mai tức mai rừng nên trồng trong rừng trúc, ven bờ nước; loại Hạc Đính Mai nên trồng trong vườn, dọc theo đường mòn; Uyên Ương Mai nên trồng sát bên song cửa sổ có hoạ mi bên vì mai rất hợp với hoạ mi.

Võ học có Mai hoa thung, Mai hoa quyền, Mai hoa kiếm…Điển hình của những Mai Si có sủng phi Mai Thái Tần của Đường Minh Hoàng - gọi là “Mai Tinh”. Lâm Bô tự Quân Phục, người đất Tiền Đường, danh sỹ đời Tống ở ẩn tại Cô Sơn bên Tây Hồ suốt đời với hạc, mai người đời tặng bốn chữ “Mai thê, hạc tử”. Ông có câu thơ bất hủ:

“Sơ ảnh hoành tà thuỷ thâm thiển

Ám hương phù động nguyệt hoàng hôn”

Tạm dịch:

“Nhập nhoà cảnh đẹp in làn biếc

Mơ hồ hương thoảng ánh trăng lên”

Về phép thưởng mai, sách “Hân thưởng bá pháp” của Bốc Quán Ân chép: “Muốn tận nhã thú, chỉ nên: ngắm Bạch Mai sau đêm tuyết bắt đầu rơi – Ngắm Thanh Mai trong cơn mưa phùn - Ngắm Hoàng Mai trong ánh nắng sớm - Ngắm Hồng Mai trong nắng chiều hôm - Ngắm cảnh mai lồng bóng trăng - Ngắm cảnh mai nở bên song - Ngắm mai nở đêm giao thừa - Ngắm mai và hạc yên tĩnh - Ngắm mai có bướm vờn trên - Ngắm mai rung cánh trước làn gió xuân lành - Ngắm mai có giai nhân yểu điệu vin cành tựa gốc - Ngắm lão mai có bậc lão trượng tỉa lá thăm hoa - Ngắm Bạch Mai trong đêm trăng thanh để thấy rõ vẻ trắng ngần - Ngắm Lão Mai mọc cheo leo trên triền núi cao - Ngắm Lão Mai mọc nghiêng bên đầu cầu gỗ nhỏ…”

Lại chú, khi đi ngắm cảnh mai nở, tuyết rơi nên cưỡi lừa đen mới thật ý vị.

Có thơ:

“Kinh vũ bất tuỳ sơn điểu tán

Ỷ phong như cộng lộ nhân ngôn”

Nghĩa là:

“Trải qua mưa, không tan tác theo chim núi

Tựa vào gió, tưởng chừng như đang trò chuyện với kẻ bên đường”

(trích Mỹ thuật thời nay – 1-96) (không nhớ tác giả).

carnets - Luận ngữ XIII, 24 - F.J

2011-06-18T09:39:00.000-07:00

- Toàn bộ đức hạnh của con người là ở con người và biểu lộ ra hễ có hai người: “Nhân”

- Thấy mình phù hợp với bản tính của mình: “Thành”

- Phán xét ý thức của người xuất phát từ ý thức của chính mình – xúc tiến giác quan về đức nhân của mình và mở rộng tới những người khác: “Thứ”

- Tình cảm nhân đức thật lòng: “Trung”

- Nỗi lo lắng nội tâm: “Ưu”

- Nỗi lo xoay xở đến từ cuộc đời, chỉ liên quan đến những phúc lợi bên ngoài: “Hoạn”.

- Vượt qua lợi ích của cá nhân và vì phúc lợi của mọi người “Đồng”/”Công”

- Một tính nhậy cảm dồi dào tràn trề: “Khí hạo nhiên”

- Đại nhân đứng ra cải hoá cho đời: “Bậc Thánh”

- Khi đạo đức chân chính đạt tới “sung mãn”, “chắc thiệt” thì gọi là “Mỹ”. Khi mỹ đức toả sáng thì gọi là “Đại”.

- Đến lúc bậc Thánh sở hành và trí huệ “không ai hay ai biết” thì vị thánh hoà lẫn với sự “hiệu quả vô hình”: “Thần” – nó điều khiển thế giới.

- Trung Hoa: đọc là để cho văn bản “tiêu tan” trong tâm trí, thấm vào ý thức, là “thưởng thức”. Đọc không phải như một sự kết cấu lý thuyết (do đó có tính chất giả thuyết – như là hành động có suy nghĩ) mà được sống như là một quá trình (tập cho quen và đồng hoá)

Luận ngữ XIII, 24

Tử Cống vấn viết: ”Hương nhân giai hiếu chi, hà như?”. Tử viết: “Vị khả dã” – “Hương nhân giai ố chi, hà như?” Tử viết: “Vị khả dã, bất như hương nhân chi thiện giả hiếu chi, kỳ bất thiện giả ố chi”.

- Tử Cống hỏi: “Mọi người trong làng đều ưa, người đó ra sao?”. Khổng tử đáp: “Chưa hẳn là người tốt”. (Lại hỏi) “Mọi người trong làng đều ghét, người đó ra sao?” Khổng tử đáp: “Chưa hẳn là người xấu. Không bằng người mà người tốt trong làng đều ưa, những người xấu trong làng đều ghét”.

Erich Fromm, Phân tâm học và tình yêu. 6

2011-06-18T09:27:00.000-07:00

- Một yếu tố khác để xác định bản chất của tình yêu Chúa là trình độ trưởng thành mà cá nhân đạt được từ đó.

- ...chúng ta có thể đánh dấu sự phát triển của một tình yêu thuần thục ngay trong sự phát triển của tôn giáo phụ hệ.

+...Khởi thủy, chúng ta tìm thấy một Thượng Đế chuyên chế, đố kỵ, coi con người mình tạo ra như là những tư hữu của mình và được phép làm những gì mình thích.

+...Một giai đoạn mới bắt đầu: Chúa ký một hiệp ước với Noah, trong đó ngài hứa không bao giờ hủy diệt loài người nữa; một hiệp ước mà ngài đã ràng buộc mình vào đó.

> Không những ngài bị ràng buộc bởi những lời hứa của mình, mà ngài cũng bị ràng buộc bởi nguyên tắc của chính mình: nguyên tắc công bằng. (Từ biểu tượng nhân hình đến nguyên tắc).

> Đà phát triển còn đi xa hơn nữa là biến đổi Thượng Đế từ khuôn mặt của 1 tộc trưởng chuyên chế thành người cha yêu thương - thành người cha tự ràng buộc mình bởi những nguyên tắc mà mình chấp nhận. Nó đi vào chiều hướng từ khuôn mặt người cha thành 1 biểu tượng của những nguyên tắc của người: những nguyên tắc công bằng, chân lý và tình yêu - Chúa là sự thật. Chúa là lẽ công bằng.

> Thượng Đế thôi là một nhân cách, một con người, một ông cha; ngài trở thành biểu tượng của nguyên lý nhất quán đằng sau những hiện tượng đa thù, biểu tượng của cái nhìn về đóa hoa sẽ nảy nở từ hạt giống tâm linh ở trong con người.

> Thượng Đế không thể có 1 tên gọi. (coi Thượng Đế thành nguyên lý, biểu tượng là từ phương Tây, còn phương Đông?)

> (Mặc khải của chúa cho Moise)

- Cái "ta-đang-trở-thành" có ý nghĩa rằng Thượng Đế không phải là hữu hạn, không phải là một người, không phải là một hiện thể.

> Sự cấm chỉ không được tạo thành hình tượng nào về Chúa...nhắm đến giải thoát con người khỏi ý tưởng rằng Thượng Đế là một người cha, là một con người.

Ý tưởng ấy được đẩy xa thêm trong nguyên tắc người ta cũng không được gán cho Thượng Đế một thuộc tính thực tại nào cả.

> Nói về Thượng Đế là một cái gì đó cũng hàm ngụ nói về cái gì mà Thượng Đế chẳng phải là - tôi càng có nhận thức về Thượng Đế.

- Ý niệm trưởng thành của nhất thần giáo đưa đến một kết luận duy nhất: hoàn toàn không đề cập đến tên gọi của Thượng Đế, không nói về Thượng Đế - ngài là những gì mà ngài đang tự tiềm thể, đấng độc nhất, một sự ngượng ngập không thể diễn tả, quan hệ đến lẽ nhất quán làm nền tảng cho vũ trụ hiện tượng, căn bản của tất cả hiện hữu, Thượng Đế là tôi, bởi vì tôi là một con người. (Tự nhiên xét lại: khi cho tình yêu chân chính là một hoạt động tính, nó đòi hỏi hành động theo các nguyên tắc chứ không theo chủ thể - liệu điều này có dẫn đến sự quy kết rằng đây là cách diễn đạt của truyền thống suy lý trong đó cho là có các nguyên tắc bao hàm lên mọi sự? Vậy từ phương Đông thì sao?).

- Thật rõ ràng, dòng tiến hóa từ nguyên lý nhân hình đến nhất thần thuần túy tạo ra sự sai biệt hoàn toàn đối với bản chất của tình yêu chúa.

> Chúa từ chỗ có thể được yêu, có thể được sợ - từ chỗ tôi không hoàn toàn vươn ra khỏi ước vọng ích kỷ nhắm đến sự toàn trí, toàn năng; tôi chưa thâu đạt được khách quan tính để thỏa nhận những giới hạn của tôi như một con người, chưa nhận được sự ngu dốt và yếu đuối của tôi...(tự do là tất yếu khách quan nhận thức được?)

+...như một đứa trẻ, tôi vẫn yêu sách là phải có một người cha cứu rỗi tôi, cảnh tỉnh tôi, trách phạt tôi...phần lớn mọi người đã không vượt qua được giai đoạn ấu trĩ này và do đó đức tin là niềm tin ở một người cha cứu giúp -> một ảo tưởng trẻ con.

- Sự phê bình về ý niệm Thượng Đế, như đã được Freud diễn tả, hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên, điều sai lầm là ở chỗ ông không biết đến các khía cạnh khác của nhất thần giáo khi nó đi đến chỗ phủ nhận khái niệm về Thượng Đế đó một cách minh bạch.

> Kẻ thực sự có Đạo, nếu kẻ ấy theo dõi yếu tính của ý niệm Nhất thần thì không cầu nguyện cho cái gì cả, kẻ ấy không yêu Chúa như một đứa con yêu cha hay mẹ của nó -> kẻ ấy đã đạt đến được tính khiêm tốn là cảm nhận những giới hạn của mình, đến độ biết rằng mình không biết được gì về Thượng Đế.

> Đối với nó, Thượng Đế trở thành 1 biểu tượng mà trong đó, con người vào giai đoạn sơ thủy trong dòng tiến của nó, đã diễn tiến toàn thể tính của cái mà con người phấn đấu cho - cái đó là lĩnh vực tâm linh, của tình yêu, chân lý và công bằng.

> Nó có niềm tin ở những nguyên tắc mà "Thượng Đế" biểu hiện cho, nó nghĩ về chân lý.

- Sống bằng tình yêu và công bằng, và xét rằng tất cả sự sống của mình chỉ có giá trị khi nào nó mang lại cho mình cơ hội để đạt đến chỗ triển nở trọn vẹn hơn những quyền năng nhân tính của mình - như là thực tại duy nhất trọng yếu, như là đối tượng duy nhất "phải theo đuổi đến cùng" và sau hết, nó không nói gì về Thượng Đế - cả đến tên họ của ngài. (Đến đây, tình yêu chúa đã trở thành 1 mẫu cho tình yêu hoạt động tính chưa?)

> Yêu Chúa, nếu nó dùng từ ngữ này, có nghĩa là khát vọng đạt thành năng tính yêu thương toàn vẹn...khát vọng thể nhận cái mà "Thượng Đế" biểu hiện cho trong chính mình.

> Từ quan điểm này, hậu quả hợp lý của tư tưởng nhất thần là phủ nhận tất cả "thần học", phủ nhận tất cả "nhận thức về Thượng Đế".

- Song le, vẫn còn sai biệt giữa 1 quan điểm phi thần luận như thế - là 1 hệ thống phi hữu thần luận, như chúng ta thấy trong Phật giáo Nguyên Thủy hay trong Lão giáo chẳng hạn.

- Trong tất cả những hệ thống hữu thần, ngay cả 1 hệ thống phi thần luận có sự mặc nhận về thực tại của lĩnh vực tâm linh, như là một thực tại siêu việt con người, mang lại cho con người những năng lực tâm linh và mang cho sự phấn đấu cho giải thoát và cho sinh khởi nội tại của nó có ý nghĩa và có hiệu lực.

- Trong 1 hệ thống vô thần, không có lĩnh vực tâm linh nào tồn tại bên ngoài con người hay siêu việt con người.

> Lĩnh vực của tình yêu, lý tính và công bằng tồn tại như là 1 thực tại chỉ vì, và duy chỉ vì, con người đã có thể phát triển những năng lực trong chính mình ấy xuyên qua quá trình tự tiến hóa của mình.

> Trong quan điểm này, sự sống không có ý nghĩa gì cả, ngoại trừ ý nghĩa mà chính con người mang lại cho nó - con người hoàn toàn đơn độc trừ ra khi nào nó trợ giúp kẻ khác. (Sắc thái sai biệt Đông/Tây: không cần viện dẫn đến nguyên tắc như là cái bên trên sự vật - khi khẳng định là không-có-ý-nghĩa).

Vật vã

2011-06-11T19:15:00.000-07:00

Ôi giời ôi tôi nhớ anh í quá :D

Nhớ thời con gái thuốc lào say

2011-06-08T22:22:00.000-07:00

Buồn buồn lục lại nhật ký ảnh thời Y360.

Chính ra kiểu có cả blast message này hay: bật preview lên thấy bà con như cái chợ :P

Ở nhà chủ nhật

2011-05-31T04:16:00.000-07:00

Toàn Đảng

Toàn Dân

và toàn Quân

của cả xóm

hăng hái

thi đua

làm gỏi cá

cho anh í XEM!

???

2011-05-27T08:47:00.000-07:00

1.
Từ hôm qua đến giờ đăng nhập vào blogspot bằng Firefox không được. Các bác có bị thế không?

2.
Nhận tin của bạn thấy cuộc sống mong manh quá.
Làm gì với đời mình là một câu hỏi rất khó chịu.

Không có gì đâu ạ

2011-05-23T10:22:00.000-07:00

và "Đừng khách sáo"

là 2 câu đối đáp rất thường xuyên của Gấu với bố mẹ

mỗi khi được cảm ơn :)

Không đỡ được

2011-05-22T09:41:00.000-07:00

sự đẹp trai của anh ấy.

Kiểm duyệt

2011-05-07T02:02:00.000-07:00

      Trong các cử động vô ý thức là hao tổn khí lực hơn hết, chỉ có sự thổ lộ chân tình là nên trừ khử trước nhất.
      Bất kỳ là ở vào trường hợp nào, tốt hơn ta hãy lặng lẽ làm thinh. Ta phải gắng sức, vì đó là một sức mạnh không phải dễ gì kềm thúc.
      Ví như mỗi một lời nói, mỗi một cử động, mỗi cái múa tay, múa chân vô ích mà kềm lại được, là thêm cho mình khí lực đó.
      Đừng lãng phí khí lực của ta trong như câu chuyện vụn vặt: bàn tán công chuyện hằng ngày, là thêm cho mình khí lực đó.
      Đừng lãng phí khí lực của ta trong những câu chuyện vụn vặt: bàn tán câu chuyện hằng ngày, phê bình người kia kẻ nọ... Đừng tưởng đó là mất vẻ giao thiệp, chính đó là cách bớt những cử động vô ích cho mình và cho người.
      Khi nào cần phải nói, thì hãy nói. Nói một cách có ý thức: lựa lọc từng lời. Phải thay vào những câu ngớ ngẩn bằng những câu có ý nghĩa. Đừng cãi lẫy vô ích với ai cả. Nếu ta biết trước rằng không có ích gì cho hai bên, thì hãy làm thinh và để cho bên địch cho phung phí khí lực của họ; còn ta, ta hãy giữ gìn củng cố nó lại. Nhất là đừng bao giờ vô tình để cho người ta bắt buộc mình phải nói.
      Trong khi nói, đừng hấp tấp, vội vàng. Thủng thỉnh mà nói. Nói cho rõ ràng, quả quyết. Trong ngày, hãy kiểm soát và thâu rút lời nói lại. Được nhiều chừng nào hay chừng nấy. Đừng lẫn lộn sự nói nhiều và nói ít.
      Có người suốt đời nói mãi, mà vẫn như chưa từng có nói. Có kẻ suốt đời rất ít nói, nhưng mà nói rất nhiều.
      Không lạ, một thánh nhân, dẫu nói suốt đời, cũng vẫn còn là nói thiếu... Còn lắm kẻ, một ngày không nói một lời, mà hễ nói ra toàn là những lời vô ý nghĩa, hoặc đi gieo sự ngờ vực, sự tan rã, sự cừu thù giữa con người... Họ chính là kẻ nói rất nhiều
      Cũng đừng sa vào thái quá. Nhiều kẻ tâm trí sâu hiểm, họ thấy hại cho kẻ khác, cũng vẫn làm thinh. Cái đó, không phải họ thu nhập khí lực, mà họ tiêu tan khí lực bằng sự dày vò của ghen ghét, giữa ác tâm... Ở ngoài, thấy hòa hoãn nhưng nơi trong là một sức phá hoại ghê gớm mà ta không ngờ. Cái không nói của người điềm đạm không có ẩn một ác ý gì cả.

(trích Cái Dũng của Thánh nhân - Nguyễn Duy Cần)
--------------

Giật tít câu khách. Chúc mọi người cuối tuần vui vẻ :)

Những người bạn blog khác

2011-05-05T12:33:00.000-07:00

Tôi lập blog từ hồi năm 2006, khởi đầu với Y360, bây giờ chót lại là blogspot và Facebook như đa số mọi người. Trong cơn say của thời khởi thuỷ, mọi người bộc lộ bản thân nhiều, giao tiếp nhiều hơn bây giờ. Giai đoạn giải thể Y360 mọi người tứ tán, bạn bè cũ hầu như thất tung. Tôi chọn blogspot vì nó giống với cái cũ và vì có 1 số người bạn đã lựa chọn như vậy. Bây giờ sót lại hình như chỉ còn nhớ là có chị HY và bác Đông A từ mạng cũ sang. Bác Đông A thì vững như bàn thạch kiên kiên cố cố ở đâu cũng vẫn vậy. Chị HY thì ở trên mạng đã như một cây cù tùng nghìn năm phơ phất thành tinh rồi :P Còn lại là bạn mới. Giờ cũng đã thành ra người cũ cả.

Hồi bên Y360 có trào lưu tag bạn blog, rồi thấp thoáng chỗ này chỗ kia cũng đủ phác hoạ các mối quan hệ trao đổi với một số blog bạn. Nhưng cũng từ lâu lâu tôi có ý định viết vài lời về những bạn blog khác của trang này, những người hầu như không xuất hiện bao giờ. Vài lời ở đây là những cảm nhận ban đầu, là để cho trọn những khởi đầu đã qua. Ý là như vậy - là sẽ viết về những người khác :)

Blogspot có điểm dở là khó theo dõi những người theo dõi mình. Hồi đầu còn ít thì hầu như ai theo mình thì mình theo họ hoặc ngược lại. Nhưng một hồi sau đó khi số người chỉ ghi danh mà không có blog nhiều lên thì chịu và dần thành ra khó biết ai là người mới xuất hiện. Do vậy thỉnh thoảng tôi hay rà lại xem ai là người mới và suy đoán xem sao họ lại "biết" mình. Xung quanh chuyện này có nhiều điều cũng hay hay.

Đầu tiên là tôi thấy có một số bác blogger ở nước nước ngoài, hầu như không có mối liên hệ trực tiếp nào ghi danh follow. Đọc những blog đó thấy hầu hết các bác khác cả thế hệ lẫn môi trường xã hội, biết thêm nhiều điều hay. Nói chung thì cả hai bên đều kín tiếng, cũng chỉ đọc chứ không comment gì. Khả năng cao nhất là do blog này được hưởng sái từ một blogroll của người nổi tiếng :D

Một blog bạn tôi hay đọc nhưng chưa comment bao giờ là blog Chị Ba Đậu. Một Việt kiều vừa phải, tôi nghĩ thế :) Vẫn Việt Nam nhưng đọc được nhiều chuyện về xã hội bên đó. Thanks bạn về bài tập chơi chú tâm với con 10p mỗi ngày. Rất hiệu quả.

Có một bạn rất ít viết (hoặc viết chỗ khác), tôi rất khó khăn và nhờ tình cờ mà tìm ra tung tích bạn :) Tôi muốn bạn biết cảm giác của tôi khi đọc được một đoạn bạn trích dẫn đôi dòng hoang mang vớ vẩn của tôi hồi lâu lắc. Chúng ta sẽ tiếp tục giữ sự đồng cảm về sự vớ vẩn này trong im lặng sau cả những dòng này nhé.

Tôi theo dõi rất chăm chú blog của bác giangle để đoán giá vàng (lol).

Một blogger rất khác biệt mà tôi hay đọc nữa là blog cavenui. Bậc nữ lưu chính hiệu. Tư duy rành mạch, cập nhật. Khúc chiết và dí dỏm. Điểm đặc biệt là sự chừng mực. Gần đây hình như có gì đó làm ảnh hưởng nên hơi thay đổi tâm tính những vẫn rất hấp dẫn - để theo dõi :-)

Một blog khác, do tình cờ mà biết, tôi hay theo dõi để xem ảnh, cũng rất phong cách và ổn định. Đó là blog GLiTeRpAraDISe. Bạn này chắc không đọc tiếng Việt.

Như thị.

Đọc "Du hành cùng Herodotus". Ryszard Kapuscinski.

2011-04-30T13:25:00.000-07:00

Những cuốn sách tôi đọc được trong khoảng 1-2 tháng gần đây đều được đọc theo kiểu tranh thủ. Khởi đầu là cố gắng thu xếp để cầm nó lên đọc một chút, với tư tưởng nếu nó hay thì sẽ còn đọc lại, kỹ hơn; còn không ít ra cũng là đọc cho xong, để khuây khoả. "Du hành cùng Herodotus" đã từng được nâng lên đặt xuống vài lần để có thể bắt đầu, lần này thì đã có thể đọc đều đặn đến tận cuối với một dư vị riêng.

"Một cuốn du ký" - bây giờ hoá ra vẫn còn có thể gấp lại một cuốn du ký để lắng nghe trong tâm trí mình những cảm giác bồi hồi. Như thể mình vừa rời khỏi một chặng đường nhiều ký ức, biến cố. Như thể mình đã để lại một phần ở đâu đó; cũng như thể những ký ức đã là một phần cũ kỹ trong mình. Hay rốt cuộc đây chỉ là mỗi lần đọc du ký, tự truyện thì sẽ có kiểu cảm giác như vậy - một kiểu quy ước đã ẩn sâu trong tiềm thức?

"Rú mọi" (Rừng người Thượng) là một cuốn du ký. "Nhiệt đới buồn" cũng là du ký. Nhưng "Rú mọi" thì bị cắt hết phần cá nhân để chỉ còn lại những thông tin đọc cho biết. "Nhiệt đới buồn" thì còn chưa lội được quá chương 1. Có lẽ cuốn du ký của R.K ăn nhập vào tâm trí tôi là do những ký ức được biểu hiện cùng một cái cách mà tác giả rất tâm đắc trong cách viết "Sử ký" của Herodotus - lối viết như trong phóng sự "xuất phát từ những con người và mối liên hệ tôi - anh ta, tôi - những người khác...". Lịch sử ở đây là lịch sử của một ai đó - một sử lịch theo cách dùng từ của Bùi Giáng.

Giống như cái cách mà R.K diễn đạt về mối nguy sa vào cái bẫy của "chủ nghĩa địa phương của thời gian" (từ T.S.Eliot), tôi nghĩ rằng mỗi khi chúng ta cảm thấy ham thích tìm tòi về quá khứ, trước hết chúng ta bắt đầu từ một ý thức tiềm tàng rằng "hiện thực đã luôn tồn tại", "lịch sử chỉ là một chuỗi không ngừng của hiện tại"; và trong mối cảm khái về kích thước hiện hữu của đời mình, chúng ta gặp lại những nỗi thúc bách tàn dư của niềm tin rằng có thể mô tả được thế giới.

Thực tế cả cuốn sách của R.K là sự kết hợp khéo léo và lỏng lẻo những địa điểm, những câu chuyện theo những bước nhảy thường xuyên vượt thời gian từ ký ức. Những bước nhảy làm nền cho những câu chuyện, làm chúng ta có được cái cảm giác về một tổng thể. Mô tuýp điển hình là: tôi (R.K) rơi vào chỗ đó, hoàn cảnh đó - những hoàn cảnh thời đại đáng ngưỡng mộ đối với người khác - tôi đương đầu với sự bất ổn của thời sự bằng những đào luyện từ lịch sử và chiêm nghiệm từ chính những chiều kích nhỏ bé của một cá nhân phất phơ trong sóng gió thế sự và cả tâm thế bơ vơ giữa 2 bờ văn hoá xa lạ. Tôi ở đó, thấy như vậy và nghĩ rằng...đó là một mô tuýp chân thực và sống động, nhưng làm thế nào R.K đã thoát ra được khỏi lối mòn của sự chân phương? (Lần này, sự thiếu hiểu biết của tôi về tác giả này đem lại sự may mắn thoát ra khỏi những gợi ý của sự nổi tiếng sẵn có).

Sẽ có phần dễ dàng nếu quy kết sức hấp dẫn của cuốn sách cho văn phong của tác giả. Phảng phất xuyên suốt tác phẩm là tâm tính rộng mở kiên nhẫn - của R.K và của Herodotus: trong nhãn quan về một thế giới đa văn hoá, sự khác biệt là để nhấn mạnh tính tổng thể rộng mở. Từ cái nhìn này, những chi tiết được thu xếp, những sự kiện, những nhân vật được ghi nhận và mô tả trong tương quan và chiều kích của chúng; và những câu hỏi để ngỏ bổ khuyết những gì cần thiết của một cảm xúc tổng thể về một thế giới, một lịch sử mà "tính đa văn hoá của thế giới là một mô sống đang đập, không có cái gì của nó được đưa ra và xác định vĩnh viễn, mà thay vào đó nó không ngừng biến hình, thay đổi, tạo ra các mối tương quan và phạm vi mới".

Lựa được cho mình một tâm thế với thế giới và lịch sử, trung thành với chiều kích và tương quan hiện hữu cá nhân của mình và trọn vẹn trong những đào luyện của trải nghiệm xê dịch giữa thời cuộc biến động. Phải chăng đó chính là mấu chốt để trong phạm vi nhỏ bé của một cuộc đời - không - thể - biết - tất - cả - mọi - sự, ta có thể trung thực, tự tin và say mê đối diện với bể kiến thức, thông tin khổng lồ của quá khứ, với sự vô tận đầy bất trắc của các không gian văn hoá?

-------
Nhưng khi nhìn thấy cả Hellespont bị các chiến thuyền phủ kín, cả bờ biển và bình nguyên Abydus đầy ngập quân lính, Xerxes tự gọi mình là một người hạnh phúc rồi sau đó bật khóc.

(...) "Phải, nỗi buồn xâm chiếm ta khi ta nghĩ rằng toàn bộ cuộc sống của con người mới ngắn ngủi làm sao, vì trong số người đông đúc kia sau một trăm năm sẽ không ai còn lại trên đời".

(Du hành cùng Herodotus - R.K).

carnets - cử chỉ - nhịp điệu

2011-04-27T05:28:00.000-07:00

- Người xa xưa luôn canh chừng những nguy hiểm hay thú vui tiềm ẩn trong môi trường.
- Tính thiếu chính xác của giác quan (thông qua da và sờ mó). (Chính xác: tại sao lại chính xác - chính xác chỉ là khái niệm của trí tuệ!)
- Chúng ta không thể hiểu được bất cứ điều gì nếu điều đó không làm liên tưởng tới một trong những ký ức của chúng ta. -> Mọi cảm giác đều làm nổi lên trên bề mặt của ý thức 1 cấu trúc tâm thức đã bị lãng quên, một dấu hiệu trùng hợp với những ấn tượng đã có.

- Cử chỉ tồn tại song song với cuộc sống và trước lời nói.
-> Con người diễn đạt bằng cử chỉ.
-> Sau đó trở thành dấu hiệu với những người xung quanh.
-> Các cử chỉ tạo cho họ cùng 1 cảm xúc - vì người ta chỉ thực sự hiểu cái mà người ta có thể nhắc lại.

- Cử chỉ/hành động liên quan đến nhịp thở. -> Nhịp độ có trước tiên: Nhịp độ cá nhân quy định hình thức của cá nhân đó.
- Để diễn đạt con người dùng các dấu hiệu bằng cử chỉ. -> Cử chỉ diễn giải thông tin từ thị giác và thính giác thành những thể hiện của trải nghiệm xúc giác.
- (từ khởi điểm xa xưa) cách diễn đạt ý nghĩ trừu tượng nhất được bắt đầu từ một hành động phản xạ.
- Từ chỗ là sự biểu đạt chủ quan, sau nhiều lần lặp đi lặp lại, cử chỉ trở thành dấu hiệu mang tính quy ước, cách trao đổi 1 khái niệm và sau đó là gợi ý về 1 suy nghĩ, bởi vì trong quan hệ nguồn gốc của cử chỉ có sự giống nhau rất rõ ràng giữa việc hình thành thói quen/cách hiểu hiện tượng/và sự ra đời của biểu trưng.

*Ý nghĩa của từ "cử chỉ": đó là cách nhìn nhận chủ yếu, có thể sử dụng nhiều giác quan khác nhau: thính giác, thị giác, khứu giác và xúc giác (R.P.Jousse).
- "Mọi tạo vật đều có xu hướng tái tạo ra cái giống như nó, cái mà nó thể hiện và cái đồng nghĩa với nó".
- Cử chỉ thể hiện quyền lực của cái tôi mà hình ảnh bên trong chính là cuộc sống của ý thức.
- [Cái tôi nội tâm, trung tâm của cử chỉ, chủ thể và đối tượng của nhận thức trực quan] -> Luật phối cảnh thu nhỏ lại tất cả những gì ở xa chúng ta -> nuôi dưỡng ảnh hưởng xu nịnh của lòng tự cao tự tại.
-> Tính tự mê làm chúng ta tiếp thu tất cả những thứ mà ta nhìn thấy như ánh phản cái tôi của chúng ta trong chiếc gương sự vật.
   -> Cho là mọi đối tượng đều phụ thuộc vào mình
   -> Trao cho chúng sự sống và ý thức
   -> Trao tâm hồn mình cho mọi thứ có hình thể.

- Cử chỉ xác định giới hạn của 1 cách đo đạc thể chất và đặt mốc giới cho khả năng biểu đạt của chúng ta.
---------------------------------
(1) Sinh tồn: luôn chú ý đến những dấu hiệu của sự hiện diện của các sinh vật và sự vật xung quanh - thông qua các giác quan. (a) trực tiếp: mù quáng, đa trị, ít chọn lọc; (b) gián tiếp: thông tin ngoài tầm tay.
(2) Trí tuệ: chúng ta hiểu bằng việc liên tưởng tới ký ức - như "in chồng xếp": hình ảnh mới tác động mới nhưng đồng thời làm sống lại cảm nhận cũ.
(3) Phản xạ: hành động/diễn đạt bằng cử chỉ = thể hiện trải nghiệm trước tiên của xúc giác ->diễn giải có hiệu quả những thông tin từ thị giác và thính giác.
- Nhịp độ/sự lặp lại/sự cùng trải nghiệm -> cùng hiểu cử chỉ/thông tin.

(4) dấu hiệu = thông tin từ cử chỉ = trải nghiệm xúc giác -> thông tin thị giác, thính giác <-> trải nghiệm xúc giác => ý nghĩ trừu tượng có khởi nguồn từ 1 hành động phản xạ.
(5) Chúng ta giao tiếp với thực tại không gian 3 chiều bằng ngôn ngữ thân thể. (xây dựng cái tôi trong thời gian bằng tích lũy kinh nghiệm/trải nghiệm).
(6) Luật phối cảnh thu nhỏ thế giới ở xa - lòng tự cao tự đại.
(7) Tính tự mê: nhìn mọi vật là phản ánh cái tôi.
(8) Sự đồng cảm xạ ảnh là nguồn gốc của thuyết vật linh: ngay cả khi con người đã tiến vào lĩnh vực tư duy trừu tượng, cách nhìn thế giới vấn tiếp tục gắn với hệ thống quy tắc vận động của bàn tay, đã được ghi nhận trong khuôn khổ 3 chiều không thể vượt ra của không gian.
---------------------------
Tiếng kêu là nguồn gốc của tiếng hát.
- Tiếng nói sinh ra cùng với con người.
- Tiếng nói được sinh ra khi tiếng kêu và hơi thở tạo thành âm tiết.
- Có mối liên hệ giữa cảm xúc và âm thanh: sự tương đồng huyền bí kết hợp âm nhạc và đời sống nội tâm.
- Chó và mèo vẫn chứng minh cho ta thấy rằng giọng điệu có tác dụng hơn lời nói.
- Tiếng nói được sinh ra từ sự ăn khớp ngẫu nhiên, được công nhận và được chấp nhận, giữa cảm xúc và 1 âm thanh tương ứng từ miệng phát ra, nhờ thanh điệu của giọng nói kết hợp với cảm xúc ấy.
- Tiếng kêu được sinh ra dưới sức ép của 1 cảm xúc mạnh mẽ thể hiện 1 mong muốn, truyền đạt 1 mệnh lệnh, đưa ra 1 cử chỉ cần làm hoặc yêu cầu giúp đỡ, được người nghe hiểu như 1 cách giao tiếp khá dễ hiểu để làm theo; còn tiếng nói được sinh ra cùng lúc với biểu tượng khi cảm xúc kết hợp với nhịp điệu của giọng nói.
   -> vai trò của nhịp điệu - lặp đi lặp lại: có thể làm lại/kết hợp nhịp thở.

Từ tên riêng đến từ chung

- Ở tất cả các sinh vật, động vật cũng như con người, luôn thường trực nhu cầu tụ tập thành nhóm để tránh bị cô đơn, mà cô đơn ở thời xa xưa là rất nguy hiểm, để cùng tham gia vào các hoạt động tập thể cùng làm 1 việc khó, hay chỉ để quây quần với nhau, nhìn thấy nhau theo bản năng gắn bó. (mà các nhà tập tính học đương đại muốn thay thế cho dục năng - libido nổi tiếng của Freud vì nó chỉ là 1 dạng thức khác mà thôi).
- Sự cần thiết phải nói đúng, phải luôn hiểu rõ về ngôn ngữ bảo đảm đem lại cho ngôn ngữ tầm quan trọng của 1 nghi lễ bộ tộc.
-> Lao động tập thể tạo điều kiện cho biến đổi từ riêng - từ chung.

Những biến đổi của cử chỉ
- Khởi đầu từ ấn tượng cảm xúc tác động tức khắc bằng giao cảm.
- Hành động,mang tính tức thì theo định nghĩa, lần lượt gây ra tác động và chỉ thoát ra khỏi tình trạng tạm thời nhờ nhịp của cử động, nghi lễ và các biểu trưng.

Vai trò tối cao của nhịp điệu
- Lời nói được coi như 1 thần khải gắn liền với nhịp điệu, vì chính nhịp điệu đã truyền cho con người sự sống mà họ là 1 biểu hiện, mọi hình thái đều bắt nguồn từ sự lặp lại của 1 cử chỉ.
- Vần điệu của thơ không chỉ giúp ghi nhớ, học thuộc lòng và truyền đạt Kinh Thánh, mà còn điều hòa các yếu tố vô thức và thiếu phối hợp ở người đọc nhờ những rung động đồng thời lan tỏa trong những tiếp nối tâm thân và tâm linh của cá tính.
- Nhịp điệu - cốt lõi thiên nhiên -> con người có khả năng cảm nhận và hiểu được -> hành động thoát khỏi tính tức thì!
- Nhịp điệu điều khiển việc thực hiện công việc -> chuyển nỗ lực thành nhiệm vụ của vô thức và thói quen qua nhịp thở -> sự mã hóa chính xác các cử chỉ.

Ba ngôi của động từ
- Các đại từ thay thế danh từ riêng và biểu thị người là những yếu tố bị đứng riêng rẽ sớm nhất, đặc biệt đại từ sở hữu đã xuất hiện trước cả đại từ nhân xưng.
- Óc sở hữu vốn thuộc bản năng giữ gìn và không phải là kết quả của 1 nền văn minh tiên tiến.
- Mọi cuộc chuyện trò hay mọi thông điệp đều có thể là mối quan hệ giữa 3 thực thể.

36 hành động và động tác
- Mối liên hệ nào đó, quan hệ đồng âm, giữa âm và nghĩa, giữa cử chỉ và cách thể hiện bằng lới nói:
+Platon: bột phát/dựa trên bản chất sự vật.
+Aritstote: tùy tiện/ước lệ.
- Khi phải đánh giá 1 cảm giác không thể nhận biết bằng xúc giác như màu sắc, mùi vị, họ phải thông qua các ẩn dụ xúc giác nhờ vốn từ vựng phong phú và nhất là nhờ hệ thống biểu trưng của bàn tay.
- Luật tượng trưng dựa trên nguyên tắc không bám sát sự vật mà từ ngữ chỉ; mà bám vào nền chung gắn với chức năng của từ -> nắm lấy cái người ta muốn = có óc thông minh.
- Động từ và đại từ - sinh ra các bộ phận khác của câu.
- 36 tình huống bi kịch, 36 nhóm động từ.

Sự tương đồng kiểu hình học tô pô
- Để thể hiện ý nghĩ của mình, con người đã dùng đến những cách thể hiện dưới dạng sự vật và các vận động của các sinh vật xung quanh, mà không hề quan tâm đến bản chất nội tại của chúng. -> Con người chỉ chú trọng vào bề ngoài của chúng và hướng di chuyển của chúng vì nó có thể trở thành tham chiếu vào biểu trưng gần đúng đối với anh ta.
---------------------------------------

Chép lại từ mấy trang sổ tay xé rời. Chưa rõ là từ cuốn nào nữa :)

20s

2011-04-26T22:02:00.000-07:00

Nêm

2011-04-17T14:16:00.000-07:00

Thức trắng đêm để tìm cách thêm vào 1 ngày bình thường 2 khoảng thời gian cho trống rỗng và màu mè :)

Thiên nhai vô tửu đối Thanh Minh

2011-04-04T00:10:00.000-07:00

Thanh Minh trong tiết tháng ba
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh...

Tôi luôn ấn tượng với tiết Thanh Minh.
Không phải là lý do nhưng thấy vui vì mình đã sinh ra giữa tiết trong sáng, trong 1 ngày trăng tròn :)

Nam moi binh an

2011-02-02T07:16:00.000-08:00

Chuc moi nguoi nam moi binh an :)

Trùm chăn luận kiếm ^_^

2011-01-27T10:05:00.000-08:00

1.
Vợ vắng nhà.
Con đã gửi ở quê.
Đêm đông lạnh, khoá chặt cửa phòng, ngồi trong giường mở máy tính nghe ngâm thơ và viết blog thì còn cái thú nào hơn!

Lúc chiều ghé hiệu sách cũ chơi, tình cờ thấy mấy cuốn Anh hùng xạ điêu thế là nổi hứng phi một mạch lên Nguyễn Xí mua cho đủ bộ về đọc. Vụ này thực ra đã toan tính từ lâu. Cứ mỗi lần ốm đau chán chường thì vấn đề lớn nhất là nhìn cả kệ sách to đùng mà không tìm nổi một cuốn muốn đọc. Những lúc ấy chỉ muốn có cuốn truyện chưởng trong nhà để đọc một mạch cho rỗng rang đầu óc. Nhưng mỗi lần đi mua sách lại tiếc tiền, còn bao nhiêu thứ muốn mang về nhà. Haizz mới hay dẫu biết nhân sinh nhược đại mộng mà cái gì là quan trọng cũng có rành mạch được đâu! Em thân yêu, anh quyết định rồi, cứ hết một chương anh lại quay sang viết blog rồi lại một chương nữa. Cho tan nát cái u sầu tương tư dằng dặc này mới thôi :)

2.
Mấy hôm trước cho Gấu về quê trước với ông bà xong tự nhiên hai vợ chồng thấy hoang mang kinh khủng. Ngày thường thì cứ đùn cho nhau chơi với Gấu để bố mẹ còn...chơi. Gấu đi vắng rồi mới thấy cuộc sống của mình ngổn ngang lổn nhổn chả đâu vào đâu. Chính Gấu làm cho cuộc sống của mình trở thành chấp nhận được mà mình còn không biết điều nữa. Con là cái dây, vợ là ống sáo cho lá diều đời ta vi vu lãng đãng là đây chứ còn gì nữa!

3.
Trên facebook có một bác hiệu là Thái Phong Quyền, võ lâm cao thủ lại kể chuyện rất duyên, thâm sâu mạc trắc. Hôm nay đọc thấy bác ấy bình về chuyện luyện quyền thuật trong võ thuật nên tôi cũng phát sinh tình cảm tự nhiên muốn mặc kệ bác ĐHP, thản nhiên tung ra vài chiêu luận kiếm cho thoả :D

4.
Giống như bộ phận khá đông đảo các thanh niên Việt Nam khác, tôi cũng có một thời trẻ (đẹp) trai, cũng từng thích đọc truyện chưởng. Tôi thấy những người không thích đọc truyện chưởng (ví dụ như cụ Nguyễn Hiến Lê chẳng hạn) có một điểm rất khác với những người thích đọc truyện chưởng: họ không chia sẻ được cái kiểu tâm thế "tin là thiêng". Đọc truyện chưởng là phải có cái tâm thế ấy - tin là thiêng - không so đo gì sất. Tức là mình thuộc cái nòi cảm tính, ưa làm theo ý thích, thường thì lười nhưng nhiều cao vọng nên mộng toàn chuyện viển vông thôi :P

Trong hàng tác gia cao thủ kiếm hiệp thì nổi bật là Kim Dung và Cổ Long. Hai người họ nổi lên theo hai thái cực khác hẳn nhau. Kim Dung viết theo thủ pháp biên kịch điện ảnh, giàu bố cục tình điệu lớp lang, dựng phim rất dễ. Nhân vật sung mãn, kiến văn dồi dào, phong cảnh hùng vĩ, võ thuật bác đại tinh thâm chiêu chiêu thức thức đều độc đáo li kỳ mà vẫn gắn liền với những triết lý thâm sâu của phương đông. Cổ Long bắt chước lối viết truyện trinh thám hiện đại, tránh sở đoản học thức của mình nên ưa đặc tả tâm lý, tình huống, suy luận. Có khi đọc cả chục trang giấy thì dễ nhưng bảo dựng thành phim thì đố mà dựng nổi. Võ công các nhân vật của Cổ Long không có lộ số nhất định, đặc kiểu choảng nhau đường phố (Cổ cũng xuất thân từ đây), miễn giết được đều là võ nên ai đọc Cổ Long thì phải tin ngay vào chất võ tả mồm này thì mới thiêng. Bằng không đang quen từng chiêu từng thức tinh kỳ của Kim Dung sang gặp Cổ Long thấy cứ tức anh ách.

Nhờ lối đặc tả võ công thâm thuý của mình nên các tuyến nhân vật của Kim Dung được khắc hoạ tính cách rất đặc sắc sống động. Nhân vật của Cổ Long thì được đặc tả thiên về tâm tính, triết lý rồi dựa vào tình tiết mà biến ảo. Nếu bảo là thích thì tôi thích đọc Kim Dung hơn, nhưng nếu nói về phân tích bút pháp thì tôi từ lâu rất muốn thu xếp một phen những suy nghĩ của mình về trường hợp Cổ Long. Nhưng hãy để dành vào dịp khác, hôm nay là muốn luận bàn chuyện luyện quyền, luyện khí, luyện tâm trong võ thuật theo mạch của bác Thái Phong Quyền đã nêu ở trên: quyền thuật (kata) chả có ích lợi gì rõ ràng trong đối kháng thực chiến cả!

Tôi tuy không phải loại tiên thiên bất túc nhưng xin trình bày ngay đầu tiên là thân thể hư nhược, tính tình dát chết ngại va chạm chứ đừng nói chuyện đã từng tập võ. Vậy nên luận kiếm ở đây là đánh võ mồm cho thoả đêm đông, không sợ sai không cầu đúng làm một phiên mãi võ mua vui cuối năm.

5.
Người đọc Kim Dung đều biết đến võ công của Lệnh Hồ Xung học được là thứ võ công vô địch thiên hạ. "Vô chiêu thắng hữu chiêu" của y được người đời nhắc đi nhắc lại trong nhiều cảnh huống khác nhau, phần vì nó cũng bàng bạc như đạo lý vi vô vi của Lão Tử khó hiểu dễ dùng trong cõi đời bung xung thường nhật. Trước đây tôi cũng không nghĩ ngợi gì nhiều cho đến khi có một lần tự nhiên nằm nghĩ ra một ý: người tập quyền thì đánh theo lộ số, án chiếu vào mình trong khi thực chiến là đánh vào đối phương. Đối phương thì gầy béo cao thấp bất định, nhảy nhót biến hoá liên tục. Vậy thì đạo lý của thực chiến phải là án vào tình thế chứ! Đến đây thì vỡ lẽ ra cái món Độc Cô Cửu Kiếm của Kim Dung cũng không đến nỗi không tài nào hiểu được. Cũng giống như thi đấu thể thao, đánh nhau theo quy củ, đối thủ đánh đòn gì đều có ước định, chỉ còn lại là chuyện nhanh chậm biến hoá thêm thắt nữa thôi. Đến hồi thực chiến gặp phải đối phương không thèm quy củ gì cả, chiêu nào cũng độc địa tất sát thì có mà quy củ vào mắt. Đạo lý này thực ra rất bình thường nhưng lâu nay cái bầu không khí mê ảo ngập tràn các từ Hán Việt nó làm ý thức của mình bị gấp nếp, không để ý hay suy nghĩ gì nữa.

Nhưng vậy các tác gia như Kim Dung có biết việc này không, tả như vậy có phải là sai hay không thì xét về phương diện văn học lại chẳng sai tý nào cả. Cũng giống như võ thuật trên phim ảnh, chúng là thứ ngôn ngữ trình diễn để truyền tải. Chúng tuân theo luật tượng trưng là chính. Khán giả cần theo dõi được, hiểu được diễn tiến, đủ để cảm thụ được các động tác theo kiểu thưởng thức màn vũ đạo (ở đây là múa thôi :) Ví dụ như trong chụp ảnh thể thao, chụp ảnh trình diễn thời trang, các bức ảnh đẹp đều là những bức ảnh nắm bắt được khoảnh khắc điển hình nhất, mô tả rõ nhất thần thái đặc trưng của bộ môn. Thô thiển hơn, kỹ thuật thuần tuý thì các nhiếp ảnh gia tổng kết lại rằng chụp ảnh phải chụp đúng được lúc người mẫu đang chân vung tay quăng thì ảnh thể nào cũng đẹp. Có một sự hội tụ ở đây: tính thẩm mỹ của động tác, tính có thể nắm bắt, tính triết lý trong biểu tượng...tất cả đóng vai trò như những đơn vị nghĩa trong một diễn ngôn. Nó dùng để "đọc" theo nghĩa rộng nhất của từ này. Muốn choảng nhau ngoài phố ngàn vạn lần không nên học theo kiểu Kim Dung!

(còn tiếp)

Đêm tháng chạp ở quê nghe ngâm thơ trên đài

2011-01-27T06:00:00.000-08:00

Nhân tìm được một chỗ nghe ngâm thơ :)
-----------------

Có lẽ khoảng thời gian từ ngoài 23 tháng chạp đến giáp tết là nhiều ý vị nhất. Mọi thứ vừa hối hả chộn rộn lại vừa bâng khuâng tản mạn. Sang năm mới rồi thì phong vị ngày xuân nó lại khác hẳn: dãn ra, vừa lặng vừa rộn lại mênh mang. Khoảng thời gian trước tết lòng người theo lẽ tự nhiên thường nghĩ ngợi nhiều chuyện, tưởng nhớ nhiều thứ linh tinh. Kẻ xa xứ tha hương thì khỏi nói, dẫu muốn về quê hay không thì cũng không khỏi tư lự lòng lữ khách. Trong những ngày đông rét mướt thì lại càng quay quắt bần thần.

Nếu nghĩ đến những đêm lạnh ở quê thì điều thường trực nhất trong ký ức của tôi là khoảng trời đen thẫm thưa ánh đèn của thôn xóm. Mình ngồi nghe nghé trong nhà hoặc thấp thỏm ngoài hiên mà nhìn vào màn đêm hun hút. Sẽ vọng từ đâu đó tiếng đài phát thanh. Có thể là của một nhà hàng xóm vì người nhà quê hầu như đều nghe đài cả. Cũng có thể là tiếng đài phát ra từ cái loa công cộng treo cao đầu thôn. Đài tiếng nói Việt Nam có một đặc sản rất quý, cần bảo tồn thật lâu đó là những giọng đọc của chương trình văn nghệ lúc khoảng 10giờ tối. Giọng đọc truyện đêm khuya và nhất là những chương trình ngâm thơ về đêm, chúng thấm vào tâm trí mình đến rợn người.

Từ Trường Sơn về, bố tôi đem theo hai thứ cho đến tận già: thói quen nằm võng và thói quen nghe đài phát thanh gần như 24/24. Kể cả bật ti vi, đọc báo hay đi loanh quanh ngoài vườn ngoài ngõ thì vẫn cứ phải bật đài. Tôi thì hầu như không chủ ý theo dõi gì trên đài - mà thực ra thì hình như bố tôi cũng thế - nhưng riết bao nhiêu năm rồi tiếng đài cũng thành một vùng ký ức đáng kể. Tất cả ký ức đấy chỉ gom lại trong một đặc điểm: giọng đọc của chương trình văn nghệ buổi tối. Nó với ánh đèn vàng vọt ở những sân ga xép lúc nào cũng bất hủ trong một góc tâm trí mình; không sợ sến, không sợ thời gian và sự thay đổi bấp bênh của lòng người.

Nằm ghé một góc của câu chuyện tiếng nói đài phát thanh là những chương trình ngâm thơ. Tôi thích nghe ngâm thơ và phát hiện ra là chỉ đơn giản là thích giọng ngâm, điệu ngâm, còn ra chẳng quan trọng là bài gì, ai ngâm! Giá kể văn kiện đại hội mà ngâm được thì mình vẫn thấy hay. Một mặt tôi quan niệm thơ là để đọc, và đọc hay nhất là đọc bình thường thì mới diễn đạt được tính gợi, sự kín đáo miên man vô định của thơ. Nhưng mặt khác thì tôi thấy ngâm thơ rất có giá trị âm nhạc :) Vậy chứ âm nhạc của điệu ngâm thơ là thứ âm nhạc gì mà nhảy tọt vào lòng người ta như thế?

Hẳn là điệu ngâm thơ có nguồn gốc từ mấy câu ngâm trong điệu ca trù ngày trước. Hẳn là còn trong nhạc điệu của chèo xưa nữa. Có nghĩa chúng là một bộ phận trong một làn điệu. Tuy lênh đênh vô định dễ rời ra khỏi làn điệu tổng thể nhưng vẫn cứ là một bộ phận. Giống như một khoảng nghỉ, một đoạn dạo đầu của làn điệu. Cái tính chất phụ hoạ, phác gợi này thế là tự nhiên rất gần gũi với yếu tính của thơ. Nhưng tôi nhất quyết cho rằng nếu muốn thưởng thức bài thơ thì không nên ngâm mà chỉ nên đọc thôi. Khi nghe ngâm thơ thì mình xác định thưởng thức điệu ngâm, giọng ngâm là chính.

Mưa gió phai ai, xớn xác trong dòng chảy hiện đại, ở cái tuổi lừng khừng lỡ cỡ này, nói thì hay vậy nhưng bảo tôi nghe ngâm thơ thì hãy nhất định là trong một đêm lạnh cuối tháng chạp, mình về quê ra hiên ngó rồi nghe từ đâu ngẫu nhĩ vọng lại giọng ngâm xưa đó kìa. Giờ ngồi viết mấy dòng này lại tưởng đến ngày thằng bé lớp 7 đọc thơ Nguyễn Bính mơ những chiều biên tái xa quê loang khói lam chiều nhớ quê. Giấc mơ của tuổi trẻ là cứ đi mãi, đi và nhớ về một quê xứ chưa bao giờ rời xa.

Chiều lại buồn rồi em vẫn xa
Lá rừng thu đổ nắng sông tà
Chênh vênh quán rượu mờ sương khói
Váng vất thôn sâu quạnh tiếng gà

Viên tướng

2011-01-27T00:18:00.001-08:00

Tôrei (1721-1792)
Ensô
Mực trên giấy, 32,5 x 44,3
Sưu tập tư nhân.
(Trích từ Nghệ thuật Zen).

Tư duy kinh tế Vn 1975-1989 (tiếp).

2011-01-26T08:27:00.000-08:00

3.
Đối tượng khảo cứu của cuốn sách là về "tư duy kinh tế VN". Xét trên phương diện phương pháp luận nghiên cứu KH, tôi không rõ là liệu trong ngành kinh tế học thì khái niệm trên có trở thành một đối tượng nghiên cứu được không nữa? Sẽ dễ chịu hơn nhiều nếu xếp công trình này vào phân mục lịch sử - mặc dù bản thân sử học cũng lại là một thứ rất khó để phân loại. Bỏ lại vấn đề phân loại duy danh (có phần dễ dãi) sang một bên, ta lại thấy chính từ độ vênh này phạm trù "tư duy kinh tế VN" tìm được sự thích nghi cho hoàn cảnh chính trị - kinh tế - xã hội đặc thù của mình.

Như chính trong cuốn sách đã ghi lại, nhiều ý kiến từ quan điểm kinh tế học phương Tây đã cho rằng tiền ở VN giai đoạn bao cấp không thực sự là tiền tệ (vì nó gắn với vô số thủ tục, giấy tờ, tem phiếu...khác) nên những khái niệm kinh tế học chẳng biết gò vào đâu cho vừa thực tế VN lúc đó. Một đằng thì đến bản thân khái niệm chủ chốt là "tư duy kinh tế" cũng phải loay hoay tìm kiếm một uyển ngữ cho mình, đằng kia là cái cấm kị về hệ tư tưởng CS đã chốt chặt tại bổ ngữ "muôn năm", ở giữa hai đằng hai nẻo đó mới thấy được việc lựa chọn đối tượng trình bày là "tư duy kinh tế VN" trở nên vô cùng thích đáng. Trong phạm trù này đồng thời vừa bao hàm các tư tưởng, lý luận, lại vừa bao hàm các chủ thể của nó từ các cá nhân chính trị gia đến các cơ cấu ban ngành của thể chế cũng như hệ thống các chuyên gia, các think tank.

Trong bài tựa của GS Trần Phương - một nhân vật chính được đề cập nhiều lần trong cuốn sách - hầu như không hề chạm đến một điều gì cụ thể của tác phẩm. Tất cả chỉ là những câu hỏi rất cơ bản, rất hiển nhiên về mô hình kinh tế của VN. Một người trong cuộc nêu lại những câu hỏi căn bản - tự điều này cũng nói lên được khá nhiều điều: nếu chúng ta đã làm được rất nhiều điều trong Đổi Mới, vậy thì vị trí của những đổi mới ấy là ở đâu trong tiến trình chung của lịch sử? Đứng từ ngoài để nhận xét thì hầu như chỉ có thể rút gọn lại một câu "đổi mới chẳng qua là cải lùi!". Từ đó chuyển sang phủ nhận vai trò lịch sử cũng chẳng xa là mấy. Trong công trình của mình, ĐP đã phần nào chuyển tải được bối cảnh chính trị - kinh tế - xã hội của VN một thời kỳ trong sự liên tục và không thể tách rời từng mặt của nó bằng lối ghi chép riêng trong đó các chứng từ của lịch sử xuất hiện một cách chi tiết và sống động không ngờ so với những ấn tượng thông thường về chúng. Nhìn nhận lịch sử bằng cái nhìn từ những vận động nội kết thường giúp đem lại những kiến thức có nhiều ích lợi hơn là những phán xét suông "if what".

4.
Một điểm thú vị khác của cuốn sách là dưới sức căng của tình huống kinh tế đất nước thời kỳ đặc biệt này, những sinh hoạt chính trị ở cấp cao nhất ở Vn hiện ra rất sinh động đến từng cá nhân một. Nó giới thiệu cho công chúng một loạt những chuyên gia còn ít được biết đến đứng đằng sau cuộc cải cách. Những chính khách nổi tiếng trở lên cụ thể sinh động hơn trong từng tình huống câu chuyện cụ thể. Hầu như tác phẩm chỉ ghi lại những sự kiện quan trọng ảnh hưởng đến tiến trình cải cách, đổi mới. Nhưng chính từ cách ghi chép chi tiết cụ thể với nhiều chứng từ lịch sử đã làm nổi bật lên những điều, những việc của những người trong cuộc nhưng không được nói đến! Những hình ảnh đen trở lên bớt đen hơn và những hình ảnh sáng quá trở lên có hình khối hơn.

Thông qua những chi tiết, người đọc có thể phác dựng lên được lề lối hoạt động, cơ chế ảnh hưởng và ra quyết định của cơ quan quyền lực cao nhất là BCT. Những diễn tiến thay đổi cung cách sinh hoạt chính trị trong nội bộ, những xu thế cân bằng mới dần xuất hiện sau thời kỳ của các lãnh tụ. Trong một cái nhìn kéo dài, nó sẽ giúp ta hình dung phần nào về cơ chế của những sinh hoạt chính trị giai đoạn gần đây.

5.
Từ những đặc điểm của mình, có lẽ đúng hơn cuốn sách thuộc loại hình lịch sử giống như nó tự nhận "Nhật ký thời bao cấp". Sự sống động của tư liệu giúp người đọc như cùng quay lại một thời kỳ để theo dõi tiến thoái của nó. Một điều khá đặc biệt với tôi là sau khi đọc cuốn này bỗng nhận thấy hơn 20 năm không phải là quá dài. Những gì đang diễn ra là sự kéo dài của những sự kiện của thời kỳ trước. Những đòi hỏi cải cách thay đổi một mặt vừa rất cấp thiết một mặt cần có đủ thời gian cho nó diễn ra. Những vấn đề kinh tế cần một pha thời gian của nó, những vấn đề xã hội khác cũng sẽ cần một pha khác để thay đổi.

Nhưng nếu những vấn đề kinh tế của giai đoạn 1975-1989 là rất cấp bách tạo ra tình thế không thể không đổi mới để từ đó chính cũng những cá nhân như Trường Chinh có thể thay đổi để tác động vào tiến trình thì đối với những vấn đề xã hội hiện nay sức căng của tính huống sẽ xác lập từ đâu? Chúng ta vẫn đang còn hân hoan vì hàng trăm năm nay chưa bao giờ cuộc sống dễ chịu như vậy (như báo Mỹ nói) thì tương lai những yếu tố nào, những ai sẽ là người thức tỉnh những vấn đề cấp bách ở một bình diện khác, ở những tầng trên của tháp Maslow?

Đọc Tư duy kinh tế VN 1975-1989. Đặng Phong

2011-01-25T22:23:00.000-08:00

(Ảnh ST)

1.
Ấn tượng và ký ức về thời bao cấp trong tôi là khá nhẹ nhàng. Đơn giản vì nó chỉ vừa kịp nằm trọn trong tuổi thiếu niên vô tư lự của thế hệ cuối 7x chúng tôi. Điều khác biệt tưởng nhỏ bé này hoá ra lại rất căn bản khi tôi nhận ra sự khác biệt trong cách nhìn nhận đánh giá về xã hội Việt Nam của mình với những người thuộc thế hệ khác, đặc biệt là lứa đi trước. Về căn bản, chúng tôi lớn lên, thấy những khó khăn, kỳ cục chỉ là những kỷ niệm ấu thơ đáng yêu dễ tha thứ, thấy sự phát triển, thay đổi là điều đương nhiên và xã hội luôn có cơ hội tích cực cho sự thay đổi.

Chúng tôi được đặc quyền nhìn mọi vấn đề của thời bao cấp bằng cái nhìn non nớt như vậy mà không sợ bất cứ chế giễu nào: xét cho cùng thì chúng tôi đâu có hiểu biết gì nhiều nhặn về xã hội thời đó ngoài những trải nghiệm sống của tuổi nhi đồng, thiếu niên. Tuổi trẻ của chúng tôi có quá nhiều điều để khám phá và loay hoay lựa cách thích nghi. Cái loay hoay muôn thuở của tuổi đôi mươi vừa hay cũng trùng hợp với cái loay hoay đôi mươi của một xã hội đang tự vượt lên chính mình những năm 90s. Một cách tự nhiên, thời bao cấp lặng lẽ nằm bên rìa ký ức như một điều đương nhiên.

Nhưng khi đã tiếp xúc với thế giới internet thì tránh thế nào được việc phải có một quan điểm khi mỗi ngày đều tràn ngập trên các trang mạng đang trong trào lưu giải mật chế độ là những tranh chấp (thậm chí thù địch) quan điểm xét lại về xã hội Việt Nam. Dù không cố ý, dần dà tôi chắp nối những sự kiện, những ý kiến thành một nền tảng hiểu biết của mình về thời bao cấp. Sự khác biệt bây giờ trở thành rất quan trọng: tôi luôn nhìn những mâu thuẫn gay gắt như là những mâu thuẫn của nội giới và nhờ vậy thoát ra khỏi sự hằn học bài trừ về mặt quan điểm đối với quá khứ. Khi mình đã từng sống đơn giản, hài hoà với một xã hội; rồi xã hội đó cũng đã đổi thay tích cực hàng ngày thì không thể nào mình tư duy về nó theo kiểu phải cắt đục chỗ này, tiêu diệt chỗ kia, theo lối mày sống tao chết được. Sự chú tâm của tôi ưu tiên cho việc thấu hiểu, đồng cảm và tìm kiếm cơ hội cho sự thay đổi.

2.
Nhược điểm lớn nhất của những thông tin từ nguồn phổ thông trên mạng là tính phiến diện, nhặt nhạnh và có tính chất tin đồn là chủ yếu. Những thông tin như vậy chỉ có thể lặng lẽ theo dõi, để vào một chỗ chờ dịp đủ điều kiện xử lý thì thao tác chứ ít tính xây dựng cho hiểu biết có ích. Trong một bối cảnh như vậy thì cuốn sách "Tư duy kinh tế Việt Nam 1975-1989" của Đặng Phong là một tài liệu rất có ích để góp phần định hình cách nhìn nhận đánh giá về thời bao cấp nói chung và về đường lối xã hội thời đó nói riêng.

Việc cuốn sách là một phần của một đề tài cấp Bộ về Tư duy kinh tế VN 1975-2005 dễ khiến người ta liên tưởng đến 02 việc: thứ nhất, nó được tư duy và trình bày theo phong cách, lối viết của nghiên cứu khoa học VN vốn buồn tẻ và dễ đáng ngờ; và thứ hai, nó chỉ nói chuyện kinh tế là thứ không phải hấp dẫn đối với tất cả mọi độc giả phổ thông. Cái hấp dẫn trước đây của thời kỳ bao cấp là những tập quán, lối sống, kỷ niệm buồn vui một thời - mà hầu hết là mang màu sắc tương phản với hiện tại - giống như những hiện vật trong bảo tàng Dân tộc học, hay ở quán cafe Báo phố Trần Quốc Toản hoặc trong những bộ sưu tập tư nhân và trên những trang blog đầy hoài niệm.

Tưởng vậy mà không phải vậy, khi đã bắt đầu đọc cuốn sách là sẽ khó có thể dứt ra được khỏi mạch lạc của nó. Lớn lao hơn rất nhiều hình dạng một đề tài về kinh tế, vốn cũng chính là một lựa chọn rất thông minh, rất đặc sắc của các tác giả, cuốn sách đã tìm ra được lối mạch lạc để xâu chuỗi liên kết các sự kiện, các số liệu, văn bản, nhân vật lịch sử để dựng lên thành một thực tế chính trị - kinh tế - xã hội của cả một thời kỳ lịch sử. Cả những điều nó nói đến và những điều nó không nói đến (lối vòng vo gián tiếp Á Đông) đã cho ta biết được rất nhiều góc cạnh của lịch sử một cách sống động và chính thức. Chính trị, vâng chính là chính trị, được đề cập chính thức, nghiêm túc và có thể hiểu được. Bên cạnh những tiếp cận kiểu tin đồn, thuyết âm mưu mang nặng phong cách Tam quốc diễn nghĩa lâu nay, ở đây chúng ta có thể bình thường mà tiếp cận, suy nghĩ, đánh giá về những cá nhân của lịch sử chính trị Việt Nam một thời kỳ. Vừa mang trong mình khối tư liệu đủ để đứng riêng một mạch lạc, cách trình bày của cuốn sách còn mở ra vô số lối ngỏ để mỗi người tuỳ vào sở thích, hứng thú và hiểu biết có thể tham chiếu, dựng khung bối cảnh, phác hoạ lên tư cách của từng nhân vật lịch sử giai đoạn đó. Thăng bằng giữa cách đọc chính diện và cách đọc giữa những hàng chữ, đó chính là giá trị bút pháp nổi bật của Tư duy kinh tế VN 1975-1989.

(còn tiếp)

Hoàng Ngọc Hiến

2011-01-24T20:17:00.000-08:00

Trên Diendan thông tin dịch giả HNH đã mất. Ngoài những tác phẩm của Francois Jullien đã được dịch hầu như tôi không biết gì về ông nhưng cũng xin bày tỏ chút tình cảm.

Với tôi, việc gặp đúng được một số cuốn sách vào một số thời điểm trong đời là điều may mắn.

Viết ra - ghi lại

2011-01-17T23:44:00.000-08:00

Ghi lại 1 comment đã viết ra trên blog bác Kazenka (nhờ bác mà tôi có cái giao diện blog như bây giờ :)
---------------

Về nhu cầu viết ra-ghi lại, em có một số ý nghĩ thế này: cái fact thứ nhất của cuộc sống là sự bất an (Khổ, Phi lí, nhu cầu hợp nhất...). Viết ra trong một chừng mực là gán cho quá khứ một chiều hướng, một trật tự có thể nắm bắt...tức là có tác dụng an thần tạm thời :)

Nhưng vì tính giả tạm của giải pháp nên hệ quả dễ đến là hành động xuất bản: nó vừa là chia sẻ, kêu gọi đồng lõa vừa là chối bỏ những gì đã định hình. Vì sự thực cả cuộc đời và chính tâm thức đều là những dòng chảy nên nếu nó bị định hình nó chỉ còn có thể vừa thừa nhận vừa chối bỏ.

Như vậy rồi thì nên coi Ký ức là vấn đề phụ*, là phương tiện của vấn đề số 1: sống đương đầu với hiện tại.
--------------

(*): khi tôi nói phụ có nghĩa nó là khán giả của cuộc đấu kiếm sinh tử.

Sau những thung lũng núi đồi của hiểu và không hiểu

2011-01-07T00:05:00.000-08:00

Những con sóng - (Hoàng Yến)

Và cuối cùng ta sẽ nói thương nhau

Sau những thung lũng núi đồi của hiểu và không hiểu

Cả vực thẳm khác biệt tưởng chừng không qua nổi

Đã là ghềnh thác sau lưng ta chảy tiếp như sông

Những dòng sông xuôi ra biển mênh mông

Muôn con sóng reo vui tung bọt nước

Sóng tìm đến cánh buồm xưa ao ước

Đỏ chênh vênh tít tắp ở chân trời

Chuyện tình yêu như là giấc mơ thôi

Trang cổ tích đôi lần làm ta thao thức

Khúc nhạc du dương từ lâu đã dứt

Tiếng tơ lòng lan vòng sóng miên man

Sóng vươn ra những ước vọng chứa chan

Về một thế giới tốt lành và nhân ái

Không ai phải đau buồn sợ hãi

Vì những hàng rào bạo lực phi nhân

Người với người sống giữa mối tình thân

Tràn như nước san bằng muôn cao thấp

Những đốm lửa nơi biển đêm đã thắp

Sẽ sáng lên muôn dòng chảy chơi vơi

Sóng tìm về bè bạn giữa trùng khơi

Tay nắm tay ta hát lời biển lớn

Tình nguồn cội trong veo không chút gợn

Mang yêu thương từ sông suối về đây

Tiếng hát vang trên sóng nước lên đầy

Lan xa mãi biển chiều nay lộng gió…

5-1-2011
--------------
Bài thơ này của chị HY tôi thích vì nó cũng có được tâm thế khoáng đạt, phảng phất như bài Dạo Khúc 27 của Nguyễn Quang Tấn.

Ở chỗ mà chúng ta buông tay rơi vỡ chiếc bình
Long lanh giọt nước tình duyên
Nơi này thành sông thành biển ...

Nơi này anh đã yêu em.

Khúc cuối bài Dạo Khúc 27 láy lại khúc đầu nhưng đã là vọng chuyển từ "Nơi đó sau này thành sông thành biển". Nhẹ nhàng, khoáng đạt nhưng đau nỗi đau của tơ ngó sen đầu hè. Đây đó, đó đây.

Kinh Phật nói "Thấy Tu-di sơn trong một hạt cải", muốn hiểu phải vượt quá được ngã mạn. Long lanh một giọt nước tình duyên cũng đủ một lối nhân duyên để nhập lưu vong sở, thấy mình và người là những dòng sông.

Nhưng vì chúng ta chỉ là người nên tất cả còn lại là những tứ thơ thôi :)

Bài thơ của HY, thích từ 2 câu đầu:

Và cuối cùng ta sẽ nói thương nhau

Sau những thung lũng núi đồi của hiểu và không hiểu

Thơ hay ở chỗ bất ngờ, bình thường thì như vậy, nhưng có những nội cảm sâu thẳm chỉ chực chờ được một duyên cớ để dâng tràn như triều lên trên biển lớn trong khuya.

Lại có những bài thơ tình đủ kín đáo và tinh tế để có thể đọc trước mọi người - như xưa kia Hoài Thanh nói về thơ Đoàn Phú Tứ là một. Hai bài trên theo tôi cũng xếp được vào nòi này!

Huyễn giới

2010-12-29T23:50:00.000-08:00

Đặt cái tít này là để nối theo bài giấc mộng TIÊN GIỚI năm xưa.
----------------

Một giấc mơ lạ. Mình nằm mơ và biết mình đang mơ. Mơ thấy có giao cảm với một linh hồn nhập nhằng. Sợ quá nên cố gắng tự trấn tĩnh để tỉnh dậy. Thế là tự nhiên hiện ra cảm giác và hình ảnh mình tách ra thành 2 người: một người thoát ra và lay gọi thân xác đang mê mệt và run rẩy tê liệt kia (với khóe miệng vương máu). Cuối cùng thì vụt tỉnh.

Hay thật, lần đầu tiên mơ được theo kiểu thoát ra chính mình rồi nhìn thấy chính mình. Sống động và rõ nét. Dạo này mệt mỏi không muốn chiêm nghiệm giấc mơ nữa. Nhưng có vẻ có ảnh hưởng của việc ngủ nửa nằm trên sofa và nội dung cuốn "Nuôi dưỡng đời mình" vừa đọc lúc tối.

Không biết mọi người có hay mơ thấy chính mình nhìn rõ mặt thế không nhỉ?

Ầu ơ

2010-12-23T11:16:00.000-08:00

Những bài hát ru sẽ đi suốt cuộc đời chúng ta.

Tôi có một ấn tượng rất cụ thể về những bài hát ru của mẹ. Vì chúng ta thường quên mất những ký ức trước 3 tuổi nên chắc những ký ức đó là do nghe từ hồi mẹ ru em tôi ngủ. Cũng có thể là những đêm đông hay trưa hè nào đó mẹ ru cả hai anh em chúng tôi mà bây giờ tôi không thể nào nhớ rõ lại được. Nhưng tôi luôn cảm thấy rõ ràng âm hưởng của những đoạn hát ru ngày xưa của mẹ:

"Bầm ơi có rét không bầm
Heo heo gió núi lâm thâm mưa phùn
Bầm ra ruộng cấy bầm run
Chân lội dưới bùn tay cấy mạ non..."

Hẳn đã là những tối mùa đông có gió bấc, cuộn mình trong chiếc chăn bông và trong ánh đèn dầu chập chờn mờ mờ qua lớp màn vải bông. Mỗi lần rong xe trong mưa phùn lất phất ngày đông là tôi lại nhớ đến đoạn hát ru này.

"À ơi,
Con cò bay lả bay la
Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng..."

Một trưa hè nào đó, ba mẹ con bên cửa sổ của gian nhà cấp 4 tập thể, bầu trời xanh trong và tóc mẹ ướt thơm mùi bồ kết mới gội.

"À ơi,
Con tôi buồn ngủ buồn nghê
Buồn ăn cơm tấm cháo kê thịt gà
À ời... "

Mỗi lần được ru, con nằm yên ả, tin cậy, mi mắt rung rung vì chưa ngủ hẳn. Thấy mình như cùng đang trong một không gian khác, thời gian khác. Mỗi lời ru sẽ có một giọng trữ tình riêng duy nhất theo con đến suốt cuộc đời.

Vô thức, ta cũng nao nao nghiêng nghiêng trong nhịp điệu ru hời. Những câu lục bát sống dậy, êm đềm lan toả mênh mang. Những gì ta đã từng yêu mến, những gì đã lẫn vào thịt xương tóc da ta nay lại ấm áp xông hương. Ta không tự phán xét nữa, ta chỉ xuôi theo lòng ta vậy.

"À ơi,
Trăm năm trong cõi người ta
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau
À ời... "

Những đêm hè oi bức, bà ngoại nằm bên cạnh, chân vắt chữ ngũ, ve vẩy quạt nan và kể câu chuyện đời mình từ xa lắc" "Hồi ấy, khoảng viền tháng chạp tháng giêng...". Bà kể những người không biết chữ nhưng thuộc Kiều, lảy Kiều làu làu trong làng trong xã. Bà cũng thế, cũng thuộc cả hơn ba ngàn câu Kiều có lẻ. Để đứa trẻ lên chín lên mười lén lấy Truyện Kiều của bà ra học thuộc.

"À ơi,
Em đừng khóc nữa em ơi
Dù sao thì sự đã rồi nghe em

À ời...
Mẹ già một nắng hai sương
Chị đi một bước trăm đường xót xa..."

Dẫu là cả khinh bạc chao chát "Chị ơi em cưới mùa xuân nhé/ Em uống cho say đến não nề" cũng mềm dịu đi trong điệu ru hời. Ru đấy mà nhớ đấy. Mà không, là mơ thôi.

Bao đời bao kiếp rồi, giọng hát ru cũng được truyền riêng trong từng gia tộc như vậy. Quyện vào nhau, là Kinh Bắc hay Long Thành, là Quỳnh Côi hay Tiên Điền cố quận?

Cũng là quê hương mỗi kiếp người một miền vô định xứ.

Để dành

2010-12-23T00:03:00.000-08:00

Trích: "Công ty anh có một đứa chuyên ném đá giấu tay. Anh báo cáo GĐ đề nghị đuổi việc nó, GĐ bảo - để dành lúc nào cần ném đá thì nhờ nó"

-----------------

Chuyển từ facebook về lấp chỗ trống.

Ma nhập

2010-12-21T01:35:00.000-08:00

"Hồi đó (mấy chục năm rồi ), tao đang làm công trình. Trong đội có một thằng, trước đi lính bên Campuchia miết mới về. Thằng này bình thường cũng bạo tợn lắm, nhưng mà hay bị ma nhập. Mỗi lần nó bị là mặt mũi đỏ sung lên, lông tóc dựng đứng, mắt trợn trừng, lay cách mấy cũng không được. Tao phải dặn tụi nó canh chừng, chỉ sợ hắn đang leo giàn dáo mà dính thì tội.

Có một lần nó bị mà tao sợ, nhớ đến giờ. Hôm đó nghỉ trưa xong, tầm 1 giờ, thằng thầy cai sai nó trèo lên xem trước cái mái chuẩn bị lợp. Nó leo lên đến đầu tường thì tự nhiên đứng im luôn. Mắt nó trố ra. Mình đứng ở dưới mà cũng nhìn rõ lông tóc nó dựng đứng. Gọi cách mấy nó cũng không thưa.

Tao bảo thằng thầy cai trèo lên đỡ nó xuống. Thằng này leo lên đến đầu tường, được một khúc tự nhiên cũng đứng chết ngắc, mặt dại tái. Bọn tao đứng dưới sợ đơ người, không dám gọi nữa chỉ đứng nhìn. Suốt phải đến 15-20 phút, hai thằng nó cứ đứng chết dại giữa trời nắng vậy. Báo hại bên dưới mọi người cũng phải đứng canh. Cũng không đứa nào dám leo lên nữa.

Rồi mãi sau một lúc, cả hai thằng mới từ từ rùn người, lom khom im lặng trèo xuống. Cả đám xúm vào hỏi thăm. Trời đất, chúng nó kể nhà bên có đứa con gái trẻ, trời nóng quá nó cởi truồng, hai thằng đứng xem trộm, không dám ho he. Cha nó chứ, biết thế tao cũng trèo lên sớm."
-----------

Chuyện này nghe kể trong lúc nhậu. Cái giọng Sài Gòn chất chưởng với lại ngắt ngứ lên xuống giọng không bắt chước lại được.

Tập làm văn cuối năm

2010-12-20T20:36:00.000-08:00

Tổng kết năm 2010, tôi không cảm thấy hài lòng với mình: tính thủ tiêu bản ngã ai dè lại đánh mất nó.

Sách sạch sành sanh 2010

2010-12-19T07:53:00.000-08:00

Mưỡu

Chủ đề là sách các kiểu.
Thể loại là phát biểu cảm tưởng.
Bản chất là đua đòi.
Toan tính là câu pageview và comment.
Sự thực là có lên gân vì trong lòng trống trải quá :))

Sách mua gần đây nhưng chưa biết bao giờ đọc: hầu như toàn sách của Nhã Nam, do ảnh hướng xấu của internet :P

- Dưới bóng những cô gái tuổi hoa. M.Proust.
- Sa mạc. Le Clézid.
- Bay trên tổ chim cúc cu. Ken Kesey: mua vì bộ phim đã xem. Thực lòng muốn giữ nguyên cảm xúc của phim nên không muốn xem mới ngược đời chứ!
- Những mối tình nực cười. M. Kundera
- Bốn mùa, trời và đất. Márai Sandor: lướt qua hứa hẹn dễ đọc. Có điều chắc không biết được bao lâu và có kết thúc được không với kiểu từng đoạn lụn vụn này.
- Đầu óc người Ý. Beppe Severgnini: do ấn tượng quá tốt với Nam tước trên cây và mong muốn biết thêm về người Ý :)
- ...Khoảng vài ngần ấy nữa sách văn học thời trang Nhã Nam và các người bạn.

Sách đọc dang dở và sách đã đọc lại.

- Những huyền thoại. Roland Barthes. Một mẫu hay. Cuốn này đọc xuyên táo từ 2009 và thỉnh thoảng vẫn muốn đọc lại. Có cảm tưởng nếu từ bỏ lập trường chính trị phê phán thiên tả của R.B thì sẽ giảm nửa tính hấp dẫn báo chí :P
- Istanbul. O.P. Đã nhắc đến, đã đọc lượt nhưng không thấy ngấm ngáp gì. Chắc là vì sai điểm rơi cuộc đời :D
- Lại chơi với lửa. L.L. Đọc rành mạch được 02 truyện ngắn đầu tiên. Tôi thấy ảnh hưởng của Kafka.
- Vô tri. M.K. Đọc loáng thoáng cả quyển. Không (muốn) bắt được sóng.
- Nam tước trên cây. Hay. Một phần vì đúng thời điểm. Muốn tìm thêm về tác giả này.
- S.E cuộc đời và tác phẩm. Đã nhắc đến, nhớ 2 câu.
- Cuốn sách và tôi. Vương Hồng Sển. Đọc 1 lèo như đọc truyện chưởng. Giống cuốn gì về Biệt động Sài gòn.
- Giáo trình lịch sử nghệ thuật. Đọc 2 lèo 2 tập. Thỉnh thoảng cần học lại :)
- Loài tinh tinh thứ 3. Đã đọc 2 lần và hứa review mà chưa làm.Đặc trưng của các nhà sinh học tiến hoá là họ lý luận theo kiểu quy nạp với loại suy nhiều. Hấp dẫn nhưng nên cảnh giác!
- Phong thuỷ cổ đại TQ - Lý luận và thực tiễn. Cuốn sách khác biệt nhất so với các loại cẩm nang bí truyền còn lại. Nên đọc dù ít cái mới.
- Lịch sử Trung Đông 2000 năm trở lại đây. Đọc vèo, nhưng mình không hạp tạng nền văn hoá này lắm.
- Ngôn ngữ cơ thể. Có mấy phân tích rất hay về đọc ngôn ngữ hình thể để đoán định tâm lý người đối diện.
- 400 năm lịch sử thiên văn học và mấy cuốn thiên văn học, vật lý của Trịnh Xuân Thuận: kết luận là không nên mua nếu muốn tìm điều gì mới. Cùng kiểu này là cuốn gì về vật lý lượng tử của 1 em trẻ măng người Đức, cuốn về Einstein...
- Vật lý và triết học. Heisenberg. Nếu đọc đối chiếu với cuốn "Vật lý tiến hoá luận" của Einstein và L.Infeld (sách An Tiêm năm 1974) về việc đảo ngược những định kiến ngôn ngữ có nhiều diễn giải rất minh bạch.
- Mấy cuốn của Eckhart Tolle không hiểu sao chỉ đọc được 1 phần là dừng lại. Có thể vì tâm lý không muốn đọc suông mà cũng chẳng thực hành một nỗ lực nào :(

Trong list trên có đến 4-5 cuốn được giải quyết gọn ghẽ trong mấy ngày ốm nằm dưỡng già :D

Sách muốn đọc nhưng chưa bao giờ bắt đầu tử tế :(

- Thế mà là nghệ thuật ư?
- Một đề dẫn về lý thuyết nghệ thuật.
- A.R.G: Sự thật và diễn giải.
- Vượn trần trụi.

Sách luôn muốn đọc lại mà chưa đọc được vì thiếu cái bàn viết (@aka Adít nê din)

- Các cuốn của F.Jullien và E.Fromme.
- Cuốn Cách viết kịch bản phim ngắn của Jean-Marc RUDNICKI. Không phải tôi muốn chuyển nghề nhưng đặc biệt muốn rút ra từ đặc trưng thể loại này cái cơ chế thao túng tâm lý chúng ta khi đọc sách xem phim: tôi coi đó không phải là fact mà là một vấn đề cần giải quyết.

Sách mua được và thấy thích vì mua được

- Sách ảnh Bùi Xuân Phái. Cứ nhìn thấy mấy cuốn sách này là lại chỉ muốn tậu lại ngay 1 cái giá vẽ nhưng nhà chật quá :P

Mưỡu hậu

Ngoài ra tôi còn đọc nhiều sách GIÁ TRỊ và mua NHIỀU sách khác lắm cơ các bác ạ. Cuối năm rồi chúng mình có nên phát động phong trào giao lưu trao đổi và thanh lọc danh mục không nhỉ???

P/s: tô đỏ là high recommend, có bảo chứng.

Sênh phách

2010-12-16T19:41:00.000-08:00

Cuối năm rét ngọt, ngồi trong phòng kín lướt web, nhâm nhi cafe ngon, lại nhớ sênh phách.

Tự cổ sầu chung kiếp xướng ca
Mênh mang trời đất vẫn không nhà
Người ơi ! Mưa đấy hay sênh phách
Tay yếu gieo lòng xuống chiếu hoa.

(Sầu Chung - Trần Huyền Trân)

Thế sự thăng trầm quân mạc vấn
Yên ba thâm xứ hữu hư châu
Vắt tay nằm nghĩ chuyện đâu đâu
Đem mộng sự đọ với chân thân thì cũng mệt
Duy giang thượng chi thanh phong, dữ sơn gian chi minh nguyệt
Kho trời chung và vô tận của mình riêng
Cuộc vuông tròn phó mặc khuôn thiêng
Ai thành thị mặc ai miền lâm tẩu
Gõ dịp lấy đọc câu Tương Tiến Tửu
Quân bất kiến Hoàng Hà chi thủy thiên thượng lai
Làm chi cho mệt một đời.

(Cao Bá Quát)

Nghệ thuật sắp đặt

2010-12-16T09:19:00.000-08:00

Bạn Auco Gallery đang triển lãm "Light-Phan Phuong Dong" (nguyên bản tiếng Tây nó thế). Trong bài giới thiệu của trang có vẻ còn sót một ý: người xem sẽ góp thêm những bóng đổ của chính mình vào triển lãm.

Ảnh bác được đưa lên ban thờ gia đình trên gác thượng. Tôi lên thắp hương rồi đứng vơ vẩn. Tình cờ chiếc hương án vừa dọn cũng được xếp ở một góc, ngẫu nhiên ngay bên trên là chiếc gương cũ, loại trong phòng tắm. Tôi đứng đó, ngó trân trân vào trong gương với một ý nghĩ: không thể nào có một ý tưởng sắp đặt khác hay hơn điều này nữa.

Mẹ quá hiển nhiên

2010-12-16T09:04:00.000-08:00

14/12 là sinh nhật Gấu, nhưng vì bố đi công tác nên đã tổ chức giao lưu với các bạn gái trước rồi. Có điều đáng tiếc là việc này việc kia lỡ mất không có bài diễn văn long trọng nào được đăng cả. Bây giờ muốn viết thì chỉ còn mỗi điều này: có con làm tôi hay nghĩ về quan hệ của mình với bố mẹ. Mỗi lần nằm ốm nghĩ ngợi lung tung, chợt nghĩ mình ít viết trực tiếp về tình cảm gia đình. Một mặt thì e ngại lời nói vượt quá việc làm. Mặt kia thì lại nghĩ cần phải dành nhiều hơn những việc cụ thể, những lời tốt đẹp cho người thân mỗi khi có thể. Người đầu tiên tôi nghĩ đến thường là mẹ. Nhưng rồi lại loay hoay chẳng viết được gì ngoài một điều: mẹ quá hiển nhiên.

Nói chuyện khác, con gái quý cha con giai quý mẹ là đúc kết dân gian. Giờ mình làm bố mình càng thấy đúng là chỉ dám ăn bòn tý tình yêu ban phát của anh Gấu. Anh í thiên vị ra mặt. Haizz...

những mảnh tâm thái

2010-12-03T10:48:00.000-08:00

1.
Những khi được lựa chọn, không bao giờ tôi muốn ngồi ở một nhà hàng có "nhạc sống", kể cả dẫu chỉ là một nhạc cụ độc tấu. Một cách chủ quan tôi muốn mọi thứ hãy đơn thuần là chính nó, trong chính nó. Ăn thì hãy ăn, nghe thì hãy nghe nhưng phải toàn vẹn. Do vậy, trình diễn là trong chính mình và vì chính mình trước hết.

Nhưng rồi tôi nhận ra nếu cuộc đời là những mảnh vụn thì điều đó không đúng lắm. Hay sát nghĩa hơn là không có đúng sai ở đây. Hoàn cảnh bây giờ là vậy, không còn niềm tin lớn và ý nghĩa lớn, chúng ta tìm cách hài hòa với những mảnh vụn; trong từng mảnh và trong chính sự vụn vặt chồng lớp ngổn ngang này. Trong khoảnh khắc, người hát lãng quên mình và người nghe lãng quên mình. Lãng quên mà vẫn biết chuyện trước chuyện sau. Trước là ăn uống. Sau là thưởng tiền. Khác biệt bây giờ có lẽ là ta ít còn nhìn vào mắt nhau.

2.
Luc Estang, tôi cũng chẳng biết ông này là ai, nhưng hẳn là một fan của Saint-Exupéry vì đã viết cuốn sách "S.E cuộc đời và tác phẩm". Đó chỉ là những ghi chép với nhiều mảnh vụn. Một bản dịch không tốt lắm thì phải. Nhưng tôi kịp nhớ một hai nhận xét quan trọng: "Tôi có cảm tưởng ông ta muốn mời gọi sự tin cậy nhưng đồng thời tự hỏi chính mình có thể tin cậy được hay không"; và " (về sức quyến dụ do "khả năng chi phối con người" và nhờ vào "tài chiêm đoán" từ trực giác tâm lý) Nó cho phép ta sống chân thực với từng người theo sự thật của người đó". Tôi nghĩ là mình biết về điều mà L.E đã nói đến là như thế nào.

3.
A.Camus, Carnets: "Gã không ngủ với cô gái giang hồ nọ đã tới bên gã mà gùn ghè, và làm cho gã thèm muốn, ấy bởi vì trong túi gã chỉ có độc nhất một tấm giấy bạc một ngàn phật lăng, và gã biết rằng mình sẽ không dám và không nỡ bảo cô gái giang hồ thối lại bạc nhỏ cho mình" (B.G dịch).

4.
Bùi Giáng có một diễn đạt rất hay rằng đọc Truyện Kiều là đọc giọng kể lể chuyện nhân gian của Nguyễn Du chứ không phải chuyện cô Kiều đúng hay sai ra sao. Không phải lời văn mà là giọng nói của một tấm lòng. Đọc "Long thành cầm giả ca" cũng là nên đọc bằng tấm lòng ấy. Chuyện cô Cầm chẳng có gì hay. Chuyện đời Tố Như cũng vầy vậy. Chỉ có tâm thái ấy là thật. Cứ ở trong sách mà tư lường mà chiêm nghiệm. Đời rốt ra chỉ như những mảnh vụn mà thôi.

5.
Cháu biết những chén rượu không hạn kỳ của bác. Cũng biết chuyện khôn dại ở đời. Biết chuyện ngậm ngùi khôn nỗi thưa thốt. Biết có bản nhạc sẽ mãi mãi là dang dở. Thôi, chẳng thà cứ say như thế, chẳng cần gì thì sẽ chẳng mất gì. Cái tình của Cầm nương, nếu có thì cũng đành khi phụ mà thôi. Phong vận kỳ oan ngã tự cư. Cũng là một nòi, một giọng. Chuyện khắc cây đặt cỏ đâu chỉ là chuyện ngày xưa.

Dạo khúc 73 - Nguyễn Quang Tấn

2010-12-02T18:32:00.000-08:00

Im tiếng quân reo - dưới cờ rách rưới
Cờ bay
Trận đánh tàn rồi

Khi mẹ gầy gò - ôm con xanh xao - đi tìm nấm mộ
Tìm một linh hồn
Dưới cờ rách rưới
Con cóc lặng thầm nhảy xuống hoàng hôn.

Dạo khúc 27 - Nguyễn Quang Tấn

2010-11-28T18:06:00.000-08:00

Ở chỗ mà chúng ta buông tay rơi vỡ chiếc bình
Long lanh giọt nước tình duyên
...Nơi đó sau này thành sông thành biển
Ai đã chèo thuyền vào cõi vô biên.

Ở chỗ mà hương thơm của làn hơi thở
Làm nở bừng tất cả những bông hoa
Chiều nay là mây viễn xứ
Một mai là gió giang hà.

Ở chỗ mà chiếc chìa khóa vàng
Rơi từ đỉnh tháp xuống mù tăm
Tôi một mình cúi xuống
Từ vực sâu lời gọi âm thầm.

Ở chỗ mà chúng ta buông tay rơi vỡ chiếc bình
Long lanh giọt nước tình duyên
Nơi này thành sông thành biển ...

Nơi này anh đã yêu em.

---------------
Lang thang facebook nhặt từ blog bạn Khương Hà.

Nửa bài "Bán bán ca" của Lý Mật Am (Nguyễn Hiến Lê dịch)

2010-11-28T01:46:00.000-08:00

...

Tôi đã thấy già nửa kiếp phù sinh này rồi

Chữ "nửa" đó có công dụng vô biên

Có hưởng nửa tuổi trời rồi mới cảm được hết cái vui nhàn nhã

Có vườn tược ở nửa đường lên núi, nửa đường xuống sông

Nửa đọc sách, nửa làm ruộng, nửa buôn bán

Nửa là kẻ sỹ nửa bình dân

Đồ dùng nửa nhã nửa thô

Nhà nửa đẹp nửa xấu

Quần áo nửa mới nửa cũ

Thức ăn nửa phong nửa kiệm

Vợ nửa chất phác nửa khôn lanh

Tên tuổi nửa vinh hiển nửa tối tăm

Uống rượu nửa say mới ngon

Ngắm hoa bán khai mới đẹp

Thuyền giương nửa buồm mới khỏi lật

Cuộc đời trăm năm nửa vui nửa khổ

Thì hưởng một nửa là thích đáng hơn cả...

...

Không buồn không vui, sống lui cui

2010-11-18T16:45:00.000-08:00

Tối qua nhảm trên facebook. Gặp chị HY nên đâm ra chuyển sang chủ đề viết có vần :P Lúc đầu làm theo kiểu Yết hậu, nó ra thế này:

Không buồn không vui
Sống cứ lui cui
Tiến tiến lui lui
Cùi!

Lúc viết từ "lui cui" là viết tràn, còn tưởng mình bịa ra nữa. Nhưng check lại thì đúng là lúi húi lui cui thật. Xong mình cứ tới tới lui lui đến lúc đi ngủ, ngủ gần say thì trong mơ nghĩ ra bài này:

Không buồn không vui
Lúi húi lui cui
Sống xong thì chết
Hết sạch như chùi.

Kết thế này mới cứng cáp sạch sẽ chứ các bác nhẩy.

Những mũi kim khâu

2010-11-17T09:40:00.000-08:00

Tôi thường hay đi công tác xa theo kiểu tận dụng, tức là cả đi và về sẽ thường vào buổi tối, đôi khi là sáng sớm. Cảm giác đi xuyên qua thành phố buổi đêm là một cảm giác rất cá biệt. Cảm giác rất rõ giới hạn của thành phố. Cảm giác rất rõ một thành phố mình vừa đi qua. Mình như thấy hiểu hơn về nơi thực ra mình chỉ vừa mới rời đi.

Do công việc, hai năm trở lại đây tôi thường đi Sài Gòn hằng tháng. Nhưng chưa thể coi là đã đến thành phố này bất kể những ảnh hưởng của sách SG đã cho tôi cả một ký ức ảo. Tôi thích đến một nơi khác bằng điệu bộ la cà trong những ngày tháng vô tích sự chứ không phải kiểu tất bật tranh thủ đo đếm nơi này chốn nọ để cho có chuyện kể. Trong tâm thế khách lạ, ta vẫn có thể nói đôi điều gì đó rất chi là chủ quan về thành phố: cảm giác mọi thứ đều chuyển động, đều cố gắng, nhưng ít bận tâm.

Chưa kịp nhận ra thì đã rời đi. Trong khi rời đi lại nhận ra một điều gì đó. Tự nhiên thích nghĩ đến hình ảnh so sánh của Nguyễn Bình Phương trong Trí Nhớ Suy Tàn: đoàn tàu chạy qua khỏi thành phố như những mũi kim khâu đi khâu lại những mảnh không gian.

Nếu đi đủ thường xuyên sẽ nhận ra bầu trời của những chuyến bay giữa SG-HN hóa ra chật hẹp rất buồn cười: chừng đó con người, đại khái chừng đó câu chuyện. Nếu những chuyến tàu là những mũi kim khâu thì có lẽ những chuyến bay chỉ vừa đủ giống như những vệt hồ dán để dán những thành phố ý niệm của mỗi chúng ta.

Tra từ điển

2010-11-12T10:07:00.000-08:00

Từ lâu đã phát hiện ra việc có từ điển Tiếng Việt là một việc hay ho. Thỉnh thoảng có thể tra một từ để bắt đầu một suy nghĩ. Ví dụ như mãi hôm qua mới phát hiện ra từ "ghét" nó là cảm giác khó chịu khi thấy mặt đối tượng và thường thấy hài lòng khi đối tượng gặp điều không hay! Èo, nên hạn chế dùng từ này nếu nó lại nhỏ nhen thế.

Hoặc như mục từ "bạn" có cái ý hay là bạn thì coi nhau ngang hàng và có quan hệ. Lại tra "quan hệ" thì ra cái ý là có mối liên hệ, kiểu cùng bị tác động...Haizz, mai về quê họp lớp cấp 3, các bạn giai thì mình vẫn giữ được mối quan hệ bằng bia và rượu cùng chém gió; chứ các bạn nữ thì đã lâu rồi không quan hệ gì. Giờ làm sao giữ được tình bạn đây ta?

Tri kỷ. Tri âm.

2010-11-07T01:14:00.001-07:00

1.
Trẻ kể bạn bây giờ hết buổi đi làm, ăn tối xong thì về phòng đọc sách. Thỉnh thoảng có ra ngoài thì cũng chỉ dẫn cháu đi chơi. Làm mình không khỏi nghĩ đến cái câu gì mà ngày xưa chị bán sách có in kèm trên danh thiếp cửa hàng. Đại khái là đọc sách có liên quan đến khí chất.

Thật là khí chất cũng thay đổi dần ư?

2.
Người xưa có câu "Tri âm dễ kiếm, tri kỷ khó tìm". Tôi thấy không hẳn vậy. Dễ hay khó là do cách định nghĩa.

Tri kỷ, nếu hiểu là người biết mình theo kiểu mình nghĩ gì, muốn gì, sẽ nói gì, làm gì...trong từng tình huống hằng ngày thì thực ra cũng không phải là hiếm. Bố mẹ, anh chị em thường thì cũng biết. Bạn bè học với nhau từ bé lâu ngày cũng thường là biết. Vợ chồng cả yêu cả cưới mà cứ tầm gần chục năm thì đến hắt hơi cũng có thể đoán trước được.

Tri âm thì là do tích Bá Nha-Tử Kỳ. Thường được hiểu theo lối giao tình đồng thanh tương ứng đồng khí tương cầu (trong một bộ môn nghệ thuật nào đó). Nghệ thuật là bộ môn của đào luyện và trải nghiệm. Có được người chia sẻ từ trong trải nghiệm và tâm tình thì bảo sao không quý. Tức là có thể không cần biết nhau chân tơ kẽ tóc hốc mũi, chỉ cần tương hợp ở một tiếng đàn, một câu vọng cổ...là có thể lập giao tình, bày chiếu nhậu được rồi.

Nhưng đã dẫn tích mà không xét đến bối cảnh của cách hành văn cổ thì e là oan cho 2 chữ tri kỷ. Kiểu như bây giờ tra trong Sử Ký thể nào chẳng có những câu "Y thực biết ta". Tri kỷ không chỉ là nghĩa đen, tuy không có một điển tích nào cụ thể nhưng hàm ý của nó trong văn xưa là rất rộng, cơ hồ bao hàm cả tri âm. Ở đây chỉ là giả vờ biện bác để làm mới câu chữ một phen. Trí Bá biết Dự Nhượng, Khánh Kỵ biết Yêu Ly: biết như vậy còn khốc liệt hơn vạn lần cái biết tri âm ấy chứ!

Từ chỗ nhìn của tôi thì tự biết mình là một vấn đề hầu như từ vạn cổ đã là không thể nào minh định nổi: tự biết mình cũng như kiến tính thành Phật. Chư Tổ mà hỏi cái bản lai diện mục của mình thì nhân gian nói trúng thế quái nào được. Biết mình đã bấp bênh đến vậy thì mỗi lần nhận một ai đó "biết ta" chỉ e rằng đó lại là đạo cao một thước ma cao một trượng mà thôi. Tri kỷ rốt cục là một đôi ngạ quỷ thất thểu dưới chân cầu Nại Hà vạn năm.

Chữ "Chí" 志 có chữ Tâm và chữ Sĩ: nơi để tâm vào đấy gọi là chí. Sĩ là người có học, có nghiên cứu học vấn hoặc là có tư cách như người có học. Vậy phải coi cái nơi để tâm ấy là của cái tâm đã đào luyện và trải nghiệm theo một chiều hướng xác định từ lâu - một đạo lý, một con đường. Đạo chính là dưới bước chân ta.

Tư Mã Thiên khi chép về Khổng Tử có dẫn Kinh Thi (*):

Núi cao ta trông, đường rộng ta đi.
Tuy chưa đến đích, nhưng lòng hướng về.

Hai câu này thực ra chính là ý bàn của Khổng Tử trong Kinh Thi. "Đích" thực ra không tách khỏi mối tương liên "lòng hướng về" - tức là nơi kẻ sĩ để tâm. Quy trở lại một lần nữa với "tri âm", nếu nhìn từ góc độ này thì tâm thế của tri âm không đơn thuần chỉ là chuyện "úy, bản này em cũng thik, thường nghe suốt..." mà là cách tâm chí mượn chỗ, phương tiện mà tương ngộ.

Nguy nguy hồ, chí tại cao sơn
Dương dương hồ, chí tại lưu thủy

Bá Nha kia chắc cũng chỉ biết kể lại đến thế thôi. Nhưng hẳn bọn người đời bàn loạn quá nên tức đập đàn cho hết chuyện. Chứ kẻ sĩ coi chết như về, miễn nghe được đạo, lẽ đâu chỉ vì mất ông bạn rượu mà phụ cây đàn, coi đời thế là xong? Ông Bá Nha phải biết lời Thầy Khổng.

Núi cao ta trông, đường rộng ta đi.
Tuy chưa đến đích, nhưng lòng hướng về.

Cái "Lý đương nhiên" nó phải vậy. Ông Tô Đông Pha bảo thế.

-----------------------
(*)- Nhờ bác Đông A mà tôi biết. Nhưng xin bổ sung cái ý câu sau chính là lời bàn của Khổng Tử trong Kinh Thi chứ không phải lời của Tư Mã Thiên.
-----------------------

Thân tình vong niên

2010-10-25T08:59:00.000-07:00

Từ những gì xung quanh mình và cả trên mạng, tôi để ý thấy có một tuýp giao tình có thể gọi là thân tình vong niên ("Bạn vong niên" thì hơi quá và không hẳn là như vậy). Khoảng cách thường là khoảng gần 30 tuổi, tức là tương đương một thế hệ - một 9 giờ sáng một 3 giờ chiều của cuộc đời.

Cũng dễ hiểu tại sao 9-giờ-sáng thường nhanh chóng đặt trọn tin tưởng và thân thiết vào 3-giờ-chiều: đó là từ nhu cầu phóng chiếu vào tương lai ở chừng độ còn có thể hiểu được. Thường thì 3-giờ-chiều, một cách không cố ý, sẽ thân thiện, tương đối cởi mở và độ lượng trong tương quan này. Không còn trẻ nữa thường kín đáo nuôi một hy vọng sẽ được trao y bát mật nghĩa cuộc đời từ đã toan già. Quả tình, hy vọng kín đáo này cũng thường được nâng đỡ từ một khoảng cách uyển chuyển.

Vào lúc 3 giờ chiều tôi thường cảm thấy rất khó xử: làm việc thì sẽ rất hiệu quả cho đến khoảng 8 giờ tối; đi chơi sẽ rất thảnh thơi rộng rãi. Ở giữa hai lựa chọn thực tế đa số lần lại làm mình thấy cô độc. Thật hay nếu ngẫu nhiên được rủ đi uống cafe vào những lúc như vậy. Vừa đẹp.

Từ bên trong

2010-10-24T10:55:00.000-07:00

Mỗi dòng ngắn ngủi đều tự tại trong thinh không
Yên tĩnh, khép kín như thể đã thản nhiên.

Nếu sự im lặng đã cũng được thưởng thức như một phẩm chất
Thì ai là người sẽ ra đi trong thế giới blog này?

Điều đó chỉ hé lộ trong khoảnh khắc
Cũng đủ để chúng ta nói mãi với nhau về những di âm bất tận.

Nếu thực ra chúng ta chưa hề nói với nhau về điều đó
Thì ai là người sẽ ra đi trong thế giới này?

viết cho 1 người bạn blog

và không được đọc kỹ

2010-10-16T01:21:00.000-07:00

Có những đêm khuya không muốn ngủ, tôi trở dậy, sục sạo trong chính ngôi nhà của mình như chó đói lục cơm nguội, tìm kiếm một cách tuyệt vọng một cuốn sách nào đó có khả năng đã bị quên lãng; thậm chí chỉ cần là một ghi chép vụn vặt từ những ngày trước kia-từ hồi còn chưa có thói quen lên internet-cầu may chạm được lại một điều gì thâm thiết giờ đã khô kiệt không khốc ngay cả trước một đêm không muốn ngủ.

Tập thơ mới của LQV được trình bày đẹp, nhưng những trang bản thảo đính kèm phản bội nó bằng những chữ không viết hoa, những chỗ bôi đen cho kiệt nét sai lầm; cả bằng cách viết nắn nót-cách của việc chép lại để dành in; và đáng tiếc nhất là lối minh họa chẳng còn để cho thơ một chút dư vị gì của một không gì hơn chỉ là những khuynh hướng mơ hồ và nhất thiết không nên rạch ròi đến thế.

Con chỉ hình bìa sách hỏi "Ông gì đây?" và "Bố đọc ông Lê đi!" - thằng bé gần 3 tuổi thì biết gì đến một câu dài quá chục từ mà mình thận trọng đọc cho nó nghe đoạn đám ma mẹ ông Lê thiếu mất ba gậy; để mà mình nghe nghèn nghẹn không đâu chuyện bốn mươi năm sau thì mất dấu mộ người thân trong lúc thằng bé gần 3 tuổi chỉ cốt được dựa vào lòng cùng chơi một trò chơi với_nhau trước lúc đi ngủ rồi thấy cuốn hồi ký ở đó vì lúc nãy mình đọc thấy trên mạng bài của ĐHN nhớ NHL - thành thực; và cảm động chuyện người già xa quê nhớ Hà Nội mấy mươi năm dâu bể đổi thay như mây khói-vạn sự vân yên hốt quá, đâu đâu chẳng là khói sương mê?

Nhân duyên sinh

2010-09-07T10:29:00.000-07:00

1. Tốt Khốc.
Cháu hơn hai mươi thì bác đà sáu mươi. Sự tự tại ở đời của bác dạy cháu làm người cứng cáp từ ngày ấy. Biết tự trọng, biết làm việc và đã rong chơi hào sảng.
Cháu sẽ nhớ những lần dọc ngang đất nước cùng bác. Những chuyến tàu đêm và những ván cờ trong các ga xép lúc chờ tàu năm nào.
Bọn cháu từng nói chuyện với nhau và đều nhận rõ qua cách cư xử, bác dạy chúng cháu biết tôn trọng, quan tâm và nâng đỡ từ những người bất kỳ xung quanh ta. Theo được tài năng của bác đã khó, theo được đức độ lượng của bác thì cũng đủ để suốt cuộc đời chúng cháu gian nan tự răn mình.
Cháu hiểu xuất xử của bác mà chưa làm được như bác. Nhờ bác cháu thấy xuất xử của mình không lơ láo trong đời.
Cháu ngày càng thấm thía những điều không thể nói, không thể sẻ chia trong những nghiệm sinh riêng tư. Tự mình mình biết tự mình mình hay. Mất đi một người mà mình tin là họ cũng cảm nhận được điều đó trong ta là gần như mất đi tất cả những gì mình coi trọng.
Cháu đã đọc cuốn sách ấy rồi. Niềm an ủi là bác đã thích cuốn sách cuối cùng cháu tặng bác. Cháu tin nó đã an ủi bác rất nhiều. Có lẽ không gì dành cho bác hợp hơn những dòng bi minh đó:

Sống trên cây
Luôn yêu thương quả đất
Bay về trời...

Một lần nữa bác lại khiến cháu thấy mình phải đối diện với câu hỏi về cuộc đời mình, nguyên vẹn như những năm tháng tuổi hai mươi kia.

2.
Nhờ có GA, tôi có thể biết được những entry nào hay được mọi người đọc lại. Với tôi khi tham gia blog, được đọc lại là điều quan trọng nhất. Vậy nên tôi cũng cảm thấy những hoang phí blogging của mình không phải là quá hoang đường ảo huyễn. Vì có những tiếng lòng dội lại trong nhau đâu đó. Cảm ơn các bạn đã ghé thăm và nhắc nhở. Tôi sẽ vẫn giữ blog-mối nhân duyên này, có lẽ sẽ hoang tàng dần, vì tôi cũng nghĩ "khi không thể nói về điều gì thì cần phải im lặng".

TungH

Tản Đà

2010-06-04T23:20:00.000-07:00

1.
Tản Đà thuộc về 1 thời khác, tâm thế có vẻ cũng khác, nên tôi không thuộc nhiều thơ ông, ngoại trừ bản dịch bài Hoàng Hạc Lâu và vài câu thơ lẻ khác. Còn nhớ hình như (Thi nhân Việt Nam?) có người khen 2 câu thơ

"Tài cao phận thấp chí khí uất
Giang hồ mê chơi quên quê hương"

trong bài "Thăm mả cũ bên đường" hay quán cổ kim hoặc đại loại vậy. Chắc không ít người cũng khen như thế. Nhưng tôi hồi đó không thấy có cảm giác đặc biệt. Thâm tâm tôi không thích những bài thơ viết đều đều theo khổ như thế, lại thấy những phận người nêu lên ước lệ quá, thành ra chết thì thôi chứ có gì đâu - nhất là những kẻ chen hội công danh. Đương khi thiếu niên, tôi còn thích những tứ thơ về phận người như của Vũ Hoàng Chương hơn (dù lủng củng) :

Kiếp trước hoa là nàng thiếu nữ
Sống kiếp vạn người thương
Chết vô duyên vùi xác bên đường vắng
Một nấm đất vàng
lạnh lùng canh vắng
Lúc đêm trường
thoảng mùi hương.

Như 2 câu thơ của Tản Đà, có hay là hay ở kỹ thuật sử dụng bằng trắc, âm điệu mà thôi. Tôi lúc đó nghĩ vậy, thấy vậy.

2.
Nhưng trong một khắc, một tâm cảnh, khi đang đi trên đường, tôi hoát nhiên thấy gai người vì mấy chữ đó:

giang hồ mê chơi quên quê hương

Không cần gán ghép ý nghĩa, chỉ là cảm giác liên tưởng về hình ảnh và âm vận. Trong khoảnh khắc, đường biên của không gian cảm nghiệm trải rộng khắp, tràn ngập âm điệu trầm thản đãng của điệu đàn cổ. Hề vực sâu. Hề núi thẳm. Vọng sông hồ. Nhớ giang hà tịch mịch, một mảnh thuyền nan trên sông La nghe câu hò cổ. Là quê hương. Là hương quan hà xứ thị. Bây giờ đâu?

Những khúc khuỷu hùng vĩ, những gập ghềnh trác việt. Băng qua. Đã băng băng qua đầy hào khí.

Bây giờ tịch mịch mãn thái không. Như sương lên thăm thẳm, như gió lộng ngang chiều, như nắng mùa hè rộng rãi, một lưng trời mây trắng bay...Bây giờ đâu.

3.
Người đương thời có thể cho Tản Đà cũng nòi tài cao phận thấp chí khí uất, nhưng kẻ hậu sinh như tôi nhận rằng chỉ một câu thôi cũng đủ đạt cảnh rồi.

giang hồ mê chơi quên quê hương

Huống hồ:

Ấy thực quê hương con người ta
Dặn bảo trên đường những khách qua:
Có tiếng khóc oe thời có thế,
Trăm năm ai lại biết ai mà?

Chùa Một Cột

2010-06-04T20:47:00.000-07:00

Get this widget

Track details

eSnips Social DNA

Có đường sen nở có lúa đương mùa và rặng nhãn xanh

2010-06-03T07:22:00.000-07:00

Hóa ra những người phụ nữ thường còn hay chịu một thiệt thòi này nữa: nhìn người đàn ông của mình ra đi và sống tiếp.

Xích đạo

2010-05-28T17:18:00.000-07:00

1.
Đây đang mùa mưa em ạ. Mưa nhiệt đới ràn rạt như thể những cơn mưa giã bão. Con đường đi lên cao nguyên chạy xuyên qua trong mưa và những vạt cây xanh ngăn ngắt. Những khe lũng len lỏi khuất khúc dưới bóng rừng sẫm tối làm anh nhớ Homo Faber.

2.
Quán cafe ở thành phố nhỏ mà anh đã rời đi, nó giống hệt những Quán cafe khác. Chủ quán lanh lợi và đã từng đi nhiều nơi. Căn phòng phải nhiều ngóc ngách và đồ đạc. Mỗi thứ gợi nhớ 1 vùng đất, 1 liên tưởng. Dường như không cố ý. Quả địa cầu cũ ở góc nhà, con thuyền gỗ lăn lóc trên kệ sách ám bụi. Còn Vespa thì để cạnh bàn cafe sáng. Phải là bàn gỗ mộc, chân cầu kỳ kiểu dân địa phương. Người ta đi cả nửa vòng trái đất, chui vào 1 xó xỉnh và hài lòng với những gì nhìn thấy. Bắt chân lên ghế và lôi 1 cuốn sách mang đi từ nhà ra đọc. Hẳn họ tính sống đến cuối đời với những câu chuyện kể. Những câu chuyện bắt nguồn từ những câu chuyện. Đại tự sự của những quạ biển còn hay hơn nếu buổi sáng bâng quơ có đủ yên tĩnh và mấy vại bia.

3.
Nếu muốn kinh doanh tốt, hãy đóng tròn vai một cá tính. Cũng cần đủ phổ quát để người lạ hiểu: là anh đó. Cậu bồi bàn nhanh nhẹn quá mức cần thiết. Gã chủ quán biết kể những câu chuyện ngày xưa. Người bán hàng đội mũ bê-rê và có chòm râu đẹp...

Anh thích ông lái taxi biết nhận dạng nhân chủng học hơn cả. Thứ căn cước võ đoán đó làm người ta thấy yên lòng.

Nếu ở hoang mạc, chắc chỉ cần là người thôi cũng đủ. Giờ còn phải giải quyết nốt điều này: đâu mới thực sự là ranh giới của hoang mạc?

Từ một cửa biển

2010-05-27T11:06:00.000-07:00

1.
Nó cũng thường thôi em ạ. Nếu đi xa đây sẽ hóa chân trời. Nhưng điều bình thường này đem lại cho anh những trải nghiệm quan trọng. Anh thực sự thấy chính suy nghĩ của chúng ta mới có thể giới hạn bước chân của chúng ta. Những ngày này anh thường xuyên nghĩ về cuộc sống của chúng mình, rốt cuộc còn có thể có những trải nghiệm gì nữa? Chúng mình có bỏ lỡ điều gì không.

2.
Và niềm tin vào chính mình mới là quan trọng. Nó cho ta nghị lực để làm những việc cần làm, phải làm. Nhưng nếu có thể được, chúng mình hãy bắt đầu bằng cách nghĩ về việc refresh mọi chuyện.

Để vượt qua sóng dữ, người đi biển thường buộc thuyền mình vào một đối trọng bằng một sợi dây dài. Cả 2 cùng lênh đênh và luôn ở về 2 phía của con sóng. Nhờ vậy mà thuyền không bị lật. Đối diện thẳng với con sóng lớn và không bị lật trong phong ba. Anh muốn mình luôn là đối trọng của nhau. Sợi dây dài ta đã sắp sẵn rồi em nhỉ.

3.
Gần sáng rồi. Anh chúc em một bình minh tươi mới.

Ngày giản dị ngày vui độ lượng
Say đắm nhìn
Cuộc đời ghê gớm ta yêu

Không có tựa

2010-05-06T04:50:00.000-07:00

1.
Tôi thoáng muốn lục trong trí nhớ, tìm một câu thơ - phải, thơ là phương tiện để chạm đến cái Không có hình dạng - để cảm thấy mình vẫn ổn vào lúc này.

Vì chúng ta đã "tuần dưỡng" nhau nên chúng ta buồn. Ta không khóc con người đó thì ta khóc ai? Thầy Khổng đã từng khóc. Vì chúng ta là người nên chúng ta khóc.

2.
Một nhân cách đáng nhớ, một nhân vị sống_với_ta khiến ta có đủ bằng chứng để sống ở đời. Để đi con đường rốt ráo cũng chỉ mình ta sẽ đi.

3.
Nhưng có thực thế không khi nói đến một mình? (Anh hãy để tôi đến một mình và ra đi một mình./Để tôi nói cho anh nghe một bí mật: không có ai đến một mình và cũng không có ai ra đi một mình cả.).

4.
Tôi không viết về nhà thơ HC.

5.
Không có cái không có. Có cái Có.

Bài hát người Tạng

2010-04-29T09:43:00.000-07:00

1.
Con phải thành danh
Rượu uống phải say
Say rồi nói chuyện
Nói lời hay.

2.
Chưởng Cổ Long.

Thuốc diệt chuột Hoàng Tiến

2010-04-27T07:59:00.000-07:00

1.
Anh HT này nổi tiếng không phải vì tôi đã có hân hạnh sử dụng sản phẩm của anh (tất nhiên càng không phải cho tôi, lol) mà vì tiếng rao trứ danh về nó trên các gác-ba-ga những chiếc xe đạp cũ. Không rõ là ở đây bao nhiêu trong mấy chục bác theo rõi blog này cũng đồng ý với tôi về anh HT? Vì đa phần các bác xa nước xa non cũng khí lâu :)

2.
Việc tự nhiên mình nhảy bổ đi mua một gói thuốc diệt chuột chỉ vì một tiếng rao thì rất buồn cười. Chứ mình nghe một tiếng rao rồi mình đi mua ngay một cuốn truyện thì mình cũng không ngại bị cười lắm. Nói gì thì nói sách truyện nó giết ta không nhanh như thuốc diệt chuột (xịn).

3.
Chuyến này đã phá mấy cái lệ:
- Vượt cô-ta mua hàng tháng.
- Hạn chế văn chương tăng cường suy luận.
- Chưa xem hàng tị nào đã kết luận.

Lý do sâu xa (trực tiếp là tại giọng rao hàng) thì thế này:
- Đang muốn xả hơi vào cái gì đó không phải nhậu. Một cái gì làm ta chìm lỉm đi và lãng quên. Giống như đọc chuyện chưởng. (Rất tiếc là thời nay chuyện chưởng đã mất gốc đến mức bóng láng và đắt vật, không còn được xuất bản trên tinh thần ba xu nữa!)
- Muốn làm việc gì đó có í nghĩa cho ngày tháng - thứ í nghĩa chỉ phải chi tiền và lên mạng kể lể. (Haizz, câu này viết theo thể tự trào).

Tuy nhiên lướt qua 1 tí tị thì có vẻ tình huống này là hay ho:
- Thích giọng văn (người dịch là chính). (Không liên quan nhưng nhớ vụ mua cuốn "Cô đơn trên mạng" chỉ là vì thấy cái cách mình hay đặt câu ngày trước. Kết quả là đọc được non nửa cuốn).
- Hình như có một anh SV KT muốn bỏ nghề đi làm họa sỹ. Thề với các bác hồi năm thứ nhất tôi đã tính bỏ học thi sang trường kia. Hoặc là đi viết báo (may quá là may). Cũng nhân tiện cảm thấy một cách đọc thành phố mà ở ta đang thiếu. Nhiều lần muốn viết về điều này nhưng chưa ra ngô khoai. Hoặc phê phán hoặc tán tụng, nói về các thành phố của ta hiện nay đều trượt lướt khỏi cái quan trọng. Tinh thần của nơi chốn, ký ức đám đông - trong nghiệm sinh cá nhân/với chiều kích cá nhân. (Ý là như vậy-một thằng bạn tôi hay nói câu này).

Nếu là như vậy, chuyện này sẽ thêm vào cùng những lần ăn may trước: Homo Faber chẳng hạn, hàng nhặt được và tôi rất thích.

P/s: Là đang nói về cuốn thủ đô nước Thổ các bác ạ. Thôi mình đi ngủ sớm và mơ về việc thức khuya đây :P

Cốc vũ

2010-04-26T08:37:00.000-07:00

Hết Thanh minh.
------
Mưa mùa này gọi là mưa mai.

Một đêm mưa gió lòng mai lạnh
Mai trổ tình hoa để dành hương
Kinh vũ bất tuỳ sơn điểu tán
Ỷ phong như cộng lộ nhân ngôn.
------

Tôi muốn ngủ sớm và thức khuya vì những sớm mai man mát mùi hoa dâu da dọc phố.

Chưa ngủ được

2010-04-16T12:26:00.000-07:00

1.
Uống nhiều rượu nên khó ngủ các bác ạ. Nàng Bân may áo thì dở nhưng được cái nhiệt tình. Ông trời kia già cả nên lú lẫn, thương nhau gì mà cả vạn năm vẫn ban lạnh thế chứ? Nó chả đang hú hí với nhau từ nghìn năm nay rồi chứ chả. Hà Nội 15 độ. Không biết Bân và chồng chị đang làm gì nữa???

2.
Tôi có cái tệ là mọi thứ hay quy chiếu vào mình. Như khi blogging chẳng hạn, tôi hầu như không bao giờ tưởng tượng xem các bác thế nào, vuông tròn méo mó ra sao...Tôi chỉ quan tâm điều các bác biểu hiện vọng vào tôi ra sao. Vì thú thực từ tôi mà suy, chúng ta lổn nhổn lam nham lắm. Lên blog là cơ hội để dọn dẹp tinh thần, nhiếp dẫn mình chút chút. Rồi ra ta lại sống đời ngổn ngang rứa rứa. Tôi ích kỷ và thiển nghĩ, tôi nghĩ rằng thành anh hùng là tại thằng đằng sau nó ủn mình thôi :P

3.
Vậy nên chẳng có gì lạ nếu một ngày ta lơ ngơ ta hỏi mình: chết mẹ, chả có nhẽ lại cứ thế mà hết đời sao? Cuộc sống cứ veo veo thế nào.

Vậy nên, nếu mà đã bắt đầu nghĩ thì tôi cũng sẽ nghĩ các bác nom dư lào? Vuông hay là tròn. Thon thon hay bèn bẹt...

Do đó, các bác có thể vui lòng mô tả giúp tôi xem tôi bèn bẹt thế nào không ^_^

Mua vui cũng được một vài trống canh :)

Cái nhìn thẳng thắn và trung thực

2010-04-16T10:29:00.000-07:00

Nói gì thì nói, những cuốn sách thời thơ ấu đã góp phần đặt dấu ấn đáng kể lên nhân cách chúng ta. Có những câu văn, những ý kiến ảnh hưởng sâu xa lên tâm lý mình. "Cái nhìn thẳng thắn và trung thực" là một trong những vết hằn tâm lý đó với tôi.

Từ lúc đọc cái ý đó, tôi luôn bị ám ảnh bởi quan niệm rằng nếu là người thẳng thắn và trung thực thì anh phải luôn nhìn thẳng vào mắt người đối diện. Nhưng thực tế thì tôi thường không làm như vậy. Tôi hay nhìn người đối diện theo kiểu bao quát và cảm nhận bằng trực giác. Rồi thì tôi cũng sẽ nhìn vào mắt họ nhưng sẽ căn để họ không nghĩ là mình khiếm nhã. Thành ra luôn thường nghĩ mình có phải thay đổi, có nên cố không? Vì rõ ràng mình có dấu hiệu cảm tính nặng :)

Mặc dù đọc những sách về ngôn ngữ cơ thể, tôi vẫn biết quan niệm đó phụ thuộc vào nền văn hoá. Ví dụ như người Nhật sẽ hay nhìn vào cằm của đối tác vì họ nghĩ nhìn thẳng vào mặt là khiếm nhã. Nhưng thực tế ngay cả ở những nền văn hoá mà mọi người nhìn thẳng vào mắt nhau để chứng tỏ sự thẳng thắn thì họ cũng chỉ giới hạn trong 1-2 giây.

Tất nhiên là vì hồi nhỏ tôi rất muốn làm người trung thực nên mới bị ám ảnh thế :P Việc dùng trực giác để "cảm" nhau tuy có cái dở là dễ chủ quan, nhưng có cái hay là khi cùng một bối cảnh, một không gian văn hoá, không khí giữa hai người đối thoại nó trù mật hơn, vi tế hơn rất nhiều việc nhìn rõ và ngó thẳng.

Có điều trong tôi vẫn thường văng vẳng câu "cái nhìn thẳng thắn và trung thực".
Các bạn bảo tôi có nên thường xuyên nhìn thẳng, nhìn lâu vào mắt người đối thoại không?
Ngay lập tức, tiềm thức của tôi bảo nó hơi kịch. Haizz...

Sa mạc và viễn tượng

2010-04-14T08:44:00.000-07:00

1.
Khi bàn về tôn giáo hay triết lý, ngôn từ thể hiện tính hai mặt rất rõ rệt. Bây giờ tôi sẽ thử nói lại, nói ngắn gọn một_cái_ý xem nó có lặp lại được cái gì đó không. (Nhì nhằng, u uẩn, quanh quẩn và nghiệt ngã, oái oăm - chúng ta còn gặp nó còn nhiều).

- Tiền đề của cảm thức tôn giáo là kinh nghiệm. Kinh nghiệm vượt ra khỏi cái ngã mạn nhỏ bé cá nhân. Nhưng ngay sau đó sẽ là thăm thẳm chông gai của lựa chọn thái độ và điều tiết. Không biết tới, không hiểu gì về cái kinh nghiệm đó thì đừng vội bàn về tôn giáo. Nó chệch hướng và không thiết cốt. Nếu định lấy đạo đức để biện minh cho tôn giáo, đó là 1 ý tưởng tốt nhưng cũ rích. Trò chơi chữ này khởi đi tự lâu rồi. Một cuốn sách gần đây nhất, có bản dịch tiếng Việt nói về điều này là "Xác lập cơ sở cho đạo đức-F.Jullien".

- Triết lý tự khởi nguồn từ một nỗi thúc bách tinh thần. Nó không phải sở thích hay ý muốn. Nó PHẢI được thu xếp-một cuộc tàn phá và gầy dựng lại sơn hà đại địa. Mỗi người đều có triết lý nhưng để trở thành triết gia-người suy tưởng-thì cần nhiều hơn là những ý tưởng sơ khởi. Đó cũng là chỗ phân biệt kẻ điên và triết gia. Mỗi tư tưởng có một hệ sinh thái ngôn từ riêng của nó. (Về điều này Phan Huy Đường có một bài đề tựa rất hay cho cuốn "Tư-duy tự_do" của mình). Bàn nghiêm túc về bất cứ chủ đề triết lý nào không khỏi phải tái tạo lại ngôn ngữ, kết quả là phải viết thành 1 cuốn sách! Nên trao đổi chỉ có thể là bàn tán loạn.

2.
Một người điên trong mắt nhà tâm phân học thường khi lại "bình thường" hơn rất nhiều người bình thường chúng ta. Ông BG là một người điên, thường rất nỗ lực diễn giải Albert Camus trên bình diện một người nỗ lực vượt qua cả hư vô chủ nghĩa và nhân bản thuyết.

"Nhân-bản-thuyết không làm phiền bực tôi: trái lại tôi khoan khoái. Nhưng có điều là tôi thấy nó nông cạn-A.C: Carnets".

BG trích M.H (M.H&Vấn đề Hữu Thể):

- Nhưng đâu là chốn hoành hoành của hư vô chủ nghĩa? - Quên lãng Hữu-Thể-Tồn-Lưu và ru rú ở mép rìa hiện sinh động náo - vâng, chính đó là hư vô chủ nghĩa.

- Ngược lại, quyết tâm hướng về Hữu Thể, dấn mình đi cho đến giới hạn của Hư Vô, và tóm thâu luôn cả Hư Vô vào trong vấn đề của Hữu Thể, đó là cái dấn bước đầu tiên, cái bước duy nhất rạt rào, để vượt thoát hư vô thuyết.

- Nhưng cái gì tồn lưu liễu tại, thì thi nhân thiết lập nó ở giữa dòng...

3.
“Tôi muốn thiên hạ phải coi trọng những hoạn nạn của tôi”.

Luôn luôn là như vậy, con người ít khi biết mình là như thế nào lắm. Rớt từ trên trời xuống với một cái máy bay thì chẳng xa xôi gì so với từ một tinh cầu. Phải, hẳn là từ một lần nọ rơi máy bay xuống hoang mạc kia anh mới nhận ra tình trạng của mình, mới ý thức về tinh cầu nội tâm của anh.Sự vụ kia đã thay đổi nhãn giới của anh, khiến anh cao lên một tầng nữa, xa thêm một tầm nữa. Phải, có phải từ đó, anh đã biết, đã gặp một “Hoàng tử bé” - một nhân vị mong manh mà duy nhất không? Cái vụ rớt máy bay trong hoang mạc thì anh đã trở về rồi. Nhưng còn tinh cầu của anh, bây giờ đây, làm sao anh trở lại? Giờ đây anh đã mang đã biết tới một nỗi buồn thật da diết, thật riêng tư-Bây giờ riêng đối diện tôi, còn hai con mắt khóc người một con.

(Sa mạc và viễn tượng - trong một bài viết cũ)

"Bệnh tật là một tu viện có luật tắc riêng, tâm thuật khổ hạnh riêng, những im vắng và những cảm hứng riêng-A.C: Carnets".

Một ngày đẹp trời

2010-04-12T00:26:00.000-07:00

1.
Tin hay trong ngày là đã sửa được chế độ Recent Comments để không bỏ lỡ comment muộn của một vài bạn. Cũng ngẫu nhiên trước đó lục lại bài "Nỗi buồn quan họ" mà đọc được comment của 1 bạn ẩn danh để lại. Coi như là có duyên, mong bạn đọc được những dòng này. Ngoài ra không rõ tôi có bỏ lỡ ai không, vì bản thân tôi cũng thường thích viết những comment muộn.

2.
Mới học được mấy chiêu sửa ảnh nhanh.

3.

^^

Tôn giáo. Triết lý.

2010-04-11T08:31:00.000-07:00

1.
Mở rộng từ comment của bác Kd, tôi lục lại 1 đoạn viết trên blog 360 cũ về những ý niệm của tôi đối với những thứ hết sức đao to búa lớn kia (lol). Sống là đi trên những con đường rừng (lâm đạo - M.H) tìm thuốc chữa bệnh cho chính mình. Không định kiến nhưng có mục đích. Cứu cánh là trải nghiệm. Biểu hiện là sự bình an có thể lan truyền.

2.
Tôn giáo là gì? Bản thân việc sa vào định nghĩa nó sẽ chắc chắn làm tiêu tan đi rất nhiều những giả vấn đề mà ta dự định đưa ra trước đó. Hình như có 1 điểm này mà ngay cả những người tự nhận là đứng trong kinh nghiệm tôn giáo cũng dè dặt khi nói về nó - đó là một dạng kinh nghiệm về cái gì đó toàn thể. Một khát vọng, bức bách, xao xuyến nào đó...Nếu chú mục vào đây thì mọi thứ lại bắt đầu tiêu tán đi đâu hết trọi luôn. Nhưng nó vẫn là thứ dễ dàng nhất để phân biệt người có tôn giáo thực sự với những tình cảm đại trà khác. Chỉ dẫn 1 truyện nhỏ trong Thiền tông - người ta phải 1 mình đối diện với CÁI ĐÓ, vừa đồng thời ở trong 1 dòng chảy vừa đồng thời phủ nhận tất cả những bấu víu đồng đảng. Vậy chớ việc gom họ vào 1 rọ có đem lại ích lợi gì cho họ không??? Huống hồ, một khái niệm hay định nghĩa luôn xuất phát từ một ngầm định có tính mục đích.

Cách chia có ích lợi nhất mà tôi biết là cách chia tôn giáo thành 2 loại của Erich Fromm trong "Phân tâm học và tôn giáo". Một đàng, là sự chia cắt giữa con người và những phẩm tính cao quý; đàng kia, con người theo đuổi kỳ cùng cái tiềm tàng nhân tính của chính mình, có trong chính mình.

3.
Triết lý. Đọc cuốn "Triết học nhập môn" của Karl Jasper lượm được điều này: có lẽ cũng như các triết gia hiện sinh khác nhưng ông đã nói khá giản dị (cho 1 cuốn nhập môn) về cái gọi là "suy tư từ khởi nguồn/nguồn suối". Triết lý không phải là 1 thứ học công truyền, càng không có cái gọi là thần đồng triết học-cho dù quả nhiên người ta phải chịu 1 tư lự có thiên hướng. Tách rời cái nguồn suối đó thì người ta chỉ còn là chơi chữ, lặn ngụp trong tứ cú mà thôi!

Nietzsche là 1 triết gia hấp dẫn và tiện dụng mặc dù hơi lỗi mốt cho nhiều người Việt nam. Vì ông viết như thơ mà thơ thì vietnam ta thành thần. Hơn nữa ông lại viết theo điệu cách ngôn-như từ một thẩm quyền. Được đóng bảo hiểm bằng sự điên loạn kỳ vĩ nên những tăm tối u uẩn thành ra rất mực sang trọng. Cho dù hậu hiện đại chưa lên ngôi thì bản thân cái cảm giác ta, chỉ ta hiêu hiểu ông và ông, chỉ ông hiêu hiểu ta, biện minh cho những dúm dó bợt bạt phóng túng của ta. Bây giờ tình thế có vài thay đổi nhỏ theo chiều hướng tiện dụng hơn - chỉ cần vài nhà văn đương đại u uẩn là đủ.

Đọc cuốn "Schopenhauer-nhà giáo dục" của Nietzsche xong thấy 2 điều.

1. Buồn nản. Sự học thăm thẳm, nếu như những gì mình thấy được từ đây (sẽ nói 1 chút ở mục 2) giúp mình sáng tỏ được đôi điều về cách đọc ông thì nó cũng chỉ ra khối lượng khổng lồ bắt buộc của cái học công truyền, nếu muốn thực sự biết được điều ông nói là nói với ai, lúc nào, ở đâu... Và với triết gia nào cũng vậy cả. Trừ phi là thiên tài, mọi huênh hoang từ dăm ba đoạn sách này nọ đều khiến chúng ta thành kẻ phét lác mà thôi :(

2. Ba nỗi hiểm nguy của nhà triết học/người triết lý:
- Sự hiểm nguy cô độc. "Đó là một kẻ cô đơn về mọi mặt, họ không có đến một người bạn thân thực sự hiểu họ, an ủi họ, và giữa chỉ một kẻ không thôi và không ai cả, cũng như giữa một cái gì với không có gì cả có một vực thẳm hun hút, khi ta có những người bạn đích thực, ta không hiểu được thế nào là thực sự cô đơn, thế nào là toàn thể cuộc đời chống lại mình"

- Cái thứ hai là đã toan tuyệt vọng về chân lý. "Việc khảo sát về những triết gia một nửa hay triết gia một phần ba không có cái thích thú nào hơn là chứng tỏ rằng họ là những kẻ mà, trong dinh thự đồ sộ của triết học, điểm quan trọng là được do dự theo lối mô phạm rởm giữa cái theo và cái chống, cái lý luận phù phiếm, cái hoài nghi, cái mâu thuẫn, tức là những cái ban cho họ quyền lẩn tránh sự đòi hỏi chính đáng của mọi nền triết học lớn lao, mà ý nghĩa của nó là thế này: "Này đây là hình ảnh mọi cuộc đời, hãy suy ra từ đó ý nghĩa cuộc sống riêng tư của anh. Và đổi lại, hãy phá giải ý nghĩa đời anh, anh sẽ khám phá ở đó những chữ mật của cuộc đời toàn thể"

- Cái nguy hiểm thứ ba-cái nguy hiểm lạ lùng nhất: sự kết hợp vô đạo giữa sự chống đối kiên cường (phú bẩm của những kẻ cảm thấy thoả mãn và đầy đủ, chắc chắn về sức mạnh của mình, không ao ước gì hơn nữa...) với nỗi niềm tiếc thương hoài vọng (tái sinh trong con người 1 vị thánh hay 1 thiên tài)

Thích nhất câu này của nhà bác Mai Sơn kia:

Tự do

Là thoát khỏi mọi sự trói buộc

Nhưng tự do còn là thoát khỏi sự phóng đãng của lý trí

Nó hợp với tôi lúc này-thoát khỏi sự phóng đãng không bằng cách: cảm và tóm tắt sự đời theo ý mình :D

Tôi kính mộ những tâm cảnh giản phác thế này:

Tiếng chuông lòng

Tiếng chuông lòng dội buổi tan sương.

Đính lễ quy y trước Phật đường…

Soi tỏ tâm linh nhờ đuốc tuệ

Rưới tan tục luỵ, sẵn cành dương

Giữ niềm bác ái không sai chậy

Thời bệnh sân si khỏi vấn vương

Tôi cũng như ai phường đạo hữu

Mong vào cửa Phật đến Tây Phương.

(Bài thơ cuối cùng của Ưng Bình Thúc Giạ thị).

Bức tường lạnh ngắt

2010-04-08T10:04:00.000-07:00

1.
Ngày trước có lần vào một forum tâm lý, tôi định tham gia một chủ đề bàn về chứng trầm cảm và ý định tự tử nhưng lại thôi. Cảm giác khi logout ra khỏi diễn đàn rất khó tả. Những người đang bàn luận là những người đã từng trải qua hoặc đang trải qua trầm cảm. Tôi cũng đã từng trải qua điều đó nên hiểu rất rõ sự bất lực của ngôn từ. Nhưng tôi cũng hiểu rất rõ cảm giác bất lực đau đáu mù mờ của những tâm bệnh kia. Mà thực ra đó cũng là thân bệnh: cảm tưởng như ngọn lửa khí lực trong mình cứ lụi dần đi rã rời. Một cảm giác vừa mong muốn được giúp đỡ lại vừa mất hết niềm tin tự chính mình. Hầu như vô nguyên cớ. Có thể nói đó là cảm giác về sự kiêu hãnh của bản ngã bị tổn thương mục ruỗng. Tôi rơi vào những cơn mộng mị triền miên cả năm trời.

2.
Có thể vì vậy mà sau này tôi thường chú ý và dễ nhận ra những týp người có xu hướng tâm trí dễ bị hôn trầm như thế. Ngay từ lúc chỉ mới là những biểu hiện mong manh. Đó là một sự thành thực muốn chia sẻ, muốn hô to lên gọi người phía xa trong khu rừng mù mịt. Không vì cái gì cả. Nếu có thì đó là từ lòng thương với chính mình.

Tôi thấy bóng dáng của mình trong đó. Tôi thương tuổi trẻ của tôi bơ vơ không người chỉ dẫn. Hay chính nghĩa của trưởng thành là phải trải qua những ngày tháng như vậy? Như D.T.Suzuki đã miêu tả - "(...)bắt đầu trịnh trọng quan sát quanh mình, và tra hỏi về ý nghĩa của cuộc sống. Tất cả nguồn năng lực siêu hình, bấy lâu vùi kín trong tiềm thức, bỗng dưng như cùng một lúc trào vọt ra. Nếu chúng bùng ra dồn dập và bạo quá, tâm trí có thể mất thăng bằng một thời gian, lâu hoặc mau; trên thực tế, nhiều trường hợp kiệt quệ thần kinh như vậy đã được ghi nhận trong tuổi trẻ, mà nguyên do chánh không ngoài sự đổ vỡ thế quân bình nội tại. Thường thì hậu quả không vết tích gì sâu đậm; nhưng ở đôi căn tạng thì khác hẳn; hoặc vì những khuynh hướng nội tại, hoặc vì sức tác động mạnh của những luồng ảnh hưởng xung quanh vào bản chất dễ cảm kích, cơn thức tỉnh tâm linh ấy chấn động họ đến tận cùng cá thể. Đó là lúc phải dứt khoát chọn giữa cái “vĩnh viễn có” và “vĩnh viễn không”(...)"

Nhưng cũng có thể vẻ bề ngoài của nó chẳng mấy cao sang được đến thế. Chỉ là khởi đi từ những sang chấn tâm lý mà tinh thần mình không tài nào điều chỉnh được.

3.
Những người trong cơn trầm cảm kia, họ có biết thương mình thương người không? Tôi nghĩ là có. Họ có thể viết rất hay về tình trạng của mình. Như tôi cũng đã từng viết đâu đó. Nhưng họ thương mình một cách sai nhầm.
...
Còn rất nhiều nữa những khả năng, nhưng tất cả đó chỉ là lời NÓI. Tự sâu xa tôi hiểu cái bạn thiếu là 1 cái gì đó thuộc về miền sâu TÂM LÝ. Cái cần chữa trị nằm thăm thẳm trong đó chứ không ở lời nói. Cách tôi thường làm là giữ với bạn 1 khoảng cách vừa đủ để bạn nhận thấy sự trống trải, cũng vừa đủ để nuôi dưỡng 1 hy vọng, 1 sự tín nhiệm vào hiện hữu con người.
...

4.
Tôi thật may mắn vì cuối cùng cũng thoát ra được những cơn mộng mị. Và mãi sau này tôi mới ý thức đầy đủ mình đã thoát ra khỏi điều gì.

Mỗi người/thăm thẳm/một chiêm bao. (Trần Dần).

Tôi không có tham vọng khái quát kinh nghiệm của mình cho mọi người. Nhưng tôi vốn nghĩ vì chúng ta là người nên chúng ta khác nhau theo một lối giống nhau. Bây giờ nghĩ lại những nguyên nhân sâu xa gián tiếp gây ra tình trạng hôn trầm của tâm trí chính là sự dễ dãi với cảm xúc và trí tưởng tượng. Một phần nguyên nhân lớn là đọc quá nhiều sách truyện hồi nhỏ. Một phần khác chính là cái ảo tưởng về giá trị của bản thân sau khi ôm một mớ lộn xộn đó trong tâm trí. Cái ảo tưởng này hầu hết những người đọc nhiều sách (vô tội vạ) đều bị. Câu chuyện dang dở về một gia đình mà tôi viết trong blog này cũng có ý dẫn về điều đó và những hậu quả thảm hại của nó.

5.
Vậy cơ may nào đã giúp tôi thoát ra khỏi ngày tháng đen tối đó?
- Tôi tình cờ bắt gặp cuốn thơ của Lưu Quang Vũ. Điều đồng cảm sâu sắc và động viên tôi lớn lao nhất chính là cái tâm thế nhất định không cam chịu, bế tắc nhưng trong sáng và quyết liệt. Và có thể cũng một nòi nuông chiều cảm xúc khoác màu tự vấn.

- Tôi trải qua một kinh nghiệm nội tâm mà nhờ đó tôi nhận ra được là ngôn từ chỉ là phương tiện và hời hợt vô cùng. Hiểu rất khác và không là gì với Biết. Thấy và Biết.

- Tôi có một ý tưởng đến rất tình cờ nhưng là một quyết định quan trọng: Nếu cuộc đời rơi vào chỗ bế tắc đến tuyệt đối vô nghĩa, tuyệt vô hy vọng-thì hãy coi chính việc NHẤT QUYẾT VƯỢT QUA nó làm mục đích. Đời có thể vô nghĩa, nhưng vẫn có thể có 1 MỤC ĐÍCH.

- Tôi chuyển chỗ ở. Gạch đầu dòng những công việc phải làm của từng ngày: đánh răng, rửa mặt, giặt quần áo...Tôi làm từng việc một theo thứ tự. Hết một ngày thì sẽ gạch hết bấy nhiêu dòng.

Hôm nay là tất cả những gì đã gạch xóa, vo tròn và ném vào sọt rác
Ngày mai lại cong cớn, vội vàng trên cánh cửa...

- Tôi đọc được và học theo cụ Nguyễn Hiến Lê: đọc sách với một cây bút và tập giấy. Muốn học về cái gì thì tập viết về vấn đề đó. Tôi chọn những loại sách nói về vấn đề của tôi. Tôi không đọc mà là HỌC. Dùng trải nghiệm để kiểm chứng và cảnh tỉnh tri thức. Dùng lý trí và logic để xử lý mỗi trang mỗi dòng. Làm cái gì cũng phải học phải suy luận. Tại sao học làm người lại chỉ cứ ang áng cảm tính với mấy anh Nhật bán quán thích rượu tây thế được hả các bạn gái trẻ???

Và theo đó tôi lấy ngay những cơn mộng mị của mình làm đối tượng nghiên cứu. Tôi may mắn tìm thấy những cuốn sách của Erich Fromm làm điểm tựa.

Nhưng 2 cuốn sách mà tôi thấy muốn nói đến nay lại là 2 cuốn sách mỏng nhất: Thiền trong nghệ thuật bắn cung (Nguyễn Tường Bách dịch), Cái dũng của Thánh Nhân (Nguyễn Duy Cần).

6.
Thành thực và khiêm tốn trước chính mình.
Nhẫn nại. Tường minh. Và xác tín.

7.
Trước bức tường lạnh ngắt ta vẫn còn "một cái gì trắng xoá tựa mây bay..."

Đó không chừng cũng là một cơ may.
Chỉ khi chúng ta trực diện với sự khốn khổ của chúng ta. Chỉ khi ta trực nhận Khổ Đế trong tuyệt vô HY VỌNG. Khi bốn phía đều là tường vách. Nhưng ta còn tinh thần quyết vượt của Bạch Ẩn Huệ Hạc thì có khi lại là cơ may hội kiến "Tổ sư tây lai ý"...

Đừng hỏi tôi đang như thế nào. Giữ câu hỏi đó cho chính bạn. Ngày hôm nay.

Ghi chép dọc đường - Xuân Hương đi vắng

2010-04-03T23:56:00.000-07:00

1.
Tôi đi Thung lũng tình yêu.

2.
Xuân Hương đi vắng.
Phục Sinh mù sương.

3.
Cháu bé cao nguyên bốn tuổi chân trần dẫn tôi men dọc lối đi của bò.
Tìm một con đường dân sinh mới.
Thẳng từ nghĩa địa ngã ba Thánh Mẫu đến tận chân núi thẳm Langbiang.
Mộ xây sát mép đường và rau sạch bón bằng xác cá mắm là điều mới lạ của tôi lần này.

Đến vườn cây dưới chân núi từ mai sẽ khác
Không cần qua Thung lũng Tình yêu.

Thôn Vân có biếc có hồng...

2010-03-29T10:31:00.000-07:00

Biếc trong nắng sớm hồng trong vườn chiều

1

2010-03-28T01:07:00.000-07:00

Mỗi cuộc đàm thoại giữa nhiều hơn 2 người tôi đều thấy nó chệch choạc, không đi đến đâu cả.
Uống rượu cũng chỉ nên uống đến 2 người là nhiều.

Mây Tần

2010-03-15T10:47:00.000-07:00

1.
Ngày trước nghe bà kể chuyện người xưa thuộc Kiều cũng tấp tểnh học thuộc. Được chừng đâu vài trăm câu thì bỏ cuộc. Nhưng các chú giải về điển cố thì đọc bằng hết và nhớ nhiều. Còn nhớ điển tích về "mây Tần" kể xưa có người làm quan đi trấn ở xa đã 3 năm không về quê, lúc ngang chiều cùng mấy người ruổi ngựa lên đỉnh đèo, trỏ về xa mà kể "nhà mẹ ta ở dưới đám mây trắng kia...". Hồi đó còn nhỏ, chỉ biết cảm khái cái mang mang của kiếp người, cái vằng vặc của trời đất. Nhưng giấc mơ vẫn là được đi miết. Đi và mơ một lưng đèo.

2.
Thơ Nguyễn Bính cũng đọc hồi ấy và nhớ nhiều. Những câu thơ hay ngân nga trong tâm trí nhất lại cũng chính là về mây Tần.

Thôn Vân ơi hỡi thôn Vân
Phương nao kết dải mây Tần cho ta
Từ nay thương nhớ quê nhà
Thấy mây Tần biết đó là thôn Vân.

Lòng nao nao như sợi dây diều trong nắng chiều xuân nọ.

3.
Ngày cuối tuần về quê thăm con. Lấy xe đạp đi 1 vòng quanh thị trấn. Bây giờ nhìn đã nhận rõ dần những thứ thuộc về trải nghiệm của thời gian. Hóa ra cái ký ức mang mang nắng gió trời chiều là vào độ xuân vãn hè sang này đây. Nắng hây hây vầy nỗi nhớ, gió man mác như lòng không bận gì. Hóa ra, tiếng gà gáy vọng trong tĩnh lặng của buổi trưa nhàn là cốt để không gian không rộng quá, khỏi thuếch thoác.

Có chàng trai trẻ nọ ngửa cổ thổi kèn harmonica trong nhà vắng.
Chàng bảo "Mẹ hư quá. Mẹ đi vắng mang trứng* đi mất rồi..."
---------
(*)-trứng=ti=ti trứng

Loanh quanh

2010-02-22T02:22:00.000-08:00

1. Ngày xưa 20s.

2. Mười năm gió bụi.

3. Tạ lỗi muộn comment của các bác các bạn hữu tình. Cho hay cái giống loanh quanh mười năm vẫn loanh quanh như thường.

Tôi là? Có? Không? Đi?

Ngày xưa viết:

"Chiều cũ đọc thơ kể chuyện lòng
Vịn say nghiêng ngả mắt em trong
Tơ xưa chưa dứt cho đành đoạn
Một thoáng yêu này - Có hay Không?"

Đã tự nghĩ Có-Không này là Sắc-Không kia.
Giờ thì sắc sắc không không một nồi thuốc bắc, một mẻ cao lòng :)

P/s: Ứng dụng này lần ra từ blog của bác NV Tuấn.

Sapa. Chapa.

2010-02-03T00:56:00.000-08:00

1.
Ngày hôm qua, trong vòng 30 giờ đã chạy qua chính xác là 1100km. Hơn 500km đường rừng (đường HCM) trong khuya làm tôi nhớ những chuyến tàu đi Sapa trong kí ức. Bài viết là những mẩu viết ngắn rải rác.

2.

Có một lần, tôi thất vọng ghê lắm. Không cái gì cụ thể đến mức là chính yếu, nhưng một giọt nước làm tràn ly...công việc, quan hệ xung quanh, tự soi bản thân...Chiều, gần tối rồi mà tôi thấy bần thần không yên. Không thể ngồi trong nhà được. Hai thằng em ở cùng lại chưa về. Không có gì níu kéo cả. Tôi nhớ chuyến tàu..thế là quyết định đi Sapa. Lấy một cái áo khoác ấm, tắt ĐT vứt vào tủ, nhắn lại mấy câu là đi vài ngày..rồi xuống đường đi bộ. Lúc ấy là 6g tối. Tôi lững thững đi bộ từ Nam Đồng đến tận ga B. Mua vé, rồi ngồi uống nước chè, đốt thuốc, chờ. Tàu đến. Thế là chắc chắn, không thay đổi nữa, kệ em yêu, kệ tất cả. Bắt đầu tôi thấy ý nghĩ của mình chuyển sang những điều khác.

Luôn luôn tôi nhớ những chuyến tàu đêm đi Yên Bái, Lào Cai..nhớ cái ấn tượng đến ám ảnh của lần đầu tiên. Con tàu cổ lỗ, còi hơi. Hành khách là những người bình dân-đủ mọi hạng người, nhếch nhác..Cái không khí chộn rộn, ngai ngái của sân ga về đêm, dưới ánh đèn điện vàng vọt. Cái giọng nhắc tàu rất đặc biệt, đặc biệt ngang với chương trình ngâm thơ trong mục Văn nghệ của đài tiếng nói VN lúc đêm khuya gần Tết âm lịch. Xe ôm, xich lô, khuân vác, chè chén..người đưa người tiễn, cái dáng vẻ láo nháo ngơ ngáo tìm nhau. .Sự vội vàng của người về, vẻ bồn chồn của người đi...

Con tàu sẽ rục rịch rồi đi qua phía lưng của những khu phố cũ. Tôi ngồi trong toa ghế cứng (đấy mới là nơi của đa số mọi người), nhìn qua khung cửa. Không bao giờ người ta chú ý đến phía sau ngôi nhà cả. Con tàu như đi qua một thế giới chưa hề thay đổi-một thế giới, cũ, nhếch nhác và không hề mảy may làm duyên làm dáng. Thảng hoặc có xuất hiện vài người thì cũng là những phút giây không hề duyên dáng, cũng chẳng buồn ngó con tàu..Tất cả là một thế giới không phải của hiện tại. Khi tàu đi qua đoạn Đường Thành, tự nhiên thấy khác lạ vô cùng. Phố cũ Hà Nội nhìn từ trên cao xuống thấp thoáng sau hàng bàng đã thưa lá ngày cuối đông thật yên tĩnh khác thường. Từ trên đây thấy phố chả khác ngày xưa chút gì.

Ngang qua sông Hồng, gió bắt đầu lộng thổi. Cây cầu Long Biên xa xa trong ánh đèn vàng mờ mờ một quầng..cầu chỉ riêng cho người đi bộ và đi xe đạp-chủ yếu là xe đạp thồ, nhiều nhất vào sáng tinh mơ, khi mọi người chở rau sang phố..Thành phố lãng quên nhiều thứ quá, nên mới còn đầu sông cuối bãi này để mà đôi khi ta ra ngó cho lòng dịu lại...Tôi luôn thấy chuyến tàu là một hình ảnh thật giống với hình ảnh cuộc đời. Đủ mọi hạng người trên cùng một hướng đến đại thể. Ngồi lên đây rồi là không ai nghĩ đến một hướng đi khác nữa-không chọn lựa. Ở trong xe lửa là yên tâm nhất. Mọi sự vẫn trôi đi mà khối sắt thép này là đảm bảo tuyệt đối cho sự an toàn trước mưa gió ngoài kia. Có thể gặp vô số cảnh đời nơi đây: một cụ già về quê, một gia đình chộn rộn có con nít, những người đi buôn, những người đi làm, những đôi lứa đi du lịch, những người không thể biết...Trên tàu cũng có sự phân biệt, có trật tự riêng..trật tự của những người cả cuộc đời ở trên dòng lắc lư này...

...Khi đêm đã hơi muộn rồi, trời se lạnh thì mọi người đa phần đều ngủ hay gà gật. Tàu đang đi qua những cung đường vắng. Một vài ngọn đèn vẫn bật đủ soi mờ tỏ những dáng hình con người. Mọi người cố xoay sở cho mình tư thế thoải mái nhất có thể: những cái áo đắp tạm, người thì nằm ngang, chân gác qua thành đối diện, có người mắc võng và không ít người nằm luôn xuống sàn tàu có hoặc không có tấm gì kê lưng. Tạm bợ, tất cả đều tạm bợ vì chuyến đi chỉ là tình cờ, mọi người đều chờ đợi sự sạch sẽ tại nơi đến của mình. Bất giác tôi liên tưởng đến một cái nhìn trong suốt-tôi luôn ao ước có ai vẽ ra bức tranh ấy:trong con tàu, loại trừ đi những vách ngăn, nơi này là những người nằm ngồi la liệt, khoang bên là sáu con người một gian..mỗi người một tư thế, một dáng vẻ trong một thế giới ba chiều. Ai cũng bàng quan nghĩ rằng mình đơn lẻ, riêng tư...Ai đó nói mê, một vài người trở mình, thỉnh thoảng có người quờ quạng đi về phía toa lét, băng qua những cái chân ngáng, len lách giữa những thân người. Mỗi lần ngồi trong một toa tàu tôi thường luôn tìm một hình dáng nổi bật nhất. Một cô nào đó sẽ được chọn làm hoa hậu và hễ cô còn ở đó và không bị thay thế thì cảm xúc của tôi vẫn còn trung thành với cô đấy...Bất chợt một vài người bừng tỉnh, lục sục đồ đạc. Giọng thông báo ngái ngủ, con tàu sắp dừng lại một ga lẻ nào đó. Khuya rồi. Sương lạnh xuống mờ mịt. Con tàu dừng lại giữa một quãng rừng vắng. Trong đêm tối, cái ga xép chả thấy đâu, quầng sáng vàng vọt chỉ đủ soi thấp thoáng cây cột điện, hình như có nếp nhà sàn..Vài ba người xuống tàu, rồi vội vã tan mất vào trong đêm tối. Không biết giữa rừng thế này họ đi về đâu? Cũng không ai để ý họ cả, mọi người chìm trong giấc mộng mị, thấp thỏm..

....Giờ thì chỉ toàn là đường rừng. Ngó mông lung trong đêm tối, thỉnh thoảng vang vọng tiếng còi tàu tôi tưởng rằng như đâu đây sau bóng tối kia là cả rừng già đang hồi hộp. (Những cánh rừng thơ ấu chắc chỉ tồn tại trong những phút giây này thôi)...

...Tàu sẽ đến ga vào sáng tinh sương. Lần nào tôi xuống tàu cũng gặp những cơn mưa lơi rơi. Nửa mưa nửa sương nặng hạt. Buổi sáng nhoè nhoẹt và đường thì ướt rượt. Mọi người đều vội vã nhanh chóng đi tìm một chuyến xe vì chỉ một lúc thì ga lại vắng hoe. Xe đi Chapa bây giờ rất tiện và khá lịch sự. Loại 16 chỗ, đủ người là chạy ngay nên không khó khăn gì để lại được ngồi trong xe ấm áp mà ngó con đường. Núi chẳng mấy khi đẹp như tranh ảnh cả, mà thường bình dị, hơi nao lòng. Thỉnh thoảng vài chiếc xe Mink hay Simson của người Mèo chạy vượt qua. Đường vòng vèo khó đi, thỉnh thoảng lại có tai nạn, có năm bị sạt đất, lở đường..Vài người đeo gùi lầm lụi đi, đôi khi gặp bọn trẻ con-trẻ con ở đâu cũng vẫn vậy, thật dễ làm lòng dịu xuống và bâng khuâng, trong trẻo..Tôi vẫn nhớ nhất lần đầu lên Chapa vì hồi đó xe đi còn rất đa dạng chưa đồng bộ hoá như bây giờ. Lần ấy, xuống tàu ở Cam Đường rồi đi xe lên thị xã Lào Cai rồi mới đổi xe đi Chapa. Lần đầu hỏi thăm, mọi người bảo dễ lắm, taxi đi Sapa thì lúc nào cũng có. Choáng, mình sinh viên, lên đây mà đi taxi thì chỉ có nước mua vé tàu về xuôi luôn! Hoá ra không phải, trên này đồng bào gọi xe khách, ô tô, xe đò..là taxi..(không biết bây giờ còn thế không?).

...Rồi chúng tôi cũng lên được chuyến taxi của mình. Một chiếc U oắt dã chiến, phía sau để hở. Trên xe có bốn anh em chúng tôi hồi ấy sinh viên, ba lô, túi, bảng vẽ, túi giấy lỉnh kỉnh..hai vợ chồng già đi chơi về, bình dị..giữa đường đón thêm hai vợ chồng người Hmông xách đôi gà trống nói giọng Kinh hơi ngọng..hai cậu bộ đội trẻ đi lấy củi dọc đường cũng ghé lên và được phân công đánh đu đằng sau cùng của xe! Sàn xe có một lỗ thủng to tướng, tí nữa thì tôi bị rơi cả giầy xuống đường. Đoạn đường mỗi lúc một khó đi hơn. Lần đầu nếm mùi đường đèo khúc khuỷu, chúng tôi phải mất đến 15 phút mới quen được với tâm trạng là mình đã ngồi trên xe rồi..thôi kệ sống chết có số. Lên đến độ cao nhất định thì hơi có cảm giác ù tai, se lạnh. Anh bạn đi cùng vì quá hào hứng với phong cảnh mới buột miệng khen "một bác tài miền núi bằng ba ông đồng bằng" thế là ôi thôi...chiếc xe tha hồ lượn lách, vượt, đánh võng cua gấp..Chỉ dịu lại khi đã xuýt xô phải một chiếc xe Mink từ ngõ chồm ra. Đi mấy nơi tôi thấy cứ nơi nào miền núi nhiều dốc đèo là người dân có thói quen phóng nhanh ào ào, mình không quen thấy rất nguy hiểm. Hay người ta sống giữa núi rừng thì dũng cảm hơn nhỉ? Thỉnh thoảng vượt một chiếc xe đạp-pó tay với pác lày luôn. Thỉnh thoảng có chiếc xe đạp đổ đèo thì có một cành cây rất to làm phanh kéo lê thê đằng sau..rất hiên ngang, phong trần phết. Dĩ nhiên là cả nhóm mấy bà mấy cô Hmong đi chợ, mấy con trâu con ngựa gầy, bẩn, lầm lũi...Từ đấy về sau chả mấy con đường nào còn khiến tôi hoảng sợ như thế nữa..nghe nói đường đá Hà Giang còn nguy hiểm hơn nhiều phải không bác Chít?

...Xe đổ khách ở bên hông nhà thờ chợ Sapa. Hơi hoang mang, chúng tôi chưa ngắm ngắm nghía nhiều mà còn lo tìm một chỗ trọ khả dĩ với túi tiền. Sự thực lúc đi bọn tôi rất liều, không dự tính, không đóng góp chung mà cứ người này suy diễn người kia..Đại ý chỉ dự tính đủ hai lượt vé đi về là đủ. Giờ mới lo đây. Cả bọn bàn phải tìm một quán nước nào dễ bắt chuyện để hỏi dò mọi sự. Tôi ngó quanh quất rồi chỉ "Kia, bà chị áo vàng!". Cả bọn đi một nửa vòng đến ngồi ở một quán nước dưới một gốc thông căng che bằng một tấm bạt, nằm phía đối diện nhà thờ qua sân chợ tình. Bấy giờ là mùa hè, nhưng chưa đông khách du lịch, chúng tôi đi vào giữa tuần nên không đông khách. Thị trấn Sapa đìu hiu thưa thớt...

...Cho đến tận giờ tôi vẫn còn giữ niềm tự hào rất chi chủ quan về khả năng dự đoán tính cách người khác qua dù chỉ một thoáng nhìn (Tôi vẫn huênh hoang bá láp vậy thôi với bạn bè mặc cho những cú vấp đau lòng. Kệ! Mình phải tin vào con người chứ nhỉ?). Chị Ánh-tên cô chủ quán-còn trẻ, dưới ba mươi, không ồn ào nhưng rất nhiệt tình và cởi mở. Sau vài tuần trà, điếu thuốc thì chị đã biết là chúng tôi không vội vã đi đâu là vì chúng tôi đang tìm một chỗ trọ rẻ tiền. Chị giới thiệu mấy chỗ...Chen giữa câu chuyện thong thả, chúng tôi đã kịp biết bà cụ mang nước nóng ra là mẹ chị Ánh, bà không hay chuyện nhưng có cảm tình với chúng tôi. Bà kể chuyến đi tàu dọc Nam Bắc thăm con và họ hàng đầu năm. Cả nhà là dân gốc Yên Bái, chị Ánh theo chồng lên đây làm việc trong trường dân tộc nội trú, rồi bà cụ chuyển nhà lên đây, còn cô gái út đang làm cô giáo bản, đang nghỉ hè...Biết chúng tôi chưa có chỗ trọ, bà bảo lên nhà tôi ngủ, có đủ chăn chiếu, cần gì đi đâu..Êm rồi, chiều Sapa đẹp quá đi...nhưng dù sao vẫn hơi ngài ngại...Chợt chị Ánh nghĩ ra-"để chị hỏi bọn ký túc xá trường" Tuyệt vời, cuối cùng chúng tôi sẽ nghỉ trong ký túc xá của trường dân tộc nội trú. Có một phích nước nóng và 5000đ một người một đêm. (Hồi đó giá của nhà nghỉ là 30-50nghìn). Cất đồ xong thì chúng tôi bắt đầu đi dạo loăng quăng, ngó nghiêng. Lúc từ trường học đi ra gặp cảnh một đám đông xúm xít xem một đôi Hmông đang co kéo. Một anh chàng dùng chiếc khăn thít chặt tay cô gái kéo đi. Cô gái đỏ mặt tía tai dằng lại quyết liệt. Họ nói tiếng dân tộc, chúng tôi không hiểu gì. Chỉ thấy anh trai có thoáng cười, còn cô gái thì có vẻ bực. định can thiệp lại nghe có người bảo đấy là người ta bắt dâu nên thôi..Không biết về sau thế nào, cũng không thấy ai can ngăn gì cả...Tôi mua một chiếc áo khoác thổ cẩm không có tay rồi diện suốt đến tận khi về Hà nội. Sau đấy còn đeo mang cả năm trời cho tới khi giã từ trào lưu quần bò xé gấu, bị cói, túi vải, tóc dài...Tôi lại ra quán chị Ánh ngồi. Luôn luôn tôi có thói quen dè dặt sử dụng thời gian của mình với cái mình đang tìm kiếm. Vào thư viện, tôi thường lang thang cả buổi từ góc xa nhất cho tới kệ sách cuối cùng mới là nơi có cuốn sách hay thể loại tôi ưa thích. Tôi thường lo mình đã bỏ qua điều gì vương vất...

...Quỳnh là tên em gái chị Ánh đã ra ngồi gần chỗ chị mình và bày thúng ngô bản bắt đầu chuẩn bị nướng. Hơn bốn giờ chiều và chẳng cần giải thích nhiều khi chúng tôi không còn hăng hái đi tham quan cái gì cả hơn là ngồi hơ tay trên bếp lửa ăn ngô nướng ngọt mềm và hỏi chuyện cô chủ...Câu chuyện cũng bâng quơ và nhẹ nhàng vì hơi tội là trong lũ tôi chả ai có được cái tính tán tỉnh lăng nhăng cả. Em dạy bọn học sinh ở cách ba quả đồi. Học sinh một lớp học mấy chương trình cùng lúc vì gộp cả các lớp vào mới đủ người. Học trò nói tiếng Kinh một lúc, cô giáo nói tiếng Mèo một lúc...Hết hè rồi thì phải đi tìm học sinh giục lên lớp. Quỳnh mới đi dạy một năm, không biết cô sẽ gắn bó với cái lớp học ấy được bao lâu?...

...Sương đã xuống mù mịt, người cũng đông hơn và nhiều hàng quán hơn. Trời tối đen kịt, đi vào chỗ nào không có bóng đèn thì chả nhìn thấy gì. Tôi cũng không còn nhớ nhiều mình đã đi lang thang thế nào..chỉ nhớ lúc phải rời bếp than hồng nướng ngô vì đã sắp buồn nôn vì ăn quá nhiều. Ôi ôi là cái sự ăn ngô vì cô chủ!..Lúc về ký túc xá thì đã khuya. Có tiếng cười rúc rích ở gần cổng, trời tối quá, ai đó định tiến về phía tôi rồi lại rụt lùi, tiếng mấy cô gái Mèo cười rộ..Hơ hơ, hình như họ nhầm mình với anh giai bản nào đó-tôi mặc áo thổ cẩm. May mà không bị lôi vào bụi cây nào rồi thì lại bị chài, bị bỏ bùa thì còn mong gì ngày về!...Tôi kịp nhìn trên thành giường tên chủ nhân của nó:hôm nay tôi là Vàng A Pao....

...Những lần sau này tôi toàn xỏ tay vào túi đi một mình, không hành lý, không gì cả, tiền chỉ vừa đủ dùng. Thấy mình nhẹ nhàng hẳn. Khi bước xuống tàu, hay xuống ô tô, dù là ga tàu hay bãi chợ Sapa, tôi luôn có một thoáng chạnh lòng. Những người cũ không gặp nữa, cũng không tìm. Nhưng trong tôi, luôn luôn thấy ấm lòng khi biết đâu đó sẽ có người nhận ra mình chăng...Cũng như luôn vang vọng cả buổi chiều cuối năm một câu reo hỏi "ô kìa ông khách kia, hôm nay mới ra à?" ở giữa dòng suối Yến. Tôi không thích đi Hương Sơn mùa lễ hội cũng vì vậy, phải là một ngày thường, trong lòng núi, trên dòng sông, đâu đó có người hỏi thăm "ông khách thăm ai?", những tấm lòng lại hồn hậu, dễ dãi, không còn hằn gắt như những ngày đua chen mù mịt...

...Sapa. Sáng hôm sau, chúng tôi tỉnh dậy từ sớm tinh mơ và trả phòng luôn. Hôm ấy là thứ bảy, mới là ngày vui nhen nhóm, nhưng chúng tôi phải về vì hết tiền đến nơi rồi. Với lại, tôi biết, tôi còn quay lại nơi đây. Từ 9g trở đi đã thêm nhiều người khách du lịch cuối tuần lên đến nơi làm không khí vui hẳn. Một gia đình, mấy đôi trai gái, mấy cô học trò..họ luôn nổi bật lên vì trông cách ăn mặc là đã biết là du khách, tha hồ cho các bà Mèo mang vòng túi đến chào đón. Không ai hỏi chúng tôi mấy vì bộ dạng. Chết cười, có lúc tôi bảo để em đi tách ra, thế nào cũng có người hỏi. Vì tôi hôm ấy mặc quần soóc, đi đôi dày da lộn rất xịn (nhưng đã há mõm vì là đồ se con hen), lấy cái mũ rộng vành đội vào, khoác balô bộ đội, mặc chiếc áo khoác ngoài thổ cẩm thì cũng giống Tây phết! (vì đã bỏ lại cái quần bò, mấy cái túi, mấy thứ lỉnh kỉnh cho anh em rồi. Y như rằng một thoáng, mấy bà mấy em Hmông xúm vào, mình cũng phùng má no, no..như thật. Sau họ biết, cười rũ rượi rồi thôi.

...Sau ấm trà của chị Ánh, chúng tôi đi bộ ra suối Cát Cát, khoảng 3km. Đường gập gềnh, nhưng hôm nay đông người đi. Đến nơi thấy cũng thường, định lôi bảng vẽ ra rồi lại thôi. Đi chơi cho nó nhớ, vẽ vời mà làm gì! Lang thang lên đầu suối, hỏi chuyện mấy người dân tộc biết là năm nào cũng có người chết đuối ở đây vì chủ quan. Chết thật, lúc nãy, tôi với thằng bạn lần mò tắm ở đoạn trên mãi, chả biết sợ là gì. Suối trong mà sâu lắm, lúc đánh rơi cái thắt lưng định mò vớt tôi mới thấy hoảng. Nó hiện rõ thế kia mà nhúng cái que đến 3m chả thấy đâu. Tự nhiên thấy đoạn về thật khó khăn.(chúng tôi men theo dòng suối đi mãi lên trên đầu nguồn, không có đường, cứ bám vào rễ cây mà đi). Hai năm trước, có người bạn của mấy cậu em, không quen nhưng mà biết, vừa ra trường xong đi sinh nhật một mình trên ấy, rồi sảy chân ngã cũng chết ở đây. Mấy hôm sau mới vớt được. Bạn bè lên đón về, còn ướt rười rượi…

...Lúc đi rẽ ngang lối vào bản xa, gặp nhà sàn, có người mẹ địu con đang dệt vải. Người ở đây con gái tay ai cũng lấm chàm đến ngang khuỷu. Phụ nữ Mông thấp người, mặt to, dáng đi gù gù như cái điệu đeo gùi quanh năm, không đẹp như đàn ông tộc mình. Chúng tôi chào..."Chúng mày vào chơi, không sợ chó cắn đâu.." Nhưng lần ấy chúng tôi không vào...Nhà họ nuôi gia súc dưới gầm nên hôi và nhiều ruồi muỗi, không như nhà người Thái. Ồ người Thái, tôi lại nhớ cái lần liêng liêng vỗ tay hát hò theo điệu đàn dây của ông thợ săn trong căn nhà thấp tối cũ kỹ cuối bản Mai Châu buổi đêm, lúc ngoảnh ra thấy ngoài cửa sổ có chục cặp mắt của lũ bạn cùng lớp ngó vào-họ cũng e ngại người dân tộc như chúng tôi hồi ấy.

...Buổi chiều, mỗi người lang thang một nẻo. Tôi men con đường nhỏ đi về phía mấy căn nhà hoang phế. Tình cờ gặp ông anh cũng đang lang thang. Hai anh em đi một đoạn thì gặp người quen. Bà cụ mẹ chị Ánh dáng người nhỏ nhắn nhanh nhẹn mang cái ấm không về (bà thường mang nước nóng ra cho con). Qua hàng rào cây ngang người, từ xa bà nhận ra chúng tôi, gọi vào nhà chơi. Lúc về, chúng tôi băng ngang vườn, hái mấy trái đào trái mùa mà thấy ngon tuyệt...

...Sapa. Lần này tôi không vội vàng gì, tôi quá quen thuộc rồi mà. Xe dừng, tôi lững thững lên phía nhà nghỉ công đoàn Lâm nghiệp(?) lấy một phòng. Lại là mấy người khác rồi, những người cũ không làm nữa. Bên ngoài trời lạnh, sương mù mịt. Tôi chẳng đi đâu, ngủ cả ngày, đến bữa đi ăn. Hôm sau, trả phòng sớm. Lại lên tàu về Hà nội. Lòng tôi vẫn nặng chĩu suốt nửa chuyến đường về....

Sapa. Lần đầu tiên đi tàu ban ngày trên tuyến đường này. Hơi nao nao, vì nhớ những chuyến tàu đêm. Thị trấn không làm yên lòng, cảnh vật lại nhắc nhở chuyện đời thực mộng. Tôi phiền muộn, lơ đãng ngồi vào ghế của mình. Có hai người giống như hai cha con bác nông dân miền núi ngồi cùng. Một đống quang gánh vứt dưới gầm ghế. Cậu con trai mang theo một cái lồng chim hoạ mi. Họ ăn mặc rất nhếch nhác:áo sơ mi không thể coi là màu gì, quần kaki trung quốc, ống thấp, ống cao..dép lê. Người cha khoảng sắp 60, người con trai khoảng giữa hai mươi. Câu chuyện rời rạc..Một lúc nào đó, một người lấy quyển sổ học sinh lem nhem ra tính toán, chữ nguệch ngoạc, không nhìn ra được là ghi chép gì. Một người nhẩm tính cả mỳ tôm...Hình như không phải hai cha con. Họ đi buôn thì phải. Có vẻ như phải mấy tháng rồi mới từ rừng về. Tôi vẫn không để ý nhiều câu chuyện của họ, liên quan gì đâu...Chỉ hơi buồn cười cho cái vẻ luộm thuộm và tẩn mẩn của cậu con trai khi giữ khư khư cái lồng chim hoạ mi mua được từ trong rừng ra ấy. Tôi vốn không ưa việc nhốt thiên nhiên lại trong một cái lồng nên tự nhiên sinh sự để ý. Hơi buồn cười khi anh chàng nhắc tôi cẩn thận không dẫm phải chim của em!

...Đã qua Yên Bái, tự nhiên câu chuyện của hai người nhắc đến những tuyến quốc lộ. Tôi góp một vài con đường, thế là bắt chuyện. Vài lời nữa thì ô hô, a ha, hơ hơ...không tả được là tâm trạng tôi như thế nào khi nhận ra đây là hai công nhân của đội trắc đạc nào đó vừa đi đạc tuyến điện trung thế trong rừng về. Cái đống quang gánh mà tôi hờ hững dẫm lên lúc nãy là mấy cái mia, máy thuỷ bình...Cuốn vở học sinh thì kiêm luôn sơ đồ hoạ mốc...(Mãi sau này tôi luôn nhớ lại ấn tượng này như một lời cảnh tỉnh nhẹ nhàng với bản thân về cái sự nhỏ hẹp của lòng mình, khi mải nhìn mình người ta chẳng nhận ra dù một sự vật giản đơn, mà sa đà ngay vào những phán xét ước lệ..). Câu chuyện sôi động hẳn lên vì nghề nghiệp khiến gần như tôi thường xuyên có liên quan với những người như họ. Đến một nơi hoang sơ, ngắm nghía tìm hiểu qua qua, ước lượng quy mô rồi khoát tay một vòng...tôi sẽ về và mơ màng những kỷ niệm, còn họ sẽ bắt đầu hạ đồ, dựng lều, tìm nguồn nước..chuẩn bị một vài tuần lặn lội với muỗi, vắt và hoang vu...

...Khi xuống ga Hà nội, lòng tôi an bình lạ. Tôi nhìn mọi sự đã qua thực không đáng một mảy may...Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ những câu chuyện rơi rơi của ông bác công nhân già ấy về một cuộc đời lang thang khắp đất nước. Về những chuyến đi vừa mới từ Nam về đã lên Bắc mấy tháng với cậu trai trẻ kia. Hôm ấy giáp Tết, ông tính về nhà kịp đám cưới cô con gái, ra Tết lại vào Bình Dương...Hình như người thanh niên có hỏi ông về kế hoạch nghỉ hưu...Giọng ông thực thà đơn sơ lắm "Đi cả đời rồi thấy quen. Ở nhà vài ngày lại không chịu được.." Từ đây, không bao giờ tôi nản lòng trước cuộc sống. Mỗi khi thấy mình bải hoải, bế tắc..tôi lại biết, tôi đang quẩn quanh quá..cuộc đời dài rộng lắm...

3.
Lúc đó bất giác muốn đọc mấy câu "Tôi đi mãi mãi vào sơn cước..."

Dada

2010-01-21T20:31:00.000-08:00

1.
Viết theo phong cách "hậu hiện đại" tý cho nó hợp với hiện tình. Coi như cũng là điểm sách.

Lúc trưa xem một bộ phim trên HBO. Phim trung bình nhưng kịch bản có một ý tưởng hay: Một nhà báo trẻ, tài năng sau khi chụp được một tấm hình bằng chứng phạm tội nhận hối lộ của một thẩm phán; khi băng sang đường để gặp vợ trong ngày kỷ niệm hôn lễ (với một đứa con sắp chào đời) thì gặp tai nạn giao thông-"trên gọi đi"! Lên thiên đường do vài nhầm lẫn của các thiên thần nên đã quay xuống đầu thai mà chưa được xoá trí nhớ. Nghĩa là một lúc nào đó trong kiếp sau anh ta sẽ có thể nhớ ra kiếp trước của mình. Câu chuyện xoay quanh việc chàng trai gặp lại vợ và con gái của mình (ở kiếp trước) và bỗng nhiên anh ta nhớ lại mọi chuyện cũng như sự hiện diện của người bạn thân trước kia trong gia đình cũ của mình như một người bạn lớn thân thiết (với tình yêu thầm kín trước sự chung tình của người vợ bạn). Thắt nút của câu chuyện là khi người vợ vô cùng khó xử trước tình cảm của 2 người đàn ông cũng như sự lạc lõng của người tái sinh trong tình thế của 26 năm đã trôi qua với thân phận mới trẻ trung cũng như sự lúng túng với tình cảm của cô gái trẻ (con gái) với mình!!! Mở nút-không, cắt nút theo một phong cách có hơi hướng Hàn Quốc: người vợ nhận ra tình yêu hiện tại của mình dành cho người bạn lâu năm kia còn anh thanh niên sau một cú ngã và liều thuốc sửa sai của thiên thần đã quên hết mọi việc. Formated. Hai đôi đâu vào đấy!!!

Ngày trước khi đi làm việc ở Nga Sơn, Thanh Hóa đến khu động Từ Thức, được người dân chỉ cho bia đá trên sông Thần Phù, xem ngọn núi có hình ông già gần đó ngồi nhìn ra biển có con vượn già ở bên cạnh...Mình bất chợt nhận ra nỗi buồn của sự bất tử. Một tình huống không khác mấy với bộ phim trên.

Sổ tay: "Khổ ải của người bất tử: Tôi phải sống-sống mãi để nhìn những người yêu quý thân thiết tuần tự trôi băng ngang qua cuộc đời vô tận. Ký ức cũng vô tận - nó là nỗi kinh hoàng khổng lồ với tôi. Tuyệt vô hy vọng. Không có gì để lại hay sinh sôi cả từ bản thân này ngoại trừ sự trơ tráo của nó! Không còn sự háo hức của tuổi trẻ. Không còn sự tự tin của trung niên. Xa lạ với sự bình thản cam phận của tuổi già. Không có tuổi. Không gì cả. Quá mệt mỏi để sống và nhìn. Hoá đá cũng không được-tri giác cũng bất tử như số phận của tôi. Phải chăng sự xác quyết này mới chính thực là cái chết vĩ đại? Đây mới là bộ mặt khủng khiếp của tử thần?

Không thể dửng dưng như cây cỏ. Quá xa lạ với con người. Nguội lạnh còn có ấm nóng làm điểm tựa. Tôi tựa vào đâu? Vực sâu núi thẳm. Bể xanh nương dâu. Đại dương băng giá vạn năm... Chẳng gặp lại người xưa làm gì. Vô nghĩa đến bẽ bàng.

Trần gian này, trái đất này tôi đã đi đến tận cùng. Khủng khiếp! Khủng khiếp thay khi chỉ còn một thứ duy nhất phải vượt qua: sự tồn tại của chính mình.
(Phác hoạ về câu chuyện người không thể chết - hay cái chết tuyệt đối).

Hôm đó đứng trên đỉnh núi đá của động Từ Thức, nhìn ngọn núi ông già và con vượn quay lưng lại nhân gian ngó đăm đăm ra biển; tôi bất chợt liên tưởng câu chuyện của Từ Thức khi đã thành bất tử. Và nghĩ rằng không xa lắm ngoài biển khơi Giáng Hương cũng còn đó. Nhưng họ không có gì để gặp nhau. Không ai tìm ai. Câu hỏi dai dẳng của vượn trắng về chuyện làm người. Một nghìn năm. Trong lòng hai khối núi kia là hai sự đau đáu: về làm người và thôi làm người.

Nghìn năm trước dòng sông Hoạch đổ ra biển ở cửa Thần Phù bây giờ nằm giữa huyện Nga Sơn-cách biển mấy chục km. Cửa Thần Phù nổi tiếng hiểm trở. Hai bên là vách đá dựng đứng hút gió, sóng rất lớn. Đây là điểm trung chuyển cho các chuyến hành quân chinh phạt về Nam bằng đường thuỷ. Vua Lý phạt Chiêm, vua Trần lánh Mông Nguyên...đều phải qua đây. Nhiều câu chuyện về các cung phi được đem hiến tế cho thuỷ thần đã xảy ra tại đây.

"Lênh đênh qua cửa Thần Phù
Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm"

Hôm đó trên thuyền theo thuyết minh của ông giáo trường huyện mê mải với những huyền thoại, mọi người đều chờ đợi được qua cửa Thần Phù. Thuyền đi ngang những đồng lúa và làng mạc. Bất chợt sốt ruột hỏi "đã đến Thần Phù chưa?" "Đã qua rồi!"

Núi đá ở Nga Sơn là núi đá tai mèo sắc nhọn lởm chởm, ít cây xanh. Chỉ hợp với dê núi. Rượu nếp Nga Sơn cũng ngon như rượu vùng Kim Sơn, Nghĩa Hưng, Hải Hậu...những xứ lấn biển. Đậm, sắc và ấm.

Theo Thần Tiên truyện, vào đời Đông Hán, tiên nhân Vương Phương Bình giáng cho mời tiên nữ Ma-cô đến. Ma-cô bảo Vương Phương Bình rằng: tiếp thị dĩ lai, dĩ kiến Đông-hải tam vi tang điền: từ khi được tiếp hầu ông đến nay tôi thấy bể Đông đã ba lần biến làm ruộng dâu.
----------

Chiều rằm Nguyên-Tiêu đi vãn cảnh chùa Láng. Cũng một nghìn năm rồi đấy. Lúc nào đến trước Phật điện tôi cũng thấy bối rối. Tôi muốn đến đấy, nhưng chẳng muốn xin gì cả. Bối rối đên tội nghiệp của kẻ chưa dám nhìn trực diện vào bản tâm. Ngồi bên thềm nhà giải vũ trong gió đông đang bốc xoáy tàn hương vàng mã cùng lá bụi nhìn lơ đãng những người đang khấn vái ngoài kia. Vẻ mặt trầm trọng như vào cửa công, hơi có vẻ bon chen, chỗ mô cũng vái vái, mắt lơ láo...Tâm con người lăng xăng thật. Tiếng mõ cũng gằn gằn gấp gáp. Cũng một nghìn năm rồi đấy.

---------

Sổ tay: Cách đọc sử ký và địa chí: Đọc lịch sử mà không suy xét thì vô ích; không tưởng tượng thì suy xét nông cạn; không trải nghiệm thì tưởng tượng viển vông. Được như vậy mới coi là có cái học thức căn bản để bản thân tinh tiến; bản thân có thành tựu thì cũng giúp cho mọi người được ảnh hưởng mà tinh tiến lên. Vì vậy, phải có các bản đồ địa hình và địa dư để hiểu sự phân bố trong không gian, sự chuyển biến do thời gian và địa khí hậu tác động. Để cuối cùng xét xem nhân sự thành ra chiếm bao phần trong lịch sử.

Đọc một cố sự thì nên có thêm bản đồ ngày nay, ngày xưa; có địa lý, thuỷ văn, khí hậu; có trang phục ngôn ngữ, tập tục, luân lý, pháp luật, tôn giáo-vừa bằng tóm tắt, vừa bằng hình ảnh để liên tưởng cho tốt. Lại cần hiểu những con người thực cho cận nhân tình.

Cuối cùng, các nhân vật lịch sử cần phải có cá tính riêng, chiều kích riêng của họ mà xem xét. Lịch sử là lịch sử của tương quan chiều kích cá nhân và toàn thể. Không có khái niệm lịch sử đơn thuần nằm ngoài con người - Không thuộc về ai thì không là gì cả!

Sổ tay: Thác đao là mượn chuyện ông Lê Phụng Hiểu. Lúc vua Lý Thái Tổ mới mất, thái tử Phật Mã kế vị, 3 em làm phản dàn quân tranh ngôi. Vua mới bối rối, không nỡ để mất tình thân. Cùng các vị cận thần khác, LPH là người hiểu được lẽ cương thường, biến thông, thuyết vua việc nên việc không.

(Xét: một ông vua nếu hiểu được cái lẽ đất nước nên có ngôi vua thì nước ấy cường thịnh, văn minh. Khi ông vua hiểu lẽ đất nước phải có ngôi vua thì đã có sự chuyên chế. Còn nói gì đến khi vưa coi nước là của riêng - tất nhiên phải mất!).

Ông lại uy dũng, một đao triệt loạn-công ông vào bậc nhất. Vậy mà khi vua ban thưởng lúc trí sỹ về quê, ông chỉ xin nhận ruộng ấp bằng tầm ném đao. (Xét: truyện dân gian nói hàng nghìn mẫu ruộng hẳn là sự khuếch trương lân toả phụ theo đức của ông thôi).

Ý tứ thật ý vị, sâu xa! Võ quan về làng thì ném đao xuống đất mà làm dân cày ruộng. Công do sức ấy nên xin quả ấy. Bảo sao dân quanh vùng đều quy về nhận là ruộng thác đao.

Chuyện ấy đã từng xảy ra ở nước này. Nhưng thời ấy địa thế khác giờ; đất Bắc Bộ còn lũng trũng những gò nổi. Phong tục cũng khác. Ăn mặc khác. Giọng nói khác. Tầm vóc hình dáng con người cũng khác. Nhìn như vậy thấy lịch sử thật sống động.

Nhân chuyện này để nói rằng: việc giáo dục có khi hiểu là nên, có khi hiểu là phải. Bể xanh có thể thành nương dâu. Viêc học cốt ở chỗ tìm sâu vào lẽ nên/không ấy. Lại cho là người có chí hướng cao tuyệt thì hẳn đặt vào sự thông hiểu trời người. Như ông Lê Phụng Hiểu tuỳ vào đao mà dựng nghiệp. Biết vua nên làm vua. Tôi nên làm tôi. Việc cần đánh nên đánh. Việc cần tha nên tha. Biết công do nghiệp, chỉ nương vào giá trị của chính mình. Đấy là ý của thác đao trong câu chuyện này!

Lại tự hỏi: nếu là ông LPH thì ông có suy nghĩ gì? Sao lại phải và có nên ném hết sức mình ko?

Làm người ở đời phải có một lần chung cuộc ném cho hết tầm đao vậy.

Sau này xét lại mô tuýp chuyện này giống hệt chuyện Lý Thế Dân đời Đường. Sử viết hồi nhà Trần mới lập nhưng cũng đã cách hai trăm năm rôi. Có thể tin Lê Văn Hưu nhưng sao tin được sử liệu của ông dùng nhất là với triều đại gốc Mân ấy nhỉ? Kệ. Vấn đề là để ngỏ cho nhiều lối nghĩ. Hãy nghĩ tốt và biết phân biệt. Mình ghét cha TĐCT thích nói ngược vào chỗ đen tối của lòng người (người nào vậy cà?). Không chịu nhận rằng người là hỗn độn phân tranh. Và cốt là ở chỗ đọc lại bản thân.
---------------------

Quay lại với bộ phim. Chính ra đây rất gần với điều Phật giáo muốn điểm hoá. Sống là sống-với và cũng biết rằng vạn sự vô thường, vạn pháp vô ngã. Không chối bỏ cũng không luyến tiếc. Biết vô minh. Biết từ bi. Biết hỷ xả. Thấy như vậy. Biết như vậy.

2.
Vẫn là bổn cũ soạn lại thôi các bác ạ. Mấy hôm liền nghe mấy cái tin một vài người mình biết đã về giời nên lục lọi cái gì đó cho gọi là. Đọc lại thấy nhiều điều chệch choạc nhưng nó đã từng là như vậy.

Quán Thế Âm

2010-01-04T10:11:00.000-08:00

1.
Thực lòng tôi thường tránh nói trực diện về Phật Pháp. Vì tôi chỉ dám tự nhận là có 1 chút duyên với cửa Không mà chưa bao giờ thực sự nghiêm cẩn với cái duyên đó cả. Nhớ năm xưa chú tiểu nọ tặng tôi 1 tờ giấy mỏng có ghi lời thệ nguyện với Quán Thế Âm Bồ-Tát. Tôi đọc xong rồi để đó mấy năm liền. Bây giờ ngầm ngậm nhận ra cái chân nghĩa của Quán Thế Âm là như thế nào.

Khi tôi khởi tâm nhận thức về Phật Pháp 1 chút thì tôi cũng vướng vào chướng ngại này: tin đạo nhưng không tin được người có đạo. Tôi dè dặt với chính mình và tất cả trong màu áo tự phản tỉnh. Tôi lưỡng lự và cũng không hề có ý định đặt niềm xác tín vào cái gọi là Phật Giáo. Tôi đã tự hẹn cho mình một thời hạn để dọ tìm mọi nẻo trước khi thực sự chú tâm vào 1 điểm. Cái hẹn đấy đang qua đi. Dầu vậy, ngay lúc này tôi tự nhận mình là kẻ nhón chân ngoài thềm, không đủ tư cách thưa thốt điều gì bên ngoài kinh nghiệm đã biết.

Đại Nhẫn đã đọc cho tôi nghe bài kệ:

Chén trà trong hai tay
Chính niệm nâng tròn đầy
Thân và Tâm an trụ
Bây giờ và ở đây.

Ngày đó tôi nghĩ Đại Nhẫn chấp vô tướng nên vẫn còn vướng mắc nhiều quá. Không đạt.
Mấy năm sau tôi trải qua 1 số cảm nhận và ghi lại thành mấy dòng này:

- Nhập lưu vong sở
- Buông xuống đi
- Không
- Buông xuống đi

- KHÔNG

Tôi cũng không thảnh thơi gì lúc đó. Khi Đại Nhẫn đọc xong có khuyên tôi là đừng chấp vào nhập xuất-tôi nghĩ Đại Nhẫn không hiểu chữ KHÔNG cuối. Từ đó tôi chưa gặp lại sư lần nào.

Mấy năm trước lần đầu lên Đà Lạt, tôi tìm đến Trúc Lâm Phượng Hoàng, ý xem cửa tùng lâm. Đường lên núi gặp mấy sa di đi cùng, thấy gờn gợn không ổn. Lên núi rồi mới thấy không biết phải làm sao. Thâm tâm tôi không xác tín ở cụ TTT. Nhưng tôi cũng chỉ đứng ngoài thềm xem người ta tụng niệm. Lúc đứng trong lầu chuông, tôi đi lại, lòng hồi hộp như vừa mất gì. Tự nghĩ bây giờ lấy trộm cái vồ nện 1 cú đích đáng xem xem thế nào??? Nhưng rồi tôi chỉ dám lấy tay đấm mạnh vào tai chuông. Đại hồng chung chỉ ầm ì rì đục.

Mấy tháng trước Đại Nhẫn nhắn rủ tôi vô chùa chơi. Tôi cười "không phải là không muốn vào", tăng hỏi "Tại sao?". Tôi nghĩ vậy là duyên chưa hợp.

Bây giờ tôi thấy "mở miệng là sai" mà "không nói cũng mất mạng" cứ luẩn quẩn trước mắt.

2.
Đầu năm nọ cuối năm kia, thần trí lơ vơ nên lấy lại bài viết cũ một lần nữa cho thêm một lần nữa.

3.
Vừa bói Kiều bên Facebook được quẻ này về ăn Tết :P

Bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm!
Tính rằng sông nước cát lầm,
Kiếp này ai lại còn cầm gặp đây!
ông bà trông mặt cầm tay,
Dung quang chẳng khác chi ngày bước ra.

Các bác bảo vậy là từ nay hết phong trần hay là lại trở về cái máng lợn cũ, về quê cho bố mẹ nuôi :))

Mình chúc nhau câu gì

2009-12-31T01:10:00.000-08:00

1.
Chúc nhau bình an nhé :)

2.
Những lúc thế này mình muốn tỏ ra vô sự, nói những chuyện bâng quơ, như thể ngày xưa làm dáng với gái í. Cho có cảm giác thật là thú vị.

3.
Nên mình lại post lại bài thơ này của NBP. Tiện tay thôi. Nhưng mình thích :P

Ban mai - Nguyễn Bình Phương

Trong thời khắc cuối cùng của mùa đông
Anh giã từ chính mình thật khẽ khàng
Và anh là núi đồi mơ màng
Chưa lìa xa bóng tối

Ở bên kia lá từ từ rơi
Trên những nóc nhà nghiêng nghiêng trên cánh tay buông hờ sau rèm vải
Một người ngước nhìn quá khứ bằng cái nhìn thân ái
Người ấy chính là anh
Anh là núi đồi mơ màng

Những ánh sáng lặng im soi một phần quên lãng
Như lặng im chiếc cần câu chờ bí mật diệu kỳ vung lên từ nước
Như hình hài một con đường và anh, con đường đi ngược
Vang xa cùng dải ngân hà

Em thân yêu người làm anh nghiêng ngả
Sao bỗng nhiên em chẳng nói câu gì
Biển đã chết sau rất nhiều lo nghĩ
Biển trả cho đêm một ảo ảnh chòng chành
Trong sương sớm ban mai còn lại mình anh
Hình bóng cũ của trái tim bé nhỏ
Đập bâng quơ trên những dải mây mờ .

Thấy đời là không. Thật là quý hóa.

2009-12-30T21:01:00.000-08:00

1.
Hai hôm nay uống nhiều rượu. Uống đến gần say, nói năng hành động phóng túng bạt mạng, hát hò ầm ĩ. Cũng vì là đi chơi với bạn bè thân quen. Cũng vì trả lại những căng thẳng công việc thời gian vừa rồi. Cũng vì vừa ốm dậy, "thấy đời là hư ảo", muốn gì thì cứ làm đại đi.

Xem phim "Bình minh Đại Đường" đến đoạn Đường Thái Tông khóc Lý Tịnh chết. Hồng Phất múa điệu múa người Hồ cho tướng quân xem lần cuối. Ông lão lẩm bẩm "Ngày xưa cưỡi ngựa chém giết người ta chứ có hiểu họ nghĩ gì đâu. Bây giờ nghe nhạc mới thấy thật nhiều điều.". Khen nàng múa đẹp rồi lăn ra chết. Xem phim đọc sách nhiều dễ có ảo tưởng về cái chết được bố cục như vậy. Rồi thấy cuộc đời có ý nghĩa. Chỉ cần nhìn ra xung quanh hay nhớ lại 1 chút sẽ khác: đa số mọi người đều lăn ra chết theo những cách rất vớ vẩn và lãng xẹt. Ngày trước còn trẻ, chính ra lại hay suy nghĩ nhiều về cái chết. Có lẽ vì lúc trẻ người ta thấy cái chết nó ở xa quá nên không có kinh nghiệm gì cả. Thậm chí mình đã từng 2 lần đêm rằm tháng 7 đi ra nghĩa địa để thử tìm ma! Nhưng sau này càng ngày càng ngại nghĩ và nói về chủ đề này. Sợ sái, sợ gở, điềm báo vớ vẩn...etc. Nói chung là bắt đầu thấy sợ-cái nỗi sợ cổ xưa và tăm tối đầy bản năng chứ chẳng màu mè triết lý gì ở đây. Ngồi mà nghĩ thì sẽ có thể nói ngay ra được vấn đề trực diện với bản tâm thế nào. Nhưng nỗi sợ là một kinh nghiệm chứ không phải 1 lập luận.

Từ rất lâu rồi mình đã đôi lần tưởng tượng về những giây phút cuối cùng của cuộc đời sẽ như thế nào. Thầm nghĩ giá như có thể ngồi kiết già kiên cố và tự chủ mà ra đi. Nhưng những lúc ốm đau thì chỉ đơn giản là bệt ra và hỗn loạn. Tri kiến không có chút giá trị gì cả! Rồi những ngày ở cái tuổi 30 này, hốt nhiên có lúc suy nghĩ lẩn thẩn: nếu như ta chỉ sống được dăm năm nữa thay vì vài chục năm. Ta sẽ làm gì? Nghĩ đến ai? Cũng chẳng xa xôi gì, bác ruột mình mất năm 36 tuổi vì ung thư. Hay như câu chuyện của bạn mình cũng cứ làm ám ảnh mãi. Chồng bạn mất vì bệnh gan, cái chết ập 1 nhát, chỉ trong vòng 10 ngày. Lúc bạn hỏi chồng có dặn lại gì không thì anh chỉ biết khóc. Nước mắt ngập ngụa. Mình cứ thắc mắc tại sao lúc sinh tử quan đầu như vậy mà anh lại không dặn lại điều gì-dù chỉ là hình thức để vợ con có điều mà nương tựa. Chỉ có thể giải thích bằng sự bối rối không hề được chuẩn bị để đối mặt với cái gọi là số phận. Định mệnh bắt đầu sau cái chết.

Khi nghĩ thoát ra khỏi cái ám ảnh sống mãi thì cuộc đời nhìn lại cũng chẳng đáng là bao. Nhớ lại cái chết của 1 bloger năm trước. Một cái chết được tường thuật. Một nỗ lực khôn cùng để chống lại sự vô nghĩa, phi lí của số phận. Hoá ra mình nghĩ nhiều nhất đến con. Thật là nước mắt chảy xuôi. Đứa con làm cho chúng ta cảm giác về sự kéo dài của cuộc sống. Nhưng từ khi hài nhi đầy tuổi tôi thì đã xuất hiện nhu cầu được cho chơi với bạn để phát triển rồi. Vậy là cái phần của cha mẹ thực tế cũng ít ỏi. Cái khó là làm sao đừng để đứa con lớn lên với gánh nặng số phận đầy áp đặt. Cha mẹ để lại nhiều dấu vết quá chưa hẳn đã tốt. Mỗi 1 sinh mệnh phải tự gánh lấy cuộc đời của chính mình. Cái ý tưởng là viết trước cho con những bức thư của mấy chục năm vào mỗi sinh nhật. Đấy là 1 sự phóng chiếu cái nhu cầu hồi cố cuộc đời của bản thân. Vậy là 1 cái bẫy có thể hình thành: ám ảnh và thao túng cuộc đời người khác để chỉ vì nỗ lực kéo dài sự phi lí của tồn tại.

Câu nói cửa miệng của mình dạo này là "làm sao sống cho nó HAY". Tự nhìn lại thấy mình có đủ nhiều may mắn để phấn đấu sống cuộc đời "cho nó hay". Bây giờ đã thoát ra khỏi cơn mê sảng tự ngã ta là trung tâm, ta tài giỏi...nhưng cũng đủ chín chắn để biết rằng mình cũng có chút Tài và 1 chút Tình-để tô điểm càn khôn, như cổ nhân nói. Đã bớt đi rất nhiều những điều "không thể, không được phép..." trong tâm trí rồi. Tâm trí vốn hỗn độn và điên loạn lúc nào cũng chực chờ đánh mất sự thăng bằng có ý thức. Sau 1 cơn say thường sẽ có cảm giác hối tiếc. Có thể giải thích bằng vài chất trong máu. Nó cũng là sự hối tiếc khi cảm giác đánh mất sự tự chủ. Nhưng cơn mê có sức hấp dẫn của cơn mê. Trong cơn mê, ta sống miên man bằng cảm xúc. Ta va chạm với thực tại bằng cảm xúc. Ta hốt nhiên không còn là ta nữa. Ta là Mình. Một cái mình vừa ngập ngừng va chạm với thực tại-vừa liếc mắt về phía ý thức.

2.
Cũng từ thời Y360 ạ. Nhiều khi cách đặt câu hỏi quan trọng hơn cả câu trả lời. Mấy năm rồi thì vẫn chỉ loay hoay vài câu hỏi thôi chứ chả hơn gì :)

3.
Tất một cái niên.

Chất lượng sống

2009-12-30T10:33:00.000-08:00

1.
Thực ra các bác ạ, dạo này tôi bận tối mũi. Nhiều lúc nghĩ tủi thân tính lên mạng huyên thuyên nhưng chẳng đủ cảm xúc để nặn ra cái gì. Nhưng vẫn mong có ai đó trao đổi cái chân giò chai rượu nên hầu hết mấy bài gần đây là lục lại trong 1 blog private từ hồi Y360. Tức là 3 năm òi ^^

2.
Nghĩ về chất lượng sống. Mình từng nói đâu đó rằng có 3 khái niệm quan trọng về cuộc sống: mức sống, chất lượng sống và thái độ sống. "Mức sống" thì qúa vật chất nên khỏi bàn. Ai chả muốn 1 mức sống cao hơn, nhưng cao đến đâu thì phải nói sang chuyện "chất lượng sống". "Thái độ sống" là khái niệm thuần tinh thần. Có màu duy tâm chủ quan này nọ, khó tả khó đạt nên cũng để đấy mà thôi. Nhưng về khía cạnh phi vật chất thì "thái độ sống" có quan hệ với "chất lượng sống". Vậy thế nào là "chất lượng sống"?

Chất lượng sống là khái niệm để chỉ sống 1 cách có chất lượng. Có chất và có lượng. Nhiều lúc mình cứ suy nghĩ về cuộc sống của mình, về những điều đang diễn ra hàng ngày. Điều gì làm cho mình hài lòng và tạm tin tưởng rằng ngày đang qua là ngày đáng sống? Những ngày đã qua, những ngày nào khiến mình tạm cho là đã đáng kể? Thật khó trả lời. Thật bối rối.

Bối rối thì thực ra cũng phải thôi. Chả ai nói được hạnh phúc là gì. Hoặc là nói lung tung linh tinh loạn cào cào cả lên. Cũng vậy cả.

Nghĩ lại từ ngày 18 tuổi, có 3 giai đoạn mà mình phân biệt ra được trong ký ức. Những ngày ở 1 mình trong 1 căn nhà nhỏ cạnh bãi đất trống. Mờ mờ trong rượu và lang thang trong đêm. Hoang phí sức lực và gần như đày đoạ bản thân. Có những ngày đóng cửa 3 ngày đọc 1 cuốn sách triết lý nọ. Không biết giờ giấc, không ngày tháng và cả không cần biết đến ngoại giới. Tuổi trẻ thật đáng thương dù đáng yêu. Khi phải tự gánh vác cuộc sống của mình với 1 sự giáo dục không đầy đủ thì những nỗ lực thật là vô vọng. Điều đáng kể nhất còn lại là cái thái độ khao khát với tuyệt đối, tinh thần dấn thân của tuổi trẻ. Ngày đó, 1 vài cuốn sách, 1 vài chuyến đi xa làm mình cảm giác thỉnh thoảng đã sống có chất lượng 1 chút. Nhưng nghĩ lại thấy tự thương mình đã loay hoay ngờ nghệch biết bao nhiêu. Cũng vì vậy mà mình rất nhiệt tình và rộng lòng muốn giúp đỡ chia sẻ với những bạn trẻ tuổi đôi mươi đi tìm 1 lẽ sống tuyệt đối chân thực với chính mình. Tiếc là ít gặp những người như thế. Thiên hạ có lẽ cười hoặc nghi ngờ những nhiệt tình thái quá như vậy. Không bao giờ nói chữ "nếu" vì không bao giờ rời mắt khỏi thực tại hiện tiền, nhưng quả tình cũng khó mà nói những ngày đó là đã sống cuộc sống chất lượng tốt.

Nghề nghiệp ảnh hưởng đến tính cách có khi còn nhiều hơn việc tính cách hướng đến nghề nghiệp như thế nào. Nghề nghiệp của mình khiến mình luôn làm những công việc duy nhất với những ám ảnh về mối liên hệ với cái thoả đáng, cái đẹp, cái cá tính, bản sắc. Nên cuộc sống sẽ khó mà chấp nhận được những đều đều máy móc. Khi nào cuộc sống đi vào đều đều buông xuôi nền nếp là khi đó mình cảm thấy bản thân vô dụng. Nhưng thò đầu ra ngoài đối diện với thực tại chênh vênh bất hoặc thì lại cũng thấy thật đơn độc, yếu đuối. Điều mình hàm ơn bác D nhất chính là đã truyền cho mình niềm tin vào sự tự tín nhiệm bản thân. 1 thái độ sống bất uý nhiều lúc cứu vớt cảm giác về những ngày tháng đã qua.

Những ngày 2 vc sống trong căn phòng 10m2 nép trong khoảng sân trong sau nhà, sát với bếp của HTX Đông y cũng đáng nhớ 1 chút. Chối bỏ hoàn toàn thế giới bên ngoài, xin được mấy triệu đủ ngồi không mấy tháng, 2 đứa đều không đi làm, ngày ngày lên thư viện QG ngồi. Chở em đi rải hồ sơ dự thi vào các công ty lớn-để được làm việc chuyên nghiệp-cứ thi, bao giờ đỗ thì thôi. 3 hay 4 tháng liền như vậy. Không thèm làm trò đứng núi này trông núi nọ, không thèm ăn cắp của cty 1 phút hay 1 xu. Cũng đáng để coi là đáng nhớ, có chất lượng. Những ngày đó mình hoàn toàn chìm đắm vào những điều lý tưởng. Mình tìm thấy ở Nguyễn Hiến Lê sự đồng cảm về thái độ tự lập thân, tinh thần nâng đỡ chia sẻ với người trẻ tuổi tự học. Tìm thấy những phân tích sắc sảo, xác đáng của Erich Fromm về con người hiện đại, bằng sự tự vấn và đòi hỏi sự tuyệt đối chân thực và tự lập nơi con người. Tìm thấy tấm tình bát ngát, mơ màng của Bùi Giáng, sự thấu hiểu và sự oái oăm của tinh thần. Tìm thấy vẻ điềm đạm và lòng yêu thương khôn nguôi của tuổi trẻ từ Albert Camus. Sự mịt mù phiêu lãng của Saint Exupery. Nương tựa và tìm thấy lối vào giữa những hàng chữ giản phác thăm thẳm của Thầy Khổng. Và kính mộ tầm vóc triết gia của Francois Jullien trong lối trình bày tinh tế về những nếp gấp uẩn khuất của tư tưởng. Bạn bè tìm đến mình. Để kể 1 câu chuyện. Hay để hỏi 1 đôi điều về cuộc sống. Hay để được lắng nghe. Hoặc cùng nhau uống vài ly rượu trong im lặng. Đấy cũng là những ngày đáng nhớ và có chất lượng chứ nhỉ?

Nhưng rồi con đường độc đạo này càng ngày càng thăm thẳm. Bây giờ hình như mình không có bạn như trước nữa. Hoặc giả là không còn cảm thấy cần có bạn cho dù vẫn thấy yếu đuối và đơn độc nhiều khi. Bây giờ chất lượng cuộc sống là gì? Phải là gì? Nhiều lúc cố gắng gạch đầu dòng ra: đi du lịch, đi thăm bạn bè, đi xem phim, đi uống cafe, đi mua sách và đọc sách. Hay là đi thả diều ở ngoài Mỹ Đình? Hay là đi học Yoga hay Thái Cực quyền? Hay là rủ nhau đi học chơi piano cho nó sành điệu :) Có thầy ngay đấy rồi còn gì? Hay là dẫn vợ đi học vẽ màu cho vui? Hay là lên mạng lê la luyên thuyên? Vậy mà cuộc sống cứ chuồi đi như cát khô qua kẽ tay.

Những ngày này chất lượng cuộc sống là gì? Hay là phải chăm chú vào và đừng nghĩ đến nó?

Xã hội đang trong cơn rùng mình nhè nhẹ, chuẩn bị cho những ngày tháng ăn sống nuốt tươi con người hiện đại. Ngồi cafe vỉa hè bây giờ người ta bàn chuyện chứng khoán râm ran. Chịu, mình không thể tham gia cái trò ngày đêm tính toán hóng hớt để kiếm tiền ấy được. Quán cafe gần 1 ngân hàng, 1 cty chứng khoán, 1cty thiết kế. Tất cả đều râm ran rì rầm những câu chuyện làm ăn, kiếm tiền. Có hôm nhìn 1 bàn gần chục người đàn ông trung tuổi. Tất cả đều ngoài 40 trở lên và bàn tán về chứng khoán. Mình tự hỏi ngày mình sang cái tuổi đấy thì chất lượng cuộc sống của mình sẽ là gì?

Bây giờ làm 1 việc rất yếm thế và nước đôi là lựa theo dòng, đi học lấy vài cái chứng chỉ, update chuyên môn để tránh thành lạc hậu sau 10 năm nữa. Bây giờ chất lượng cuộc sống của mình là gì nhỉ???

Nghe nói cảm giác làm cha làm mẹ rất tuyệt vời-mệt, vất vả nhưng mà vui. Vậy đó là chất lượng cuộc sống? Hay là người ta đã tìm thấy lý do để cúi gằm mặt xuống và mơ màng về 1 ngày mai xa lắc huyễn hoặc?

Nhìn chăm chú vào thực tại và chính mình là như thế nào???

ACF

2009-12-29T09:45:00.000-08:00

1.
Những ngày đầu lên HN ở trong cái làng nhỏ ven đô nên có nhiều không gian lặng lẽ để đi dạo. Vườn cây ăn quả rộng mênh mông trước nhà mỗi sáng. Vườn chùa những buổi trưa. Cánh đồng chiều muộn. Và đêm ở bể nước trong sân, dưới tán cau. 5 năm ở trong phố cũng còn có 1 công viên nhỏ và 1 ngôi chùa vắng. Nhưng con phố thì trơ trọi vô nhân tính. Những lúc muốn đi 1 mình trong đêm phải đi tận 1 quãng dài để ngang qua 1 trong 2 cái hồ vắng. Bây giờ lại càng trơ trọi đi về phía nào cũng xa thăm thẳm. Bước chân xuống là phố xá, hàng quán. Tĩnh lặng thành xa xỉ. Không còn như ngày nào để có thể xách xe rủ bạn nửa đêm lang thang tìm 1 quán nước chè nhâm nhi nữa. Nhớ lại 1 quãng đời với những người bạn.

Ngày ấy tập tễnh chen chân vào xã hội. Mấy anh em rủ nhau vào phố thuê nhà làm xưởng. Mình cùng với Người Điên đi mãi mà chẳng tìm được cái nào ưng ý. Lúc định quay về đi ngang phố lớn thấy có cái ngõ liền tạt qua hỏi vu vơ, không ngờ lại được. Vậy là đã từng ở đấy đến 5 năm. Mình là người cuối cùng rời đi. Người Điên không thể thích nghi được. Thật đáng tiếc và đáng thương. Hơn 1 năm với Lưu Manh cũng là những ngày bập bõm vớ vẩn. Bạn bè với mình là ACF. Cái tên là do mình đưa ra. Không cần ý nghĩa, chọn lấy 1 cái tên cho ấn tượng, mỗi người hãy tự tìm lấy cho mình 1 ý nghĩa. Logo cũng do mình vẽ.

Bây giờ có lẽ cái tên ACF chỉ còn quan trọng với Giám Đốc Buôn Thúng Bán Mẹt và Lãng Tử Chủ Nhiệm. Không hiểu sao chúng nó lại nghĩ Chủ Nhiệm là lãng tử. Chủ Nhiệm rất nông dân, chân thật, bản lĩnh, lắm mẹo...và chỉ giống lãng tử ở cái số lận đận long đong lang thang mà thôi. Nhưng lang thang trầy da trật vẩy chứ không phải cái kiểu lang thang vô định.

Có những con người với bề ngoài hết sức bình thường, tính cách ổn định trung bình lại vốn có thể rất quan trọng với 1 ê kíp. Chủ Nhiệm là 1 người như vậy. Người to đậm, kềnh càng nhưng tác phong lại chậm rãi rón rén như gái tuy có lẽ chính Chủ Nhiệm mới đáng gọi là người đàn ông chân chính của ACF. Hồi nhỏ nhà Chủ Nhiệm buôn bán giàu có nhưng mới chớm lớn 1 chút thì sa sút thảm hại nên Chủ Nhiệm rất hiểu cái gọi là không tiến có nghĩa là lùi. Những ngày đầu ngô nghê chính Chủ nhiệm là thằng lẩn mẩn mày mò bổ từng chi tiết kỹ thuật và tập tễnh vẽ CAD. Vẽ mà không biết sửa. Mỗi lần sửa mình lại đạp xe mang đi nhờ 1 thằng nào đấy giúp. Rồi cũng qua nhanh. Chính Củ Chuối cũng không thể ngờ được chính những thằng ngây ngô đấy sau 1 năm lại có thể chuyên nghiệp và chiến đến như vậy. Củ Chuối bây giờ là Phó Tổng rồi, đi BMW như ai và lại là sếp của Chủ Nhiệm. Củ Chuối không biết là trong 1 năm ít gặp nhau đó chính nhờ những ngày quần nhau với Thằng Viva mà anh em đã thành ra sắt đá. Ít khi lại có thằng nào bị khinh đến thế. May nhờ sự nhẫn nại vô song của Chủ Nhiệm mà mọi việc vẫn được níu kéo. Có lần Chủ Nhiệm hì hục làm đến 10 rưỡi đêm, công việc gần xong mới ngửa mặt ruỗi chân thế quái nào đạp vào ổ cắm điện mất hết khối lượng vừa làm chưa kịp save. Rầm rĩ 1 lúc rồi lại lẩn mẩn làm lại cái công việc tẻ nhạt ngấy đến tận cổ 1 lần nữa. Gần 2giờ sáng, sắp xong thì lại mất điện. Chờ 1 lúc có điện lại lại ngồi đến tận 6giờ sáng hôm sau để kết thúc cho đúng hẹn. Nó là sự phẫn khích thách thức từ chính bản thân. Sắt đá. Đó là những gì đã rèn lên khí chất những ngày ấy.

Rồi cũng chính Chủ Nhiệm lẵng nhẵng gần 1 năm trời theo đuổi đòi nợ thằng Viva. Thằng này bây giờ nghĩ lại cũng thật đáng thương hại. Cái tội ngu dốt nhưng tinh tướng huênh hoang và xiên xẹo. Việc phải xử theo kiểu xã hội thật là 1 điều ân hận với mình về sau. Tuy với nó thì vẫn chả lăn tăn gì mấy nhưng nghĩ đến cảnh gia đình nó thì cũng thương hại. Mấy năm sau có người gặp thấy bảo nó vẫn dặt dẹo và khoác lác ở 1 tỉnh lẻ nào đấy. Hết chuyện.

Những đen đủi còn lẵng nhẵng theo Chủ Nhiệm nhưng cuộc sống giờ cũng phẳng lặng hơn và kể ra về tiền bạc thì Chủ Nhiệm vẫn giữ được là trụ cột của gia đình và có khi phải nói là đi trước anh em nhiều. Lang thang mãi, mỗi lần về HN cảm giác thanh bình nhất của Chủ Nhiệm là gọi ĐT rủ anh em ACF về chỗ cũ uống cafe tán chuyện với nhau.

Người thứ 2 cũng nặng tình với cái ACF ấy là Giám Đốc Buôn Thúng Bán Mẹt. Cùng với Bon Chen thì phải nói là BTBM là một tuýp người kỳ lạ. Ai ưa được thì thích không thì rất khó chơi. To con, kềnh càng. Lưng gù, đi dúi về phía trước và ăn nói băm bổ. Ai mà tưởng tượng được đến tận lớp 12 BTBM vẫn còn là 1 thằng nhóc loắt choắt hay bị bạn bắt nạt. 1 thời tóc dài quần bò xé áo phông đạp xe quốc đeo cái guitar sau lưng lang thang khắp nơi. Luôn thích ở 1 mình. Từng buộc phanh xe cuốc lại đạp 1 mạch từ nhà lên HN 120km để cho "khoẻ chân". Luôn cực đoan và ảo tưởng. Nhưng cũng luôn chứng tỏ 1 bản lĩnh đáng nể khi biến 1 số ảo tưởng thành cái cụ thể. Chơi cổ điển nhưng mê Rock. Thử đủ các loại xe và đàn. Đã từng mở quán cafe-tự tay cưa đục đóng toàn bộ nội thất từ 1 đống tre luồng. Đã từng đi thông cống móc cứt. Là người đầu tiên lập công ty riêng và tồn tại được với những ảo tưởng hung hăng ngây ngô của mình. Luôn cầm lái và sẵn sàng chạy 1 mạch lên Sơn Tây lúc nửa đêm để vào chân núi ôm em yêu tám chuyện cho vắng. Có lẽ phải học bí quyết của Giám Đốc BTBM: cưa đứt đục suốt, tiền chao cháo múc. Thẳng thắn đến thô lỗ nhưng cũng nhờ thế mà tiết kiệm được rất nhiều thời gian với những thằng dẹo lừa đảo. Luôn mơ tưởng 1 ngày dư giả thuê 1 mặt bằng yên tĩnh như khu Trúc Bạch mở lại ACF với những anh em cũ dù bây giờ may ra chỉ còn có mình là available. Những người khác đều hoành cbn tráng rồi còn đâu. 2 giám đốc khác và 1 Đội Trưởng. Có lẽ cũng là người cuối cùng còn giữ thói quen uống nhiều cafe và luôn là đen nóng không đường như ngày trước. Vẫn phung phí và chơi sang, theo đuổi những thú vui lập dị. Đã mua cào cào, chơi đầu đĩa than và vẫn giữ những cây đàn điện xịn. Dự định sắm con bọ cho vợ đi chợ. Vừa dẹp vụ buôn giày vải từ Trung Quốc về thuê bọn Mỹ thuật vẽ màu mang ra chợ Đồng Xuân bán sau vố bị Hà Nội gốc phố cổ lừa vụ chung nhau mở Pub trên Hàng Đào. Một thời gian dài vào Nam ra Bắc buôn từ đá quý đến gốc cây. Cái tình giang hồ với hội Nhà Thổ cũng thật lạ. Cái chết của Lão Mai cũng đẹp. 1 đời rong chơi mê mải và nhàu nhĩ. Nằm mãi sau 1 cơn say và liu tiu trong nhạc. Chính GĐ cũng nhiều lần suýt toi. Lần đi xe khách qua Quảng Bình bị lật lúc nửa đêm chính BTBM là người đầu tiên đạp vỡ kính chui ra trong khi các khoai Tây còn đang khóc lóc um sùm.

Gọi nó là Bon Chen là gọi theo những đứa không hiểu nó mà thôi. Chính nó đã dẫn mình đi từng ngóc ngách của Hà nội. Chia sẻ với nhau những chỗ vắng, ngách khuất của phố. Từng quán cafe hay. Cùng lên kế hoạch chơi máy ảnh đen trắng. Cùng xách xe chạy lên đê sông Hồng lúc 2 giờ sáng để đón gió mùa đông bắc quất vào mặt làm lạng cả xe. Chính ra sau khi làm việc với rất nhiều người mới thấy được 1 thằng như nó cũng hiếm. Đủ tinh tế để hiểu và hợp tác hiệu quả với mình. Chỉ tiếc cái tính chút xíu vụ lợi khiến nó không bao giờ có thể sẵn sàng vứt bỏ tất cả. Nó là người đầu tiên lẳng lặng bỏ ACF lúc thoái trào. Anh em vẫn chơi với nhau bình thường nhưng từ đó có 1 vết rạn không bao giờ có thể coi như chưa có được. Bây giờ 1 mình 1 công ty, 1 xe hơi và chỉ làm việc với bọn sinh viên cho rẻ và lành. Chuyện tan vỡ của mối tình 10 năm của chúng nó khiến mọi người thấy tiếc nuối. Nghĩ lại những lần nửa đêm thấy nó mò sang xưởng ngồi nói chuyện lan man nấn ná không về là biết ngay 2 đứa lại cãi nhau. Có lần em kia ĐT lan man 2g đồng hồ lúc nửa đêm với mình để chỉ kết luận "nhưng mà N vẫn yêu anh ấy". Lần khác giận nhau thế nào em ấy xách chục cái nem chua với 1 chai nếp cẩm sang tìm mình tâm sự nhưng không gặp. Thế là ngồi 1 mình uống tì tì rồi say lăn lóc. Trèo lên bàn ngủ làm mấy thằng khác về không biết làm thế nào bèn khép cửa ra ngoài canh chờ khổ chủ đến giải quyết. Vậy mà không thành. Chắc tại giống nhau quá. 1 nhà làm sao chứa nổi 2 GĐ đi mây về gió buôn ngang bán dọc vẫy vùng? Nghe đâu mới lấy chồng.

Thằng Đội Trưởng thì chán chả muốn nói nhiều. Nó với mình có nhiều điểm giống nhau nên chuyện rất nhạt. Nói chuyện phần nhiều là nhắm thịt nhau. Kể ra mới chỉ có nó tung hứng hợp với mình. Học với nhau đến 10 năm. 5 năm ở chung phòng kể ra chả còn gì để phải màu mè nữa. Điều giống nhau cuối cùng là ngày ra trường cả 2 đều cùng nhau nhận ra 1 sự thực "cuộc sống là do chính mình lựa chọn". Nhưng nó chọn khác mình. Mình thường giễu cợt nó rằng "mày tự đâm đầu vào bãi rác xong rồi chửi um lên là thối". Nó giễu cợt mình bằng cái kiểu cười cười không thèm chấp. Hết thuốc chữa. Vẫn chưa yêu ai. Ông tiên cuối cùng-chủ đề tranh cãi 1 thuở "ăn được, ngủ được, không vướng bận gì-vậy chúng ta là tiên hay là những con lợn???"

Bây giờ lâu lắm gặp nhau 1 bận. Cũng có lúc làm với nhau việc này việc kia. Nhưng chủ yếu là ngồi tán nhảm. Không có gì để nói cả.

2.
Những điều muốn viết cứ nghẹn lại đâu đó. Hôm nọ nghe thấy bài "Tình thôi xót xa" thấy nhớ thời sinh viên đến cồn cào. Những ngày tháng ngông cuồng hoang mang.

Cái 1 viết cách đây phải chừng 3 năm rồi. Hồi đó thường là sẽ để trong 1 blog private. Bây giờ nhiều khi chua chát nhận ra đã rất lâu không còn ngồi bình thường với những người bạn cũ. Chúng ta đã vùi tuổi trẻ của chúng ta sâu đến thế thật ư? Mà đã già quái đâu. Chỉ là chút tui tủi khi phải đứng vững. Đứng một mình.

Thực ra mà nói

2009-12-28T08:39:00.000-08:00

1.
...là chẳng có gì để nói.

2.
Lại đến hồi các SV KT năm cuối rục rịch đi xin tài liệu và đăng ký đề tài tốt nghiệp. Việc viện cớ đã có người năm trước làm rồi để gạt đề tài của SV đi là rất vớ vẩn. Ít nhất phải cho họ cơ hội chứng minh là họ có thể làm hay hơn người trước chứ? Mà các SV cũng làm gì phải rón rén xin xỏ như thế. Cái đồ án tốt nghiệp sẽ là cái đồ án dễ dàng nhất mà các bạn còn được làm nếu sau này các bạn vẫn làm nghề. Mỗi việc đứng thẳng lưng, nói (và làm được) là tôi thích và tôi có khả năng, bây giờ không thử thì sau này còn khó vạn bội. Nghề tư vấn nếu không tự biết coi trọng mình thì chẳng mong ai coi trọng được cả.

3.
Ta trở thành con người mà ta muốn trở thành.

Một quãng đường trường

2009-12-23T22:32:00.001-08:00

Tản mạn về những chuyến đi.

Một lần tôi có việc đột xuất phải đi vào TP Vinh. Lúc ấy không kịp lựa chọn bất cứ một loại phương tiện nào ngoài việc sẽ đi xe máy. Đi cùng với một bác, mà không, phải kể là một ông già gân vì suốt chặng đường bác (đã ngoài 60) nhất định không để tôi cầm lái! Hai bác cháu đi từ 4g sáng để kịp 10g30 thì tới nơi. Lúc ấy tầm đầu tháng 10, trời còn khá ấm vào ban ngày nên lúc đi chủ quan không mặc áo khoác, ra khỏi Hà nội vài cây số thì trời lạnh không chịu được, thế là đành phải trời không mưa đi mặc áo mưa chạy vào tận Thanh Hoá mới thôi.

Từ Thanh Hoá trở vào đi đường mình cứ lo bác ấy mệt, buồn ngủ thì nguy to nên cứ gợi hết chuyện này chuyện kia để hỏi. Thế là được nghe rất nhiều câu chuyện liên quan đến những địa danh hai bên đường. Cái kênh nhà Lê khi xưa làm giao thông Nam Bắc bây giờ nhìn bé tí, rộng nhất chỉ được khoảng chưa đến 10m. Qua đến Bà Triệu, qua quê Hồ Xuân Hương, rồi đền Cuông thờ An Dương Vương và Mỵ Châu, vùng núi hai vai (bây giờ làm xi măng cụt mất một vai), nghe chuyện con bò đen con bò vàng...Lượt đi vì vội nên không có gì kể ngoài rất nhiều chuyện vụn như vừa kể, nhưng buồn cười nhất là vào gần đến nơi mới hay rằng: hoá ra bác ấy cũng sợ tôi ngủ gật nên cố nghĩ ra chuyện để nói!

Sáng hôm sau quay trở ra thì đi rất thong thả vì khởi hành muộn mà hôm ấy trời đẹp, nắng nhẹ, không khí trong lành nên cứ đi dọc đường đến điểm nào hay thì chúng tôi lại dừng lại nghỉ ngơi thăm viếng. Về nhà điểm lại thì toàn vào thăm các bà! Đầu tiên là Đền Cuông. Đền nằm bên quốc lộ 1, quay hướng Tây, kiến trúc đẹp, có phần độc đáo so với những ngôi đền có quy mô tương tự. Từ mấy trụ biểu vào đến hậu cung chia làm 2 phần cốt thấp và cốt cao một cách rất rõ rệt, thế dựa vào sườn núi. Vì vậy mặc dù ngôi đền không to lắm nhưng có một dáng vẻ rất trang nghiêm. Nhớ lại quãng đường đã qua trên một chiếc xe cũ kĩ khiến tôi liên tưởng đến chặng đường rong ruổi của 2 cha con Mỵ Châu trong truyền thuyết. Quãng đi qua núi gì (Cuông?) mà nơi có ngôi đền cổ nhỏ bé nằm trên đình, truyền rằng mới chính là nơi đầu tiên thờ cúng An Dương Vương, và chân núi là nơi có bờ biển xảy ra câu chuyện ngọc trai...Con đường đi ngang qua một cánh đồng rộng rãi, ngôi đền nhỏ bé nằm trơ trọi bơ vơ trên đỉnh dãy núi quay mặt ra biển quay lưng lại phía con đường-lần nào đi qua đây tôi cũng cảm thấy bồi hồi.

Quay lại lúc vào đền Cuông, tôi vẫn còn tâm trạng ấy. Trèo lên mấy bậc cao để vào hậu cung, không hiểu sao cứ liên tưởng đến hình ảnh An Dương Vương có phần hơi nghiêm khắc cứng nhắc, có nỗi khổ tâm đối với hình ảnh Mỵ Châu ngơ ngác, bơ vơ. (Đền thờ công chúa nhỏ bé, đơn sơ nằm bên cạnh bên tay trái đền vua-bên trong tiêu điều sơ sài. Một không gian lạnh lẽo tui tủi). Truyền thuyết chả nhắc đến mẹ nàng bao giờ. Cha già con dại, một quãng đường trường, nghìn năm gió bụi. Bâng khuâng lúc thắp hương cho nàng, tôi nhủ thầm chắc hẳn họ đã ở một nơi nào đó gần gũi hơn - để nàng có thể chăm sóc cha già, một cuộc đời đơn sơ không vướng bận. (Đền xây thời Tự Đức thì phải. Rốt cuộc đó là nơi thờ một ông vua và một công chúa, không phải là nơi cư ngụ của hai cha con. Hay họ còn ở trên đỉnh ngọn núi kia?

Đền Bà Triệu cũng ở bên đường quốc lộ, phải đi qua đường tàu. Cũng cổ kính, có mấy cây cổ thụ phủ bóng. Nhưng ở đây có phần ấm áp hơn vì bối cảnh xung quanh có nhiều dân cư và hình như cũng có nhiều hoạt động kiểu cầu tài cầu lộc. Đối diện bên kia đường ở giữa cánh đồng có ngọn núi tương truyền là mộ của bà ở đó. Cũng có một ngôi đền, từ xa nhìn thấy màu trắng thấp thoáng. Ngày trước học sử, cứ tưởng tức lên là cầm kiếm đánh nhau rồi thành ra khởi nghĩa ngay. Thực ra, ở trong vùng vẫn còn những mẩu chuyện, vết tích về thời kỳ chuẩn bị lực lượng của hai anh em bà. Bản thân bà Triệu hình như cũng có vết tích khắp mấy tỉnh trong vùng. Bây giờ giao thông thuận tiện, thông tin đầy đủ mà giật mình nhìn lại, chưa bao giờ có được cái nhìn bao quát trải ra một vùng rộng, như thế đủ thấy những con người của lịch sử luôn luôn có một bản lĩnh và tầm nhìn lớn rộng và những hành động thiết thực, đích đáng. Ông Mai Thúc Loan cũng vậy, tôi đọc đâu đấy rằng ông là một hào phú có tới 4 bà vợ ở 4 vùng miền trọng điểm thời đó. Đủ biết cụ gây cơ sở cách mạng kỹ lưỡng như thế nào! Ngày xưa nghe chuyện rút đòn gánh đánh lính nghe giống như truyện Trần Thiệp, Ngô Quảng bên Tàu vậy. (Ai đó còn có giả thuyết về gốc tích Chiêm Thành của Vua Đen nữa. Sự tích, khảo cứu vùng này, tôi đọc được cuốn An - Tĩnh cổ lục của ông gì người Pháp dạy học từ thời đầu thế kỷ mới tái bản (xuất bản?) thấy là rất có giá trị về khảo cứu.

Chính trong đấy có câu chuyện về một bài luận của học sinh An nam của ông làm sau khi được đi điền dã khảo sát họ Nguyễn Tiên Điền. Mộ Nguyễn Du khi ấy còn sè sè một nấm bên đường chứ chưa bị ồn ào như ngày nay. Có ảnh chụp, hoang sơ giữa đám cỏ, một vùng cỏ áy bóng tà. Người học trò (sau rất có tiếng, là thày dạy của một vài trí thức nổi danh) đã bất bình cảm thán nhắc lại câu thơ "bất tri tam bách dư niên hậu" mà mong có được sự quan tâm của chính quyền. Chính ông thày người Pháp đã có một lời nhận xét là ND mong có người nhớ đến mà nay Truyện Kiều đã đi vào hồn dân tộc thì còn tượng đài nào hơn nữa, chắc gì tôn vinh mà đã hơn, lại khéo sa vòng tục luỵ như những câu chuyện về điện vinh danh của Pháp? Cứ như vậy lại có khi vừa lòng ông. Chuyện thăm mộ Nguyễn Du, thăm nhà và mộ Nguyên Công Trứ tôi sẽ kể sau, nhưng thật là một nhận định của người trí thức chân chính và hết lòng yêu vùng đất con người bản xứ-nhất là khi bạn đến thăm khu di tích Nguyễn Du sẽ cảm nhận thấy điều nhận xét ấy xác đáng thế nào.

Kỷ niệm về ngôi đền cuối là một kỷ niệm ngọt ngào mà lâu lắm tôi chưa gặp lại được như thế. Ở giữa Thanh Hoá và Ninh Bình, có một đoạn đường một chiều là dốc, một chiều là hầm (tự nhiên quên mất địa danh). Bên đường có đền Rồng, tương truyền là nơi thờ vua Quang Trung do sự tích họp quân trước khi ra Thăng Long năm Kỷ Dậu. Nhìn từ ngoài thấy sặc sỡ, lại nhiều bà nhiều cô cậu lúc đi đã chả muốn vào. Lúc về tự nhiên ngó thấy có bảng đề có đền Mẫu Thoải ở sâu bên trong, thế là hai bác cháu bảo vào thăm cho đủ ba bà!

Đi một quãng ngắn thì đến nơi. Ở đây chả có ai để ý đến. Nói thế nào nhỉ, lúc ấy là gần 11g trưa. Trời nắng đẹp, ấm áp. Trời xanh cao rộng rãi, mây trắng vụn phiêu dạt. Thế mà len qua một quãng đường đất có hàng cây bụi hai bên, ven theo dòng suối rộng đến chân một vách núi dựng lại có một ngôi đền nhỏ bé, nép mình. Có cây đại già cổ kính rải đầy hoa trắng. Yên tĩnh. Mát lành. Quay ra bờ suối nhìn thấy dòng nước trong vắt, êm đềm từ trong hang nhỏ lan ra cả một vùng. Đáy suối là cả một tảng đá nguyên khối phẳng lỳ rộng dễ có đến hàng trăm mét vuông. Ngọt ngào nhất là mấy bông thuỷ tiên trắng phớt vàng đương độ lơ lửng trên mặt nước trong trẻo. Tất cả rất yên lặng. Bất ngờ một con rắn nước từ bờ thấy động trườn vào suối làm mặt nước rung rinh xao động. (Tôi đùa là mẫu ra hỏi thăm hai bác cháu!)

Một lúc sau ông từ đến-gọi thế thực ra chỉ là một người trông coi vì ở đây ít người đến cúng kiếng, tất cả ở ngoài kia). Ông mở cửa cho chúng tôi vào thắp hương. Nội điện quá nhỏ và cũ kỹ chứ không cổ xưa. Nhưng thật bất ngờ, ba bức tượng thờ thì lại đích thực là tượng cổ. Phong cách điêu khắc khuôn mặt rất đặc trưng, hơi thiên về tả thực và phúc hậu. Màu sơn thiếp cũng đặc trưng, dịu và có màu nâu nhạt, sâu, bóng. Tự nhiên tôi thấy được an ủi cho cái vẻ ngoài quá cũ kỹ của ngôi đền.

Quay trở ra nói chuyện với người coi đền. Hoá ra ông chỉ bằng tuổi bác đi cùng mình mà hai người trông như hai thế hệ! Thực quả là con người ta có mấy loại tuổi: tuổi trời giao cho mẹ cho mình thì bằng nhau, nhưng cái tuổi sinh dưỡng đã khác nhau rồi cái tuổi xã hội lại càng khác nữa. Tôi đã thấy cả một hậu cảnh cho cái buổi trưa hôm ấy, nhưng nói làm gì nhiều, đời người còn do duyên nghiệp.

Có thể rồi ai đó sẽ đến hay đã qua và thấy khác tôi. Nhưng tôi cũng biết vậy và cũng chưa hề có ý định quay lại. Cái trong tôi còn vang vọng, ảnh không kể hết được, chỉ có thể khơi gợi ra. Một buổi trưa rộng rãi, trời xanh, mây trắng, nắng hanh hao. Một quãng đường trường, một hàng cây bờ suối.

Cả cái câu chuyện có phần rời rạc, se sẽ trong một bầu không khí khác, xa xa văng vẳng lại tiếng xe cộ thảng hoặc...

Bài viết cũ. Hôm nay muốn đọc lại. Nó là bài viết hầu như đầu tiên của tôi trên thế giới mạng. Kể chuyện hầu như đầu đời về công việc lúc ra trường. Định hình nên một cách sống, cách làm và một lối nhìn đời.

Có những câu văn hầu như lặp lại. Có những tâm tình vừa viết ra đã thấy giống như là chứng déjà vu. Một quãng đường trường, một quãng đời, hay chuyện nhân gian cứ đến rồi đi thao thức mãi vẫn chỉ là bấy nhiêu?

Thiết kế cảnh quan

2009-12-23T18:35:00.000-08:00

Ai về bên kia sông Đuống
Cho ta gửi tấm the đen
Mấy trăm năm thấp thoáng mộng bình yên
Những hội hè đình đám
Trên núi Thiên Thai
Trong chùa Bút Tháp
Giữa huyện Lang Tài
Gửi về may áo cho ai
Chuông chùa văng vẳng nay người ở đâu...

Cả ba bức đều đẹp

2009-12-22T20:11:00.000-08:00

Sáng trăng - Tạ Đình Khiêm

Say - Đinh Quốc Vũ

Các họa sỹ sướng thật. Ông cứ vẽ ra đấy thích thì mua không có chuyện sửa 1 tý. Chẳng bù cho các KTS (lol). Mồm nói đẹp, tay tính tiền, chân đá thằng nhà thầu dưới gầm bàn.

2.
Mình thích cả 2 bức trên. Chú trọng vào cảm nghiệm và biểu đạt. Không bị cuốn vào trò cách tân bằng lời.

Mới nhìn thích bức "Say" của ĐQV. Nó không mới nhưng lạ và rất có cách gói ghém. Rất nén, rất chặt. Nhưng vẫn hài hòa. Thích cái màu nền phía sau và cách tả bàn tay người đàn ông. Nhưng không hiểu sao nhìn khu vực mặt của người này thấy thủ pháp quen quen.

Nhìn lâu thì thích bức "Sáng trăng". Không cần đọc tên mình cũng sẽ nghĩ về những đêm sáng trăng và những gì liên quan. Nhưng không nên dừng lâu quá vì sẽ lạnh và buồn đến chán. Nếu bức "Say" để treo phòng khách thì bức này nên treo ở hành lang chỗ ra ban công.

3.
Bức thứ ba cũng có không khí của nó nhưng mà có vẻ cảm xúc không liền lạc. Nó tỉnh táo nhất nhưng cũng thiếu liền lạc nhất.

Bói Kiều

2009-12-22T10:55:00.000-08:00

1.
Chẳng viết được gì. Lấy cái BK từ Facebook sang.

2.
Nghĩ người thôi lại nghĩ mình,
Cám lòng chua xót, nhạt tình chơ vơ .
Những là lần lữa nắng mưa,
Kiếp phong trần biết bao giờ mới thôi ?
Đánh liều nhắn một hai lời...

3.
Vừa vặn đang nghĩ về đời một con người. Vẫn biết vạn vật vô thường vạn pháp vô ngã mà sao buồn vậy.

Sấp ngửa - Võ Thanh An

2009-12-18T20:30:00.000-08:00

1.
Mở mắt ra gặp toàn những người khôn!
Nhắm mắt lại, chao ôi, bao người dại!
Ngửa bàn tay lên lật bàn tay lại
Mặt trắng, mặt đen...hai phía cũng tay mình.

2.
Bài thơ này không có gì khó hiểu. Nó chỉ thấm thía.

3.
Đọc được từ blog bạn Lana. Cảm ơn bạn.

Ba mươi năm dân chủ cộng hoà

2009-12-15T07:15:00.000-08:00

Ba mươi năm kháng chiến đã thành công :P
(Theo sự chỉ đạo của bác ĐHP)

Let's go to the garden

2009-12-13T08:37:00.001-08:00

Sao mãi không có ai đi ngang qua khen cái áo mới của mình vậy ta???

"Thật là quý hoá"

2009-12-11T10:17:00.000-08:00

1.
Mai ông bà nội sẽ lên thủ đô mừng sinh nhật sớm của bạn Gấu. Sẽ phải có bài diễn văn thật long trọng nhưng mà hẵng để đến đúng ngày đã. Độ này anh phát triển vượt bậc về nhận thức, đã đạt đến trình độ nếu không ai để ý đến là lẳng lặng quay ra 1 góc ngồi...dỗi. Dỗi rất dai và rất tinh tế. Không thèm nói, không thèm khóc. Mà đã khóc thì khóc rất lâu. May mà bố có sẵn cuốn tâm lý trẻ con tra ra thì đúng là bọn 2 tuổi nó dở hơi thế chứ không chắc đã phát khùng lên rồi.

2.
Từ ngày có con, điều chuyển biến quan trọng nhất với tôi là thường xuyên suy nghĩ nhiều hơn về bố mẹ mình, về việc sống thực tế thế nào cho một cuộc đời hình như không ngắn không dài. Bác 5xu có nói một ý hay, phải có con để nghiệm sinh được về việc được sinh ra. Nuôi con mới hiểu lòng cha mẹ, than ôi cuối cùng vẫn là chuyện nước mắt chảy xuôi, trải đời là gì nếu không phải đầu tiên là cảm giác thấm thía mà không ngôn từ nào diễn tả được.

3.
Một chuyển biến quan trọng nữa là trở lên dễ nhạy cảm mủi lòng khi đọc những tin liên quan đến trẻ nhỏ. Phải đấy bác ĐHP ạ, bây giờ mình biết sợ, thấy sợ những thứ vu vơ vì có lẽ nó là nỗi sợ khởi nguồn từ tình thương, lòng quyến luyến và tinh thần trách nhiệm đã thành một sự thực. Lo lắng, nghĩ ngợi lẩn thẩn quá người già :) Như cháu bé kia, không biết gia đình có biết một việc rất cần thiết phải làm ngay là đưa cháu đi khám chụp tổng thể không nữa.

4.

- Tình mẹ, như tôi đã nói, là khẳng định vô điều kiện về sự sống của con trẻ và những nhu cầu của nó.

> Nhưng còn một quan trọng nữa thêm vào mô tả này:

- Sự khẳng nhận về sự sống của con trẻ có hai khía cạnh; một là quan tâm và trách nhiệm tuyệt đối cần thiết để duy trì sự sống của con trẻ và sự khôn lớn của nó.

- Khía cạnh khác tiến xa hơn việc chỉ duy trì. Đó là thái độ tiêm nhiễm trong con trẻ một tình yêu hướng đến sự sống và mang lại cho nó cảm giác ấy: sống còn thật là quý hóa, làm bé trai hay bé gái thật là quý hóa, ở trên trần gian thật là quý hóa! (Tự nhiên liên hệ đến những câu chuyện về tự tử chủ yếu xảy ra ở trẻ vị thành niên hiện nay).

+ Hai sắc thái của tình mẹ này được diễn tả rất gọn gàng trong câu chuyện về Sáng Tạo của Thánh Kinh: Chúa tạo ra thế giới, và loài người – điều này tương xứng với sự quan tâm và khẳng nhận giản dị về Hiện Hữu/ Nhưng Chúa vượt quá sự cần yếu tối thiểu này – mỗi ngày sau khi thiên nhiên - và loài người - được tạo ra, Chúa phán: “Thật là quý hóa”.

+ Tình mẹ trong bước thứ hai này khiến cho đứa con cảm thấy: sinh ra là điều quý hóa, nó tiêm nhiễm cho con trẻ “tình yêu đối với sự sống”, và không chỉ ước vọng sống còn.

+ Một ý tưởng nữa: diễn tả trong Thánh Kinh: Đất Hứa (Đất luôn luôn là biểu tượng về Mẹ) được mô tả như là “chảy tràn sữa và mật”.

+ Sữa là biểu tượng cho sắc thái thứ nhất của tình yêu: sắc thái quan tâm và khẳng quyết.

+ Mật tượng trưng cho sự êm dịu của sự sống, tình yêu đối với nó là hạnh phúc sống còn.

> Hầu hết các bà mẹ có thể cho “sữa”, nhưng chỉ số ít mới có thể cho cả “mật”.

+ Để có thể cho “mật”, một bà mẹ không những chỉ duy trì là một “mẹ hiền”, mà còn phải là một người sung sướng–và mục tiêu này không được hòan thành nhiều cho lắm!

+ Hậu quả gây trên con trẻ có thể cực kỳ quá độ - tình yêu của mẹ đối với sự sống cũng di truyền như mối ưu tư của bà.

> Cả hai thái độ đều có một hậu quả sâu xa trên toàn thể nhân cách của con trẻ, thực vậy, người ta có thể phân biệt ở những đứa trẻ - và người lớn – những đứa chỉ nhận được “sữa”, và những đứa nhận cả “sữa và mật”.

(Tình mẹ - Phân tâm học và tình yêu, Erich Fromm).

5.
Ta trở thành con người mà ta muốn trở thành.

Linh tinh, bố của linh tinh

2009-12-10T10:02:00.000-08:00

1.
Nếu không phải là báo Time bình bầu thì chắc mình chẳng biết gì về thành tích xuất chúng của nhà toán học NBC. Mà biết thì biết vậy chứ có hiểu quái gì đâu :)

2.
Vụ Bộ GD ra cái quy chế gì định quản lý anh em đi du học mình vốn không liên quan nhưng từ vụ bác GS toán nên đọc ra cái link của diễn đàn phdvn.org có bài viết phản đối. Không đọc kỹ nhưng mình tưởng điều đầu tiên cần nói đến là cái quy chế đó đúng hay sai so với hiến pháp, pháp luật chứ nhỉ?

3.
Có điều cái diễn đàn đó vừa bị hack gòi :)

4.
Vụ City Palace ở Đức cũng hơi buồn cười. Bác KTS Đức được giải Ba tức mình đi tố bác KTS Ý chưa đủ điều kiện dự thi dù phương án đã đủ điều kiện trúng giải (@ Ban tổ chức cuộc thi). Mình tưởng đã là KTS "yêu cái đẹp-ham cái giàu-thích hoành tráng" thì không chơi chiếu hậu chứ nhỉ. Sáng tạo ra mới khó chứ bổ thì thằng nào chả bổ được :P

5.
Nhân đó thấy ý tưởng bình cũ rượu mới của dự án đấy cũng hay. Giữ cái vỏ phảng phất như cũ nhưng bên trong thay đổi nội dung sử dụng. Nó giữ ý nghĩa biểu tượng của công trình nhưng thay đổi dần nội dung công năng của nó cuối cùng tiếp biến thành ý nghĩa của một biểu tượng khác: nơi quá khứ được nhớ đến và đối thoại cởi mở-đồng thời hiện đại và tương lai cãi nhau một cách hoà hoãn :D

6.
Tóm lại là cứ hiệp hội Di sản, Trường ĐH, Thư viện mà phang. Thôi, hay là chúng mình dựng lại cái thành cổ Thăng long thời Lý-Trần bằng đá, chồng lên trên cái thành thời Lê-Trịnh bằng gạch, ngoắc lên nữa cái thành bằng gỗ kính của thời Nguyễn, đặt cái tượng bác gì bằng thạch cao lên chốc cùng, rồi cho anh em nghệ sỹ vào biểu diễn nghệ thuật đương đại, đọc thơ Hậu Hiện Đại...thì có khi là chẳng cần phải ra quy chế bắt anh em du học sinh cũng lũ lượt tìm về Tổ quốc.

7.
Đề nghị coppy ý tưởng này cần ghi rõ nguồn :))

8.
Và không được hack.

Quân tử tam lạc - Mạnh Tử

2009-12-09T09:18:00.000-08:00

1.
Phụ mẫu câu tồn, huynh đệ vô cố, nhất lạc dã.
Ngưỡng bất quý ư thiên, phủ bất tạc ư nhân, nhị lạc dã.
Đắc thiên hạ anh tài nhi giáo dục chi, tam lạc dã.

Mạnh Tử - "Tận Tâm - Thượng".

Cha mẹ đều còn, anh em không bị gì, ấy là cái vui thứ nhất.
Ngửa mặt lên trời mà không hổ, cúi đầu với người mà không thẹn, ấy là vui thứ hai.
Được và dạy anh tài trong thiên hạ, ấy là vui thứ ba. (vi.wikipedia).

2.
Mạnh Tử thật khác so với Khổng Tử. Có người giảng là do thời thế của hai vị ấy khác nhau nên xuất xử phải khác nhau. Nếu đọc Luận Ngữ thấy sự hài hoà thích đáng và không thể nào kể rõ, không thể nào theo kịp thì đọc Mạnh Tử cái cảm giác thường xuyên là sự bức bách (dẫu rằng) của Trung Chính. Đời nay đọc đoạn "Quân tử tam lạc" kia mà ngẫm ra thì có gì mà không đúng, nhưng rõ ràng là cao quá, cứng quá, không dám nghĩ người thường có thể có hết nổi. Đừng vội nói cứng quá tất gãy, như Mạnh Tử tuy có thể nói là cuối cùng cũng chẳng gây dựng nổi vương nghiệp cho ai nhưng một đời lẫm lẫm toàn làm thầy thiên hạ, được vua chúa các nước cung phụng, thì chẳng phải là không làm suy suyển chút tâm thế nào đấy sao.

3.
Nếu lướt qua có thể nghĩ đạo Nho chỉ là những tư tưởng đạo đức chính trị để làm theo thì thực chưa kể là biết. Trên phương diện tu thân, luyện tâm, Nho gia cũng có những phương pháp để rèn luyện, thực hành hàng ngày như...tập thể dục và cũng có những ghi chép mô tả về những cảnh giới tinh thần nghe cứ phảng phất như của tôn giáo nào đó. Mạnh Tử có bàn về cách rèn luyện Bất Động Tâm và thành tựu của nó. Những môn đệ của học phái Vương Dương Minh thực hành thiền định (Nho gia cũng có phép thiền định như nhiều nhà khác chứ món này không phải độc quyền Phật gia) và một số đạt đến Bất Động Tâm và để lại những mô tả rất giống với thành tựu của PG.

Liệu có lẽ nào bí mật của cuộc sống Tận Tâm lại chỉ là triệt để thực hành những điều căn bản nhất? Như là "làm điều thiện, ngăn điều ác", những điều mà từ đứa trẻ đến người gia lão đều biết nhưng chẳng mấy ai thực hiện triệt để được?

Bố mẹ tin tưởng yên tâm về mình, vợ chồng đồng điệu trong cư xử, anh em thân thiện, bạn bè tín nhiệm, làm việc gặp người hiểu ý, luôn tự xét mình - những việc này nghe có dễ làm, dễ đạt hơn đạo lý thánh hiền không nhỉ. Thời mạt pháp nói ra những điều chân chính nhiều lúc vẫn ngượng mồm. Thật.